Dữ liệu trẻ em và dữ liệu học sinh trong trường học quốc tế tại Việt Nam: đồng ý của cha mẹ và nghĩa vụ của nhà trường

Trường học quốc tế xử lý dữ liệu học sinh ở quy mô và độ nhạy hiếm ngành nào sánh được: hồ sơ sức khỏe, ảnh và video lớp học, dữ liệu sinh trắc học điểm danh, kết quả học tập — và toàn bộ chảy về hệ thống của trường mẹ ở nước ngoài. Luật BVDLCN 91/2025 đặt trẻ em vào nhóm được bảo vệ tăng cường với Điều 24 là điều khoản chuyên biệt. Bài này trình bày: cơ chế đồng ý của cha mẹ và của chính trẻ em, điều kiện chuyển dữ liệu học sinh ra nước ngoài, và các lưu ý riêng cho sinh trắc học và hình ảnh.

Căn cứ pháp lý

Điều 24 Luật 91/2025: cơ chế bảo vệ chuyên biệt cho trẻ em

Theo khoản 2 Điều 24 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025, đối với trẻ em, người đại diện theo pháp luật thay mặt thực hiện các quyền của chủ thể dữ liệu; và việc xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ em nhằm công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải có sự đồng ý của cả trẻ em và người đại diện theo pháp luật. Khoản 3 Điều 24 buộc ngừng xử lý khi người đã đồng ý rút lại sự đồng ý, hoặc khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu vì có căn cứ cho thấy việc xử lý có thể xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của trẻ em. Nghĩa là với học sinh, “đồng ý của phụ huynh” trong hồ sơ nhập học chỉ là tầng thứ nhất: các hoạt động công bố (đăng ảnh học sinh lên website, mạng xã hội, ấn phẩm) cần lớp đồng ý riêng, và với học sinh từ đủ 7 tuổi cần cả ý chí của chính học sinh theo quy định.

Vị thế của nhà trường trong chuỗi xử lý

Trường học là bên kiểm soát dữ liệu đối với hồ sơ học sinh tại Việt Nam; các nhà cung cấp hệ thống quản lý học sinh (SIS/LMS), nền tảng học trực tuyến và trường mẹ ở nước ngoài đóng vai bên xử lý hoặc bên nhận chuyển dữ liệu tùy cấu trúc. Dữ liệu học sinh chứa nhiều dữ liệu cá nhân nhạy cảm theo khung Luật 91/2025 — dữ liệu sức khỏe, dữ liệu sinh trắc học, thông tin về đời sống riêng tư của trẻ — kéo theo nghĩa vụ tăng cường: đánh giá tác động xử lý dữ liệu cá nhân, chỉ định bộ phận/người phụ trách bảo vệ dữ liệu, và biện pháp bảo vệ tương xứng. Hồ sơ nhập học ký một lần không bao phủ mọi mục đích xử lý sau này: mỗi mục đích mới (marketing, nghiên cứu, chia sẻ cho đối tác) cần cơ sở pháp lý riêng.

Phân tích áp dụng

Chuyển dữ liệu học sinh cho trường mẹ ở nước ngoài

Việc đồng bộ hồ sơ học sinh về hệ thống tập đoàn/trường mẹ ở nước ngoài là chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài theo Điều 20–21 Luật 91/2025: bên chuyển phải lập hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu và gửi cơ quan chuyên trách bảo vệ dữ liệu cá nhân trong thời hạn luật định (60 ngày kể từ khi chuyển), cập nhật khi có thay đổi. Miễn trừ theo khoản 6 Điều 20 dành cho dữ liệu người lao động của chính tổ chức trên hệ thống điện toán đám mây — dữ liệu học sinh không thuộc diện đó, nên nhà trường không nên dựa vào miễn trừ lao động cho dòng dữ liệu học sinh. Thực hành đúng gồm: bản đồ dòng dữ liệu (loại dữ liệu nào về đâu), phân quyền tối thiểu cho nhân sự trường mẹ, và điều khoản xử lý dữ liệu trong thỏa thuận nội bộ tập đoàn.

Sinh trắc học và hình ảnh học sinh: hai điểm nóng riêng

Điểm danh bằng vân tay/khuôn mặt biến dữ liệu sinh trắc học của trẻ thành xử lý thường nhật — đây là dữ liệu nhạy cảm với rủi ro không thể đổi được nếu rò rỉ (trẻ không thể “đổi” khuôn mặt). Nhà trường nên: có phương án thay thế không sinh trắc cho phụ huynh không đồng ý (thẻ, điểm danh thủ công); giới hạn lưu trữ mẫu sinh trắc tại thiết bị tại chỗ thay vì đồng bộ toàn bộ về máy chủ nước ngoài; và đặt thời hạn xóa khi học sinh rời trường. Với hình ảnh: ảnh lớp học dùng nội bộ (hồ sơ, an ninh) khác căn bản với ảnh công bố (website, quảng cáo tuyển sinh) — tầng công bố chạm thẳng khoản 2 Điều 24 (đồng ý của trẻ từ đủ 7 tuổi và người đại diện), vì vậy mẫu đồng ý hình ảnh phải tách riêng khỏi hồ sơ nhập học, có ô chọn từ chối, và có cơ chế rút lại áp dụng cho cả kho ảnh đã đăng.

Khuyến nghị hành động

Tách mẫu đồng ý dữ liệu học sinh thành các lớp: xử lý hồ sơ học tập, hình ảnh nội bộ, công bố hình ảnh, sinh trắc học, chuyển dữ liệu về trường mẹ.
Lập hồ sơ đánh giá tác động xử lý dữ liệu và hồ sơ chuyển dữ liệu ra nước ngoài theo Điều 20–21 Luật 91/2025 cho dòng dữ liệu học sinh.
Chỉ định người phụ trách bảo vệ dữ liệu; xây dựng quy trình đáp ứng rút đồng ý và ngừng xử lý theo khoản 3 Điều 24.
Thiết kế phương án điểm danh không sinh trắc; đặt thời hạn xóa dữ liệu sinh trắc và hồ sơ khi học sinh rời trường.
Đưa điều khoản xử lý dữ liệu vào mọi hợp đồng với nhà cung cấp SIS/LMS và thỏa thuận nội bộ với trường mẹ.

Câu hỏi thường gặp

Trường quốc tế tại Việt Nam xử lý dữ liệu học sinh phải tuân thủ quy định gì theo Luật 91/2025?

Nhà trường phải tuân thủ chế độ chung của Luật 91/2025 (cơ sở pháp lý xử lý, quyền của chủ thể dữ liệu, đánh giá tác động, chỉ định người phụ trách bảo vệ dữ liệu) và chế độ chuyên biệt tại Điều 24 cho trẻ em: người đại diện theo pháp luật thực hiện quyền thay trẻ; việc công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư của trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên cần đồng ý của cả trẻ và người đại diện; và phải ngừng xử lý khi sự đồng ý bị rút lại hoặc cơ quan thẩm quyền yêu cầu theo khoản 3 Điều 24.

Đồng ý của cha mẹ cho việc xử lý dữ liệu trẻ em thực hiện thế nào?

Cha mẹ/người đại diện theo pháp luật đồng ý thay mặt trẻ đối với việc xử lý dữ liệu của trẻ, và với hoạt động công bố thông tin đời sống riêng tư của trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên, luật yêu cầu thêm sự đồng ý của chính trẻ em (khoản 2 Điều 24). Thực hành đúng là tách đồng ý theo từng mục đích (hồ sơ học tập, hình ảnh, sinh trắc, chuyển ra nước ngoài), ghi nhận được thời điểm và phạm vi đồng ý, và cho phép rút lại dễ dàng — khi rút lại, nhà trường phải ngừng xử lý theo khoản 3 Điều 24.

Dữ liệu học sinh chuyển cho trường mẹ ở nước ngoài phải đáp ứng điều kiện gì?

Đó là chuyển dữ liệu cá nhân ra nước ngoài theo Điều 20–21 Luật 91/2025: trường tại Việt Nam phải lập hồ sơ đánh giá tác động chuyển dữ liệu và gửi cơ quan chuyên trách trong thời hạn luật định (60 ngày kể từ khi chuyển), duy trì biện pháp bảo vệ tương xứng và cập nhật hồ sơ khi thay đổi. Dữ liệu học sinh không thuộc diện miễn trừ dành cho dữ liệu người lao động trên điện toán đám mây tại khoản 6 Điều 20, nên nhà trường không dùng miễn trừ đó cho dòng dữ liệu học sinh.

Nhà trường xử lý dữ liệu sinh trắc học, hình ảnh học sinh cần lưu ý gì?

Sinh trắc học của trẻ là dữ liệu nhạy cảm, không thể thay đổi nếu rò rỉ: cần đồng ý riêng, phương án thay thế không sinh trắc cho gia đình không đồng ý, lưu trữ tối thiểu và thời hạn xóa khi học sinh rời trường. Hình ảnh phải tách hai tầng: dùng nội bộ (hồ sơ, an ninh) và công bố (website, tuyển sinh) — tầng công bố cần đồng ý của người đại diện và của chính học sinh từ đủ 07 tuổi theo khoản 2 Điều 24, kèm cơ chế rút lại áp cho cả ảnh đã đăng.