Hoàn thuế thu nhập cá nhân phát sinh khi số thuế đã khấu trừ trong năm lớn hơn số thuế thực tế phải nộp sau quyết toán. Điểm cần nắm trước tiên là khung pháp lý của hoàn thuế đang đổi kỳ: hồ sơ gắn với kỳ tính thuế 2025 đi theo khung cũ, còn các kỳ từ năm 2026 trở đi chịu khung mới. Bài viết này trình bày cả hai giai đoạn một cách tách bạch, dành cho người lao động nói chung đang làm việc tại Việt Nam.
Giai đoạn kỳ tính thuế 2025: Luật Quản lý thuế 38/2019 và Thông tư 80/2021
Đối với quyết toán kỳ tính thuế 2025 thực hiện vào đầu năm 2026, khung áp dụng là Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 và Thông tư 80/2021/TT-BTC. Cá nhân được hoàn thuế khi số thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp sau quyết toán, có mã số thuế tại thời điểm nộp hồ sơ đề nghị hoàn và có văn bản đề nghị hoàn thuế. Người lao động có hai đường đi: ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập quyết toán thay khi đáp ứng điều kiện ủy quyền, hoặc tự trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế nơi cư trú hoặc nơi phát sinh thu nhập theo hướng dẫn của Thông tư 80/2021/TT-BTC.
Hồ sơ hoàn thuế trong giai đoạn này về cơ bản gồm tờ khai quyết toán thuế, văn bản đề nghị hoàn thuế, chứng từ khấu trừ thuế và các tài liệu chứng minh giảm trừ gia cảnh nếu có đăng ký người phụ thuộc. Thời hạn giải quyết theo khung Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 là 06 ngày làm việc đối với hồ sơ thuộc diện hoàn thuế trước, kiểm tra sau và 40 ngày đối với hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước, hoàn thuế sau, tính từ ngày cơ quan thuế tiếp nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Từ ngày 01/7/2026: Luật Quản lý thuế 108/2025 thay thế
Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 thay thế Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 kể từ ngày 01/7/2026. Hệ quả thực tế là thủ tục hoàn thuế cho các kỳ phát sinh sau mốc này phải neo vào luật quản lý thuế mới, kể cả khi khoản thuế nộp thừa bắt nguồn từ thu nhập của giai đoạn chuyển tiếp. Người nộp thuế và bộ phận nhân sự cần tra cứu điều khoản hoàn thuế tương ứng trong Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và văn bản hướng dẫn đi kèm tại thời điểm nộp hồ sơ, không sao chép nguyên mẫu biểu và căn cứ của giai đoạn Thông tư 80/2021/TT-BTC sang kỳ mới.
Kỳ tính thuế 2026 và Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025
Số thuế nộp thừa của kỳ tính thuế 2026 được quyết định bởi Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15, với hai thay đổi lớn: mức giảm trừ gia cảnh là 15,5 triệu đồng mỗi tháng cho bản thân người nộp thuế và 6,2 triệu đồng mỗi tháng cho mỗi người phụ thuộc, và biểu thuế lũy tiến từng phần rút gọn còn 05 bậc. Mức giảm trừ cao hơn khiến nhóm người lao động có thu nhập trung bình phát sinh số thuế nộp thừa nhiều hơn so với các kỳ trước nếu tổ chức trả thu nhập vẫn khấu trừ theo thói quen cũ.
Một lưu ý về phạm vi: bài viết này dành cho người lao động nói chung còn đang làm việc tại Việt Nam. Nhóm chuyên gia và người nước ngoài kết thúc làm việc, xuất cảnh khỏi Việt Nam có thêm thủ tục quyết toán khi xuất cảnh và mốc thời hạn riêng, được trình bày tại các bài chuyên biệt về quyết toán thuế cho người nước ngoài về nước trong cùng chuyên mục thuế.
Câu hỏi thường gặp
Những trường hợp nào được hoàn thuế thu nhập cá nhân?
Trường hợp phổ biến nhất là số thuế đã bị khấu trừ trong năm lớn hơn số thuế phải nộp sau quyết toán, ví dụ do không làm đủ 12 tháng, có thêm người phụ thuộc được đăng ký, hoặc thu nhập không đều giữa các tháng. Theo khung kỳ tính thuế 2025 tại Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 và Thông tư 80/2021/TT-BTC, điều kiện hoàn gồm: số thuế đã nộp lớn hơn số thuế phải nộp; cá nhân có mã số thuế tại thời điểm đề nghị hoàn; và có văn bản đề nghị hoàn thuế. Cá nhân cũng có thể chọn bù trừ số nộp thừa vào kỳ sau thay vì hoàn.
Có thể ủy quyền cho công ty quyết toán và hoàn thuế thay không?
Có, nếu đáp ứng điều kiện ủy quyền theo khung áp dụng cho kỳ quyết toán. Trong giai đoạn kỳ 2025 theo Thông tư 80/2021/TT-BTC, cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại một tổ chức và đáp ứng các điều kiện về nguồn thu nhập có thể ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập quyết toán và xử lý số thuế nộp thừa thay mình. Cá nhân có thu nhập từ nhiều nơi hoặc thuộc trường hợp không đủ điều kiện ủy quyền thì phải trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế. Từ ngày 01/7/2026, thủ tục ủy quyền cần đối chiếu lại theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15.
Hồ sơ hoàn thuế gồm gì và bao lâu thì nhận được tiền hoàn?
Hồ sơ hoàn thuế về cơ bản gồm tờ khai quyết toán thuế, văn bản đề nghị hoàn thuế, chứng từ khấu trừ thuế do tổ chức trả thu nhập cấp và tài liệu về người phụ thuộc nếu có đăng ký giảm trừ. Về thời gian, theo khung Luật Quản lý thuế 38/2019/QH14 áp dụng cho kỳ 2025, hồ sơ thuộc diện hoàn trước kiểm tra sau được giải quyết trong 06 ngày làm việc, hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn sau trong 40 ngày, kể từ khi cơ quan thuế tiếp nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Hồ sơ thuộc các kỳ sau ngày 01/7/2026 áp dụng thời hạn theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng