Tình huống: một nhà đầu tư nước ngoài mang “checklist dự án điện” từ thị trường khác sang Việt Nam và phát hiện thiếu một nửa: không có bước quy hoạch điện, không có giấy phép hoạt động điện lực, không có thỏa thuận đấu nối. Dự án điện tại Việt Nam có “đường ray” thủ tục riêng — trệch ray là trệch tiến độ.
Bước 1: phù hợp quy hoạch điện
Mọi dự án điện phải phù hợp với quy hoạch phát triển điện lực quốc gia (Quy hoạch điện VIII và các điều chỉnh). Dự án không có trong quy hoạch/kế hoạch thực hiện quy hoạch gần như không thể tiến hành các bước tiếp theo — đây là “vé vào cửa” đầu tiên, và cũng là bước nhiều nhà đầu tư phải bổ sung, điều chỉnh nhất.
Bước 2: chấp thuận chủ trương đầu tư
Dự án điện thuộc diện phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư theo Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (thay thế Luật 61/2020/QH14 từ 01/3/2026). Hồ sơ gồm đề xuất dự án, tài chính, đất đai, công nghệ, môi trường — cơ quan có thẩm quyền xem xét sự phù hợp quy hoạch, năng lực nhà đầu tư và hiệu quả kinh tế-xã hội.
Bước 3: đất đai, môi trường, xây dựng
Song song: hoàn thiện đất đai (thuê đất, chuyển mục đích theo Luật Đất đai 31/2024/QH15), ĐTM và giấy phép môi trường (Luật BVMT 72/2020/QH14), thiết kế, giấy phép xây dựng, PCCC. Đây là giai đoạn “đường găng” — bất kỳ mắt xích nào chậm cũng kéo cả dự án.
Bước 4: giấy phép hoạt động điện lực và đấu nối
Trước khi phát điện, dự án phải được cấp giấy phép hoạt động điện lực: phát điện, truyền tải 20 năm; phân phối, bán buôn, bán lẻ 10 năm (Nghị định 61/2025/NĐ-CP). Đồng thời ký thỏa thuận đấu nối với đơn vị quản lý lưới điện, ký PPA (hoặc DPPA) — và chỉ vận hành thương mại (COD) sau khi nghiệm thu toàn bộ.
Lưu ý xuyên suốt: nhà đầu tư nước ngoài
Nhà đầu tư nước ngoài phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) trước khi thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án; tuân thủ cam kết WTO và pháp luật chuyên ngành về điều kiện tiếp cận thị trường. Mọi văn bản song ngữ cần thống nhất — sai lệch bản dịch trong hồ sơ đầu tư là nguyên nhân phổ biến gây chậm trễ không đáng có.
Câu hỏi thường gặp
1. Dự án điện tại Việt Nam gồm những bước thủ tục chính?
Phù hợp quy hoạch điện → chấp thuận chủ trương đầu tư → đất đai, môi trường, xây dựng → giấy phép hoạt động điện lực, đấu nối, PPA → vận hành thương mại (COD).
2. Dự án không có trong quy hoạch điện có làm được không?
Gần như không. Phù hợp quy hoạch điện lực quốc gia là “vé vào cửa” đầu tiên; dự án ngoài quy hoạch phải thực hiện thủ tục bổ sung, điều chỉnh quy hoạch.
3. Giấy phép hoạt động điện lực thời hạn bao nhiêu năm?
Theo Nghị định 61/2025/NĐ-CP: phát điện, truyền tải điện 20 năm; phân phối, bán buôn, bán lẻ điện 10 năm.
4. Nhà đầu tư nước ngoài cần IRC không?
Có. Nhà đầu tư nước ngoài phải được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án tại Việt Nam.
5. Khi nào dự án được vận hành thương mại (COD)?
Sau khi hoàn thành nghiệm thu toàn bộ, có giấy phép hoạt động điện lực, thỏa thuận đấu nối và hợp đồng mua bán điện (PPA/DPPA).
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng.
