Insurtech tại Việt Nam không có một giấy phép riêng tên là “insurtech”: một nền tảng bảo hiểm số có vốn FDI phải đặt mình vào một trong các tư cách pháp lý sẵn có của Luật Kinh doanh bảo hiểm 08/2022/QH15 — phổ biến nhất là doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, hoặc doanh nghiệp bảo hiểm nếu muốn tự phát hành sản phẩm.
Căn cứ pháp lý
- Luật Kinh doanh bảo hiểm 08/2022/QH15: điều kiện thành lập doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, vốn pháp định, giấy phép do Bộ Tài chính cấp và hoạt động phân phối bảo hiểm qua kênh điện tử.
- Nghị định 46/2023/NĐ-CP hướng dẫn Luật Kinh doanh bảo hiểm: chi tiết hồ sơ cấp phép và điều kiện nhân sự quản lý, điều hành doanh nghiệp môi giới bảo hiểm.
Kinh doanh insurtech, môi giới bảo hiểm số có vốn FDI thì điều kiện gì?
Điều kiện cốt lõi cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm có vốn FDI gồm: hình thức công ty theo quy định đối với doanh nghiệp môi giới bảo hiểm; vốn pháp định tối thiểu 8 tỷ đồng nếu môi giới cả bảo hiểm gốc và tái bảo hiểm, hoặc 4 tỷ đồng nếu chỉ môi giới một loại (gốc hoặc tái); đội ngũ quản lý, điều hành đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ, kinh nghiệm bảo hiểm và có chứng chỉ môi giới bảo hiểm đối với các vị trí theo quy định; điều lệ, quy trình nghiệp vụ môi giới, quản trị rủi ro và hệ thống công nghệ phục vụ phân phối trực tuyến. Điểm mà mô hình insurtech thường hiểu sai là ranh giới tư cách: nền tảng chỉ được tư vấn, chào bán và thu phí trong phạm vi tư cách môi giới hoặc đại lý; việc tự thiết kế rủi ro, tự cam kết bồi thường như một doanh nghiệp bảo hiểm khi chưa có giấy phép doanh nghiệp bảo hiểm là vượt phạm vi và bị xử lý nặng. “Số” trong môi giới bảo hiểm số là kênh phân phối, không phải tư cách pháp lý mới.
Giấy phép môi giới bảo hiểm xin ở đâu? Bán bảo hiểm online có được không?
Giấy phép thành lập và hoạt động doanh nghiệp môi giới bảo hiểm do Bộ Tài chính cấp trên cơ sở hồ sơ chứng minh vốn pháp định, nhân sự và điều kiện tổ chức. Về bán online: phân phối bảo hiểm qua kênh điện tử được pháp luật thừa nhận — doanh nghiệp bảo hiểm và bên phân phối được chào bán, ký kết hợp đồng bảo hiểm qua phương tiện điện tử với điều kiện nhận diện khách hàng, cung cấp đầy đủ thông tin sản phẩm và lưu trữ dữ liệu giao dịch để tra soát. Vì vậy một nền tảng insurtech có giấy phép môi giới được bán bảo hiểm hoàn toàn trực tuyến, nhưng quy trình số phải tái hiện đầy đủ các nghĩa vụ của kênh truyền thống: tư vấn đúng nhu cầu, công bố điều kiện loại trừ, xác nhận khách hàng đã hiểu sản phẩm trước khi thu phí.
Hoa hồng bảo hiểm có trần không?
Có khung quản lý: chi phí hoa hồng môi giới và đại lý bảo hiểm bị giới hạn bởi tỷ lệ tối đa theo quy định của Bộ Tài chính cho từng loại nghiệp vụ và sản phẩm, trên cơ sở doanh nghiệp bảo hiểm không được chi hoa hồng vượt khung để cạnh tranh phi kỹ thuật. Với nền tảng số, điểm tuân thủ nằm ở cách hiển thị: hoa hồng không được đội lốt thành “phí nền tảng” thu thêm từ khách hàng ngoài phí bảo hiểm đã công bố, và mọi khoản thu từ khách hàng phải minh bạch trong quy trình bán. Mô hình doanh thu của insurtech FDI vì vậy phải thiết kế trong khung hoa hồng được phép cộng phí dịch vụ hợp lệ theo tư cách pháp lý đã đăng ký, thay vì giả định tự do thỏa thuận như ngành công nghệ thông thường.
Câu hỏi thường gặp
Kinh doanh insurtech, môi giới bảo hiểm số có vốn FDI thì điều kiện gì?
Thành lập doanh nghiệp môi giới bảo hiểm theo Luật Kinh doanh bảo hiểm 08/2022: vốn pháp định 8 tỷ đồng (môi giới gốc và tái bảo hiểm) hoặc 4 tỷ đồng (một loại), nhân sự quản lý và vị trí nghiệp vụ có chứng chỉ môi giới, quy trình nghiệp vụ và hệ thống công nghệ đạt yêu cầu. Insurtech là kênh số, không phải tư cách pháp lý riêng.
Giấy phép môi giới bảo hiểm xin ở đâu?
Tại Bộ Tài chính — cơ quan cấp giấy phép thành lập và hoạt động cho doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, trên cơ sở hồ sơ về vốn pháp định, nhân sự và điều kiện tổ chức theo Luật Kinh doanh bảo hiểm 08/2022 và Nghị định 46/2023/NĐ-CP.
Bán bảo hiểm online có được không?
Được. Phân phối bảo hiểm qua kênh điện tử được thừa nhận với điều kiện nhận diện khách hàng, cung cấp đầy đủ thông tin và điều kiện loại trừ của sản phẩm, và lưu trữ dữ liệu giao dịch để tra soát — quy trình số phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tư vấn như kênh truyền thống.
Hoa hồng bảo hiểm có trần không?
Có: hoa hồng môi giới, đại lý bị giới hạn bởi tỷ lệ tối đa theo quy định của Bộ Tài chính cho từng nghiệp vụ, sản phẩm. Nền tảng số không được thu thêm phí ngoài phí bảo hiểm đã công bố dưới tên gọi khác, và doanh thu phải thiết kế trong khung hoa hồng được phép.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng