Tư vấn hợp đồng thương mại
Tư vấn hợp đồng thương mại bắt đầu từ một quan sát đơn giản: phần lớn rủi ro pháp lý của một doanh nghiệp không nằm ở vụ kiện, mà nằm ở những điều khoản đã được ký trước đó nhiều tháng. Hợp đồng mua bán, phân phối, gia công, dịch vụ, đại lý hay cung ứng quyết định ai chịu chi phí khi hàng chậm, khi giá nguyên liệu biến động, khi đối tác không thanh toán hoặc khi một bên muốn chấm dứt sớm. Tư vấn thương mại và hợp đồng là việc sắp xếp các khả năng đó thành văn bản trước khi chúng xảy ra.
Tóm tắt nhanh: tư vấn hợp đồng thương mại
| Phù hợp với | Doanh nghiệp có giao dịch mua bán, phân phối, gia công, dịch vụ hoặc chuỗi cung ứng lặp lại. |
|---|---|
| Tài liệu trọng tâm | Bộ hợp đồng mẫu, đơn hàng, phụ lục, điều khoản chung và thư trao đổi đang dùng. |
| Điểm cần kiểm tra | Giá và điều chỉnh giá, thời điểm chuyển rủi ro, thanh toán, phạt vi phạm, bồi thường và cơ chế giải quyết tranh chấp. |
Nhóm hợp đồng thường xử lý
- Mua bán hàng hóa trong nước và mua bán hàng hóa quốc tế, kèm điều kiện giao hàng và chứng từ.
- Phân phối, đại lý, nhượng quyền và các thỏa thuận có ràng buộc khu vực hoặc chỉ tiêu doanh số.
- Gia công, sản xuất theo đơn đặt hàng (OEM/ODM) và hợp đồng cung ứng dài hạn.
- Dịch vụ, tư vấn, thuê ngoài, bảo trì và các hợp đồng có cam kết mức độ dịch vụ.
- Thỏa thuận bảo mật, ghi nhớ hợp tác, hợp đồng nguyên tắc và điều khoản chung áp dụng cho nhiều đơn hàng.
FLAT LAW FIRM hỗ trợ gì?
- Soạn bộ hợp đồng mẫu theo mô hình kinh doanh thực tế thay vì dùng mẫu chung.
- Rà soát hợp đồng đối tác gửi sang và chỉ ra điều khoản bất lợi cần đàm phán lại.
- Tham gia đàm phán, xử lý bản chỉnh sửa qua lại và chốt phiên bản ký.
- Xây dựng quy trình nội bộ: ai được ký, ký đến hạn mức nào, lưu hồ sơ ra sao.
- Xử lý vi phạm hợp đồng, thư yêu cầu, thương lượng và chuẩn bị hồ sơ trước khi khởi kiện hoặc khởi kiện trọng tài.
Rủi ro thường gặp
- Hợp đồng song ngữ có hai nội dung khác nhau nhưng không nêu rõ bản nào được ưu tiên áp dụng.
- Điều khoản giải quyết tranh chấp chỉ định một cơ quan không tồn tại, không rõ ràng hoặc không phù hợp với loại giao dịch.
- Phạt vi phạm được thỏa thuận vượt mức pháp luật thương mại cho phép nên không thi hành được phần vượt.
- Thời điểm chuyển quyền sở hữu và thời điểm chuyển rủi ro không được tách bạch, dẫn tới tranh chấp khi hàng hư hỏng trên đường vận chuyển.
- Ký kết bằng đơn hàng và email rời rạc, không có điều khoản chung, nên mỗi lần phát sinh lại phải đàm phán từ đầu.
- Người ký không có thẩm quyền hoặc ủy quyền đã hết hiệu lực tại thời điểm ký.
Hồ sơ nên chuẩn bị
- Hợp đồng, phụ lục, đơn đặt hàng và điều khoản chung đang áp dụng với đối tác liên quan.
- Thư trao đổi, biên bản làm việc, chứng từ giao nhận và chứng từ thanh toán.
- Điều lệ, giấy tờ đăng ký doanh nghiệp và văn bản ủy quyền của người ký.
- Mô tả ngắn về dòng tiền, dòng hàng và các mốc thời gian quan trọng của giao dịch.
Cách chúng tôi rà soát một hợp đồng thương mại
Bước đầu không phải là đọc từ điều 1. Chúng tôi bắt đầu bằng việc dựng lại giao dịch trên thực tế: hàng hoặc dịch vụ đi theo đường nào, tiền đi theo đường nào, ai kiểm soát chất lượng, ai giữ chứng từ và bên nào chịu thiệt nếu mắt xích giữa chừng bị đứt. Chỉ khi bản đồ đó rõ ràng thì mới đánh giá được một điều khoản là hợp lý hay bất lợi.
Sau đó là ba nhóm câu hỏi. Thứ nhất, hợp đồng có nói đúng những gì các bên thực sự đã thống nhất hay không. Thứ hai, khi một bên không thực hiện đúng cam kết thì hợp đồng cho bên còn lại công cụ gì, trong thời hạn bao lâu và cần chứng cứ nào. Thứ ba, nếu phải đưa ra cơ quan tài phán thì các điều khoản đó có thi hành được tại Việt Nam hay không.
Với hợp đồng có yếu tố nước ngoài, chúng tôi kiểm tra thêm luật áp dụng, ngôn ngữ của bản ký, hình thức chứng thực hoặc hợp pháp hóa lãnh sự nếu tài liệu cần sử dụng trước cơ quan nhà nước, và khả năng công nhận, cho thi hành phán quyết nước ngoài tại Việt Nam. Một điều khoản trọng tài nước ngoài có thể hoàn toàn hợp lệ nhưng vẫn kém hiệu quả nếu tài sản của bên vi phạm chỉ nằm ở Việt Nam.
Khung pháp lý tham chiếu
Giao dịch thương mại tại Việt Nam chủ yếu chịu điều chỉnh của Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Thương mại 2005, cùng các quy định chuyên ngành theo từng loại hàng hóa, dịch vụ. Hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế còn có thể chịu sự điều chỉnh của Công ước Viên năm 1980 về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG) mà Việt Nam là thành viên, trừ khi các bên loại trừ áp dụng.
Vì quy định chuyên ngành, thủ tục hải quan, điều kiện kinh doanh và thẩm quyền cơ quan nhà nước có thể thay đổi theo từng thời điểm, các nội dung trên trang này mang tính định hướng. Phương án cụ thể cần được đối chiếu với văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm ký và với hồ sơ thực tế của khách hàng.
Toàn văn Bộ luật Dân sự 2015, Luật Thương mại 2005 và các văn bản liên quan có thể tra cứu tại Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng song ngữ Việt – Anh hoặc Việt – Trung nên chọn bản nào ưu tiên?
Nên nêu rõ trong hợp đồng. Nếu tài liệu sẽ được nộp cho cơ quan nhà nước Việt Nam hoặc dùng trong tố tụng tại Việt Nam, bản tiếng Việt thường là lựa chọn thực tế hơn.
Có thể dùng lại hợp đồng mẫu của đối tác không?
Có thể dùng làm điểm khởi đầu, nhưng mẫu do đối tác soạn thường phân bổ rủi ro nghiêng về phía họ, đặc biệt ở điều khoản thanh toán, bảo hành và chấm dứt.
Thỏa thuận phạt vi phạm có bị giới hạn không?
Có. Trong hoạt động thương mại, Điều 301 Luật Thương mại 2005 giới hạn mức phạt vi phạm do các bên thỏa thuận ở mức không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm; phần vượt giới hạn có thể không được chấp nhận. Bồi thường thiệt hại là cơ chế riêng, cần chứng minh thiệt hại thực tế.
Nên chọn tòa án hay trọng tài?
Phụ thuộc vào giá trị giao dịch, nơi có tài sản của đối tác, nhu cầu bảo mật và khả năng thi hành. Chúng tôi đánh giá theo từng giao dịch thay vì áp dụng một công thức chung.
Trao đổi qua email đã đủ tạo thành hợp đồng chưa?
Có thể đủ trong nhiều trường hợp, nhưng nội dung thường thiếu điều khoản xử lý vi phạm. Đây là lý do các giao dịch lặp lại nên có điều khoản chung ký một lần.
Khi nào nên trao đổi với luật sư
- Trước khi ký hợp đồng có giá trị lớn hoặc thời hạn dài: rà soát điều khoản giá, thanh toán, phạt vi phạm và chấm dứt.
- Khi đối tác gửi mẫu hợp đồng của họ: xác định các điều khoản phân bổ rủi ro bất lợi trước khi đàm phán lại.
- Với giao dịch xuyên biên giới: thống nhất luật áp dụng, ngôn ngữ ưu tiên và cơ chế giải quyết tranh chấp có thể thi hành được.
- Khi đã xảy ra vi phạm: đánh giá chứng cứ và lựa chọn giữa thương lượng, khởi kiện hoặc trọng tài trước khi thời hiệu trôi qua.
Liên kết hữu ích
Trao đổi với FLAT LAW FIRM
Quý khách có thể gửi bộ hợp đồng đang dùng, mô tả giao dịch và thời hạn dự kiến ký kết để đội ngũ của chúng tôi đánh giá bước tiếp theo.