Khác với hàng không hay viễn thông hạ tầng, y tế tư nhân là ngành mở cửa rộng cho vốn nước ngoài: nhà đầu tư có thể sở hữu 100% bệnh viện tại Việt Nam. Rào cản thật của dự án không nằm ở tỷ lệ vốn, mà ở chuỗi điều kiện cơ sở vật chất, nhân sự hành nghề và giấy phép hoạt động theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.
Tỷ lệ sở hữu: không trần, nhưng vốn đầu tư phải thật
Pháp luật Việt Nam không áp trần tỷ lệ sở hữu nước ngoài đối với bệnh viện, phòng khám tư nhân — mô hình 100% vốn nước ngoài và liên doanh đều hợp lệ. Theo cam kết mở cửa thị trường dịch vụ y tế của Việt Nam, dự án bệnh viện vốn nước ngoài gắn với kỳ vọng vốn đầu tư đáng kể (mức tham chiếu lịch sử trong cam kết WTO là 20 triệu USD cho bệnh viện, 2 triệu USD cho phòng khám đa khoa, 200 nghìn USD cho phòng khám chuyên khoa) — nhà đầu tư nên xác nhận mức áp dụng cụ thể tại thời điểm xin cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư vì cơ quan cấp phép thẩm định tính tương xứng giữa vốn, quy mô giường bệnh và phạm vi chuyên môn đăng ký.
Điều kiện cơ sở vật chất và nhân sự: phần bị thẩm định gắt nhất
Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải đáp ứng điều kiện về địa điểm cố định, quy mô, trang thiết bị y tế tương ứng hình thức tổ chức (bệnh viện, phòng khám đa khoa, phòng khám chuyên khoa) và điều kiện an toàn bức xạ, phòng cháy, xử lý chất thải y tế theo pháp luật chuyên ngành. Về nhân sự: người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật phải có giấy phép hành nghề phù hợp và kinh nghiệm hành nghề theo quy định tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP; bác sĩ nước ngoài hành nghề tại Việt Nam phải được cấp giấy phép hành nghề và đáp ứng điều kiện sử dụng tiếng Việt hoặc có người phiên dịch theo quy định — đây là điểm các bệnh viện quốc tế hay đánh giá thấp khi lập kế hoạch tuyển dụng.
Giấy phép hoạt động: cấp sau khi thẩm định thực tế
Trình tự chuẩn gồm: thành lập doanh nghiệp và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư; xây dựng, trang bị cơ sở; tuyển dụng đội ngũ hành nghề; rồi đề nghị cấp giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP, với bước thẩm định thực tế tại cơ sở trước khi cấp. Sau khi hoạt động, cơ sở được xếp cấp chuyên môn kỹ thuật (ban đầu, cơ bản hoặc chuyên sâu) — cấp chuyên môn quyết định phạm vi kỹ thuật được thực hiện và là thông tin phải công khai cho người bệnh. Bệnh viện vốn nước ngoài cũng chịu cùng cơ chế giá dịch vụ phải niêm yết, công khai và quy định về quảng cáo dịch vụ y tế như cơ sở trong nước.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trong bệnh viện?
Không có trần: nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu tới 100% vốn tại bệnh viện, phòng khám tư nhân ở Việt Nam theo cam kết mở cửa dịch vụ y tế và pháp luật đầu tư hiện hành. Hạn chế thực tế không nằm ở tỷ lệ vốn mà ở điều kiện cấp giấy phép hoạt động: cơ sở vật chất, thiết bị và đội ngũ hành nghề phải qua thẩm định trước khi cơ sở được phép khám bệnh, chữa bệnh.
Vốn pháp định, điều kiện cơ sở vật chất?
Pháp luật khám bệnh, chữa bệnh không đặt một mức vốn pháp định thống nhất cho mọi cơ sở tư nhân; điều kiện tài chính được thẩm định qua tính tương xứng của dự án đầu tư (tham chiếu cam kết WTO: khoảng 20 triệu USD cho bệnh viện, 2 triệu USD cho phòng khám đa khoa, 200 nghìn USD cho phòng khám chuyên khoa). Điều kiện bắt buộc cụ thể nằm ở cơ sở vật chất, quy mô, trang thiết bị và nhân sự theo hình thức tổ chức đăng ký tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
Giấy phép hoạt động khám chữa bệnh?
Cơ sở phải được cấp giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP trước khi tiếp nhận người bệnh. Hồ sơ tập trung vào điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị, danh sách người hành nghề có giấy phép và người chịu trách nhiệm chuyên môn kỹ thuật; cơ quan cấp phép thẩm định thực tế tại cơ sở. Không có giấy phép hoạt động mà khám chữa bệnh là vi phạm nghiêm trọng, dù doanh nghiệp đã có đăng ký kinh doanh và đăng ký đầu tư.
Liên doanh vs 100% vốn nước ngoài?
Cả hai đều hợp lệ vì không có trần sở hữu nước ngoài trong y tế tư nhân. Liên doanh với đối tác Việt Nam mạnh về mặt bằng, quan hệ địa phương và nguồn bệnh nhân nội địa; mô hình 100% vốn nước ngoài cho nhà đầu tư toàn quyền về chuẩn quản trị, thương hiệu và hệ thống y khoa. Quyết định nên dựa trên tài sản mà đối tác mang vào, vì về pháp lý nhà đầu tư không bị buộc phải liên doanh để được cấp phép.
FLAT Law Firm — FLAT Law Firm tư vấn đầu tư bệnh viện, phòng khám vốn nước ngoài: cấu trúc sở hữu, lộ trình giấy phép hoạt động theo Nghị định 96/2023 và điều kiện hành nghề cho bác sĩ nước ngoài.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng