Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15, hiệu lực từ 01/01/2024, là cuộc viết lại lớn nhất của ngành y trong hơn một thập kỷ. Với bệnh viện và phòng khám đang hoạt động, bốn thay đổi chạm trực tiếp vào vận hành: giấy phép hành nghề có thời hạn, đánh giá năng lực theo lộ trình, xếp cấp chuyên môn kỹ thuật mới và cơ chế giá dịch vụ được thiết kế lại.
Giấy phép hành nghề: từ chứng chỉ vô thời hạn sang kỳ hạn 5 năm
Thay đổi nền nhất nằm ở Điều 27 của luật: mỗi người hành nghề chỉ được cấp một giấy phép hành nghề, có giá trị trong phạm vi toàn quốc và có thời hạn 5 năm — thay cho chứng chỉ hành nghề vô thời hạn của luật cũ. Để được cấp giấy phép, người hành nghề phải hoàn thành thời gian thực hành theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP (ví dụ chức danh bác sĩ thực hành 12 tháng, trong đó 3 tháng về hồi sức cấp cứu) và theo lộ trình sẽ phải qua kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề do Hội đồng Y khoa quốc gia tổ chức: áp dụng với bác sĩ từ 01/01/2027, với y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh từ 01/01/2028 và các chức danh còn lại từ 01/01/2029. Bệnh viện phải quản trị lịch gia hạn giấy phép của toàn bộ đội ngũ như quản trị hạn giấy phép của chính cơ sở — một bác sĩ hết hạn giấy phép hành nghề là một vị trí khám bệnh bị trống hợp pháp.
Xếp cấp chuyên môn kỹ thuật: ba cấp thay cho hạng bệnh viện cũ
Luật 2023 bỏ cơ chế xếp hạng bệnh viện kiểu cũ và chia cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thành ba cấp chuyên môn kỹ thuật: cấp ban đầu (khám, điều trị ngoại trú và chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cộng đồng), cấp cơ bản (khám, điều trị nội trú, ngoại trú tổng quát) và cấp chuyên sâu (kỹ thuật chuyên sâu, nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao kỹ thuật). Cấp chuyên môn được xác định theo tiêu chí tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn, quyết định danh mục kỹ thuật cơ sở được thực hiện, tuyến chuyển người bệnh và là căn cứ người bệnh, bảo hiểm y tế đối chiếu. Cơ sở tư nhân mới thành lập cần chọn cấp chuyên môn mục tiêu ngay từ khi thiết kế quy mô và đội ngũ, vì nâng cấp sau này đồng nghĩa một vòng thẩm định điều kiện mới.
Giá dịch vụ y tế và các hướng dẫn tiếp theo đang hoàn thiện
Cơ chế giá được viết lại theo hướng phân tầng: dịch vụ tại cơ sở nhà nước thực hiện theo giá do cơ quan nhà nước quy định trong khung; cơ sở tư nhân được quyết định giá dịch vụ của mình nhưng phải kê khai, niêm yết công khai và chịu quy định về thông tin giá cho người bệnh. Sau Nghị định 96/2023/NĐ-CP là nghị định hướng dẫn chính về điều kiện hành nghề và hoạt động, hệ thống văn bản tiếp theo (thông tư về danh mục kỹ thuật theo cấp chuyên môn, quy chế chuyển tuyến, biểu mẫu và hệ thống thông tin quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh — phần đăng tải thông tin lên hệ thống bắt đầu thực hiện từ 01/01/2027) vẫn đang được ban hành theo lộ trình. Đơn vị quản lý bệnh viện nên duy trì một sổ theo dõi văn bản KCB riêng, vì mỗi thông tư mới có thể đổi danh mục kỹ thuật hoặc nghĩa vụ báo cáo của cơ sở trong thời gian ngắn.
Câu hỏi thường gặp
Giấy phép hành nghề khám chữa bệnh mới?
Giấy phép hành nghề theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 (Điều 27) có các điểm mới cốt lõi: mỗi người hành nghề chỉ có một giấy phép, giá trị trên toàn quốc, thời hạn 5 năm và phải gia hạn; điều kiện cấp gắn với thời gian thực hành theo Nghị định 96/2023/NĐ-CP và, theo lộ trình, kết quả kiểm tra đánh giá năng lực hành nghề — bác sĩ áp dụng đánh giá năng lực từ 01/01/2027, các chức danh khác từ 2028 và 2029. Đây là thay đổi căn bản so với chứng chỉ hành nghề không thời hạn trước đây.
Xếp cấp bệnh viện: tiêu chí?
Theo Luật 2023 và Nghị định 96/2023/NĐ-CP, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được chia theo cấp chuyên môn kỹ thuật thay cho xếp hạng cũ, gồm ba cấp: cấp ban đầu (chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám và điều trị ngoại trú), cấp cơ bản (khám, điều trị ngoại trú và nội trú tổng quát) và cấp chuyên sâu (kỹ thuật chuyên sâu, đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao kỹ thuật). Tiêu chí xếp cấp dựa trên quy mô, phạm vi kỹ thuật, đội ngũ hành nghề và năng lực thực hiện kỹ thuật của cơ sở.
Giá dịch vụ y tế: cơ chế?
Cơ chế được phân tầng theo loại hình cơ sở: cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước áp dụng giá dịch vụ theo quy định và khung giá của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; cơ sở tư nhân được tự quyết định giá dịch vụ nhưng bắt buộc kê khai và niêm yết công khai để người bệnh biết trước khi sử dụng dịch vụ. Giá dịch vụ cũng là căn cứ trong thanh toán bảo hiểm y tế theo danh mục và mức hưởng quy định.
Bệnh viện vốn nước ngoài: điều kiện?
Điều kiện về cơ sở vật chất, nhân sự và phạm vi chuyên môn về cơ bản không phân biệt nguồn vốn: bệnh viện vốn nước ngoài cấp giấy phép hoạt động theo cùng Luật 15/2023 và Nghị định 96/2023 như cơ sở trong nước, được xếp cấp chuyên môn kỹ thuật theo cùng tiêu chí. Điểm riêng của cơ sở nước ngoài nằm ở tầng đầu tư (đăng ký đầu tư) và điều kiện hành nghề của bác sĩ nước ngoài, gồm giấy phép hành nghề tại Việt Nam và điều kiện ngôn ngữ khi hành nghề.
FLAT Law Firm — FLAT Law Firm tư vấn tuân thủ Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023 cho bệnh viện và phòng khám: lịch gia hạn giấy phép hành nghề, xếp cấp chuyên môn kỹ thuật và cập nhật văn bản hướng dẫn.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng