Tình huống: một liên doanh Việt – Nhật tại Hải Phòng có hai cá nhân phía Việt Nam tham gia góp vốn. Một người nộp bản photo Chứng minh nhân dân 9 số cấp từ năm 2012; người còn lại nộp bản photo CCCD nhưng đã hết hạn từ tháng trước. Cả hai đều bị cơ quan đăng ký trả về yêu cầu bổ sung. Bài viết này làm rõ: người Việt Nam tham gia góp vốn vào công ty có vốn đầu tư nước ngoài phải dùng loại giấy tờ tùy thân nào, và vì sao “bản photo CMND cũ” chắc chắn không qua được.
Khung pháp lý: giấy tờ chứng minh tư cách của nhà đầu tư cá nhân
Ở tầng hồ sơ đầu tư, điểm b khoản 1 Điều 32 Nghị định 96/2026/NĐ-CP yêu cầu “tài liệu về tư cách pháp lý của nhà đầu tư” — với nhà đầu tư là cá nhân, đó là bản sao hộ chiếu hoặc giấy tờ pháp lý cá nhân tương đương. Ở tầng đăng ký doanh nghiệp, Điều 21 Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 yêu cầu hồ sơ gồm bản sao giấy tờ pháp lý của cá nhân là thành viên, cổ đông sáng lập và người đại diện theo pháp luật.
Luật số 76/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2025) đã cập nhật danh mục này: khoản 16 Điều 1 bổ sung “thẻ Căn cước” vào giấy tờ pháp lý hợp lệ của cá nhân, bên cạnh thẻ Căn cước công dân và hộ chiếu — đồng bộ với Luật Căn cước số 26/2023/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2024).
CMND đã hết giá trị sử dụng từ 01/01/2025
Đây là điểm nhiều người Việt vẫn nhầm. Khoản 2 Điều 46 Luật Căn cước 26/2023/QH15 quy định: Chứng minh nhân dân còn thời hạn chỉ được sử dụng đến hết ngày 31/12/2024; từ ngày 01/01/2025, toàn bộ CMND (9 số hay 12 số) đều hết giá trị sử dụng. Các văn bản quy định nền tảng về CMND (Nghị định 05/1999, 170/2007, 106/2013) cũng đang được bãi bỏ để thống nhất hệ thống pháp luật về căn cước.
Với thẻ Căn cước công dân (CCCD) đã cấp trước ngày 01/7/2024: vẫn có giá trị sử dụng đến hết thời hạn in trên thẻ, không bắt buộc đổi sang thẻ căn cước mẫu mới. Thực tế rút ra: người Việt tham gia góp vốn phải dùng thẻ căn cước/CCCD còn hạn hoặc hộ chiếu còn hạn; nộp CMND cũ — dù còn “hạn” in trên giấy — hồ sơ sẽ bị trả về.
Bản sao chứng thực, không phải bản photo thường
Nghị định 23/2015/NĐ-CP quy định về chứng thực bản sao từ bản chính: bản sao CCCD/thẻ căn cước trong hồ sơ đầu tư và hồ sơ đăng ký doanh nghiệp trên thực tế được yêu cầu là bản sao chứng thực (thực hiện tại UBND cấp xã, Phòng Tư pháp hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực). Bản photo không chứng thực thường bị chuyên viên thụ lý yêu cầu bổ sung.
Kinh nghiệm thực tiễn: nên dùng bản chứng thực mới (trong vòng 3–6 tháng trước ngày nộp), vì thông tin nơi cư trú trên thẻ có thể đã thay đổi sau đợt sắp xếp đơn vị hành chính, và chuyên viên có thể đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trước khi đi chứng thực, kiểm tra ba điểm: số định danh cá nhân in đúng, thẻ còn thời hạn, thông tin họ tên khớp với các tài liệu khác trong hồ sơ.
Đồng bộ thông tin cá nhân sau sắp xếp đơn vị hành chính
Sau đợt sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính năm 2025, tên gọi nơi thường trú, quê quán trên thẻ cũ của nhiều người không còn trùng với tên gọi hiện hành. Khi kê khai hồ sơ, ghi thông tin theo thực tế hiện tại; cơ quan đăng ký đối chiếu qua dữ liệu dân cư chứ không máy móc theo chữ in trên thẻ cũ. Trường hợp người Việt định cư ở nước ngoài tham gia góp vốn: dùng hộ chiếu Việt Nam còn hiệu lực và kê khai nơi cư trú thực tế ở nước ngoài.
Lưu ý phân biệt: các giấy tờ có giá trị pháp lý đã phát hành trước đây có sử dụng thông tin từ CMND (ví dụ: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ghi số CMND cũ) vẫn giữ nguyên giá trị — cơ quan nhà nước không được yêu cầu công dân điều chỉnh thông tin CMND trong giấy tờ đã cấp. Quy định này chỉ áp dụng cho giấy tờ đã cấp, không có nghĩa CMND còn dùng được để lập hồ sơ mới.
Câu hỏi thường gặp
Người Việt có thể dùng hộ chiếu thay cho CCCD khi góp vốn không?
Được. Hộ chiếu là giấy tờ pháp lý hợp lệ của cá nhân theo Luật Doanh nghiệp (Điều 21) và được chấp nhận trong hồ sơ đầu tư. CCCD/thẻ căn cước thuận tiện hơn vì có số định danh cá nhân 12 số dùng cho nhiều thủ tục hành chính, nhưng hộ chiếu còn hạn hoàn toàn hợp lệ.
CCCD hết hạn đúng lúc đang làm hồ sơ thì xử lý thế nào?
Giấy tờ hết hạn không còn giá trị chứng minh tư cách pháp lý — phải làm thủ tục đổi thẻ mới rồi mới nộp hồ sơ. Vì vậy, việc đầu tiên khi chuẩn bị hồ sơ cho người Việt góp vốn là kiểm tra thời hạn của CCCD/thẻ căn cước, tránh mất thời gian bổ sung giữa chừng.
Bản photo CCCD có được chấp nhận hay bắt buộc phải chứng thực?
Trên thực tế, hồ sơ đầu tư và hồ sơ đăng ký doanh nghiệp yêu cầu bản sao chứng thực theo Nghị định 23/2015/NĐ-CP. Bản photo không chứng thực thường bị chuyên viên yêu cầu bổ sung, làm chậm tiến độ chung của cả bộ hồ sơ.
Người Việt sống ở nước ngoài lâu năm, chưa có thẻ căn cước gắn chip thì dùng gì?
Dùng hộ chiếu Việt Nam còn hiệu lực — đó là giấy tờ pháp lý đầy đủ. Lưu ý: nếu người đó đã thôi quốc tịch Việt Nam thì được xem là nhà đầu tư nước ngoài, khi đó áp dụng toàn bộ quy định về NĐTNN (hộ chiếu nước ngoài, hợp pháp hóa lãnh sự các tài liệu cần thiết).
