Thu hồi công nợ

Thu hồi công nợ: dịch vụ dành cho ai?

• Doanh nghiệp có khoản phải thu quá hạn từ đối tác, đại lý, nhà phân phối hoặc khách hàng mà các nỗ lực đòi nợ nội bộ không có kết quả.
• Doanh nghiệp FDI có công nợ với đối tác Việt Nam hoặc ngược lại, cần xử lý trong khuôn khổ pháp luật Việt Nam và rào cản ngôn ngữ.
• Chủ nợ trong giao dịch mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, cho thuê tài sản, thi công xây dựng hoặc hợp đồng vay, hợp tác đầu tư.
• Doanh nghiệp đã có bản án, quyết định của Tòa án hoặc phán quyết trọng tài nhưng chưa tổ chức thi hành án hiệu quả.
• Chủ nợ nghi ngờ con nợ tẩu tán tài sản, chuyển nhượng tài sản để trốn tránh nghĩa vụ thanh toán.
• Chủ nợ của doanh nghiệp có dấu hiệu mất khả năng thanh toán, cần cân nhắc yêu cầu mở thủ tục phục hồi, phá sản để thu hồi nợ trong khuôn khổ pháp luật.

Vấn đề pháp lý khách hàng thường gặp

Nhiều doanh nghiệp chỉ tìm đến luật sư khi khoản nợ đã quá hạn nhiều năm, trong khi thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là 03 năm đối với quan hệ dân sự (Điều 429 Bộ luật Dân sự 2015) và chỉ 02 năm đối với tranh chấp thương mại (Điều 319 Luật Thương mại 2005) cũng như tranh chấp giải quyết bằng trọng tài (Điều 33 Luật Trọng tài thương mại 2010). Hết thời hiệu mà bên kia yêu cầu Tòa án áp dụng, khả năng thắng kiện gần như không còn.

Hồ sơ công nợ yếu là nguyên nhân phổ biến thứ hai: không có hợp đồng bằng văn bản, biên bản đối chiếu công nợ không được ký xác nhận, hoặc giao dịch thực hiện qua tin nhắn, email mà không lưu trữ hệ thống. Khi ra Tòa án hoặc trọng tài, bên khởi kiện phải chứng minh được nghĩa vụ thanh toán đã phát sinh và đến hạn.

Ngay cả khi thắng kiện, việc thu hồi vẫn có thể bế tắc nếu con nợ không còn tài sản hoặc đã tẩu tán tài sản trước đó. Vì vậy, đánh giá khả năng thi hành — con nợ còn tài sản gì, ở đâu — phải được làm ngay từ đầu, song song với việc cân nhắc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời như phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản theo Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 để ngăn tẩu tán trong quá trình tố tụng.

Một nhầm lẫn tốn kém là thuê “công ty đòi nợ” hoặc dùng biện pháp gây sức ép ngoài pháp luật. Từ ngày 01/01/2021, kinh doanh dịch vụ đòi nợ thuộc danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh (điểm h khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 2025 (143/2025/QH15), có hiệu lực từ 01/3/2026); các hành vi đe dọa, cưỡng ép con nợ có thể khiến chính chủ nợ vướng trách nhiệm hình sự. Con đường an toàn duy nhất là thương lượng có căn cứ pháp lý, khởi kiện và thi hành án.

FLAT LAW FIRM hỗ trợ những gì?

• Đánh giá khả năng thu hồi: rà soát hồ sơ công nợ, xác minh tình trạng pháp lý và tài sản của con nợ, đưa ra nhận định thẳng về xác suất thu hồi và chi phí — kể cả kết luận không nên theo đuổi khi chi phí vượt quá giá trị thu hồi được.
• Thương lượng và thư yêu cầu: soạn thư yêu cầu thanh toán có căn cứ pháp lý rõ ràng, đặt thời hạn cuối cùng và cảnh báo hậu quả pháp lý, trực tiếp đàm phán phương án trả nợ dần có bảo đảm.
• Khởi kiện tại Tòa án: soạn đơn khởi kiện, thu thập và hệ thống hóa chứng cứ, đại diện tham gia tố tụng từ sơ thẩm đến phúc thẩm, tính toán đầy đủ tiền gốc, lãi chậm trả và phạt vi phạm.
• Giải quyết bằng trọng tài: đánh giá hiệu lực của điều khoản trọng tài trong hợp đồng, đại diện tại VIAC hoặc trung tâm trọng tài khác khi các bên đã thỏa thuận — xem thêm Giải quyết tranh chấp và trọng tài.
• Biện pháp khẩn cấp tạm thời: đề nghị Tòa án áp dụng phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản đang tranh chấp và các biện pháp khác theo Điều 114 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 ngay từ giai đoạn khởi kiện.
• Tổ chức thi hành án: nộp đơn yêu cầu thi hành án trong thời hiệu 05 năm (Điều 30 Luật Thi hành án dân sự), phối hợp với cơ quan thi hành án dân sự trong kê biên, định giá và bán đấu giá tài sản.
• Nấc leo thang phá sản: khi con nợ có dấu hiệu mất khả năng thanh toán, tư vấn và đại diện chủ nợ nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi, phá sản theo Luật Phục hồi, phá sản 2025, tham gia Hội nghị chủ nợ và giám sát phân chia tài sản.
• Rà soát phòng ngừa: tư vấn điều khoản thanh toán, phạt vi phạm, lãi chậm trả và giải quyết tranh chấp trong hợp đồng mới — xem thêm Thương mại và hợp đồng.

Quy trình thực hiện

1. Tiếp nhận và đánh giá hồ sơ: đối chiếu hợp đồng, biên bản giao nhận, đối chiếu công nợ, chứng từ thanh toán; xác định căn cứ pháp lý của khoản nợ và thời hiệu khởi kiện còn lại.
2. Xác minh con nợ: tra cứu tình trạng hoạt động của doanh nghiệp con nợ, thông tin tài sản có thể kê biên, dấu hiệu tẩu tán tài sản hoặc mất khả năng thanh toán.
3. Thương lượng và thư yêu cầu: gửi thư yêu cầu chính thức, ấn định thời hạn thanh toán cuối cùng; đàm phán trực tiếp phương án trả dần, cơ cấu lại nợ kèm biện pháp bảo đảm (thế chấp, bảo lãnh).
4. Lựa chọn cơ chế giải quyết: khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền hoặc trọng tài thương mại tùy theo điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng và chiến lược của vụ việc. Tòa án có thẩm quyền được xác định theo từng hồ sơ cụ thể — luật sư của chúng tôi sẽ giúp quý khách xác định đúng cơ quan có thẩm quyền ngay từ bước đầu.
5. Áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời: đồng thời với khởi kiện, đề nghị phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản để bảo toàn khả năng thi hành án.
6. Tham gia tố tụng: đại diện tại các phiên hòa giải, phiên tòa hoặc phiên họp giải quyết tranh chấp của trọng tài cho đến khi có bản án, quyết định hoặc phán quyết có hiệu lực.
7. Tổ chức thi hành án: yêu cầu thi hành án trong thời hiệu 05 năm, theo dõi quá trình kê biên, bán đấu giá tài sản và phân phối tiền thi hành án.
8. Nấc leo thang: nếu phát hiện con nợ mất khả năng thanh toán trong quá trình thu hồi, tư vấn chuyển hướng sang yêu cầu mở thủ tục phục hồi, phá sản để bảo vệ quyền lợi chủ nợ trong khuôn khổ tập thể chủ nợ.

Hồ sơ/tài liệu khách hàng nên chuẩn bị

• Hợp đồng gốc (mua bán, cung ứng dịch vụ, vay, hợp tác đầu tư…) và các phụ lục, biên bản sửa đổi, bổ sung.
• Biên bản giao nhận hàng hóa, nghiệm thu dịch vụ, hóa đơn giá trị gia tăng và chứng từ thanh toán đã thực hiện.
• Biên bản đối chiếu công nợ có chữ ký, con dấu của hai bên — đây là chứng cứ quan trọng nhất về số nợ được thừa nhận.
• Thư từ, email, tin nhắn trao đổi về khoản nợ (kể cả các cam kết trả nợ của con nợ).
• Thông tin về con nợ: giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở, người đại diện, tài sản đã biết (nếu có).
• Các văn bản đã gửi con nợ trước đây: thư đòi nợ, biên bản làm việc, thỏa thuận trả nợ dần (nếu có).
• Bản án, quyết định hoặc phán quyết trọng tài đã có (nếu vụ việc đã qua tố tụng).

Thời gian dự kiến

Thời gian thu hồi phụ thuộc vào thái độ hợp tác của con nợ và độ phức tạp của vụ việc. Giai đoạn thương lượng và thư yêu cầu thường kéo dài 02–06 tuần. Nếu phải khởi kiện, thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 là 02 tháng, vụ việc phức tạp có thể gia hạn thêm 02 tháng (Điều 203), chưa kể thời gian xét xử phúc thẩm nếu có kháng cáo. Giai đoạn thi hành án phụ thuộc hoàn toàn vào việc xác minh được tài sản của người phải thi hành án — có tài sản rõ ràng thì nhanh, phải truy tìm tài sản có thể kéo dài nhiều năm. Thời gian thực tế của mỗi vụ việc là khác nhau — hãy gửi hồ sơ cho chúng tôi để được đánh giá lộ trình và thời gian dự kiến phù hợp với trường hợp của quý khách.

Vì vậy, nguyên tắc của chúng tôi là hành động sớm: thư yêu cầu được gửi ngay khi hồ sơ đủ căn cứ, và biện pháp khẩn cấp tạm thời được cân nhắc ngay từ khi khởi kiện thay vì chờ đến lúc thi hành án mới phát hiện con nợ không còn tài sản.

Rủi ro pháp lý thường gặp

• Để hết thời hiệu khởi kiện (03 năm dân sự, 02 năm thương mại/trọng tài) mới hành động, mất quyền yêu cầu Tòa án bảo vệ khi bên kia viện dẫn thời hiệu.
• Hồ sơ công nợ thiếu: không có biên bản đối chiếu công nợ được ký xác nhận, chứng từ rời rạc, khó chứng minh số nợ chính xác.
• Con nợ tẩu tán tài sản trong thời gian chủ nợ chần chừ — chuyển nhượng bất động sản, rút tiền khỏi tài khoản, giải thể “ma”.
• Thắng kiện nhưng không thi hành được vì không đánh giá khả năng thi hành ngay từ đầu; hết thời hiệu 05 năm yêu cầu thi hành án (Điều 30 Luật Thi hành án dân sự).
• Thuê dịch vụ đòi nợ hoặc dùng biện pháp gây sức ép trái pháp luật — vừa vi phạm lệnh cấm tại điểm h khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 2025 (143/2025/QH15), vừa có nguy cơ trách nhiệm hình sự.
• Hợp đồng không có điều khoản phạt vi phạm, lãi chậm trả hoặc thỏa thuận trọng tài, làm giảm công cụ gây sức ép và kéo dài tố tụng.
• Bỏ qua dấu hiệu con nợ mất khả năng thanh toán, không kịp chuyển sang thủ tục phục hồi, phá sản để tham gia phân chia tài sản cùng các chủ nợ khác.

Cập nhật pháp lý đến tháng 9/2026

Luật Phục hồi, phá sản 2025 (số 142/2025/QH15), có hiệu lực từ ngày 01/3/2026, thay thế Luật Phá sản 2014. Đối với chủ nợ, điểm đáng chú ý là quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phục hồi, phá sản khi con nợ mất khả năng thanh toán (Điều 38), và nguyên tắc ưu tiên thủ tục phục hồi — chủ nợ cần theo dõi sát để không bỏ lỡ việc khai báo nợ và tham gia Hội nghị chủ nợ.

Kinh doanh dịch vụ đòi nợ tiếp tục thuộc danh mục ngành nghề cấm đầu tư kinh doanh theo điểm h khoản 1 Điều 6 Luật Đầu tư 2025 (143/2025/QH15) — lệnh cấm này có hiệu lực từ ngày 01/01/2021 theo Luật Đầu tư 2020 và được kế thừa tại Luật Đầu tư 2025, có hiệu lực từ 01/3/2026. Chủ nợ chỉ nên thu hồi nợ thông qua luật sư, Tòa án, trọng tài và cơ quan thi hành án dân sự.

Về lãi chậm trả: trường hợp các bên không thỏa thuận mức lãi, lãi suất chậm trả được xác định là 10%/năm theo khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 (dẫn chiếu tại Điều 357); đối với hợp đồng thương mại, Điều 306 Luật Thương mại 2005 áp dụng lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trường tại thời điểm thanh toán, trừ khi các bên thỏa thuận khác. Về phạt vi phạm trong hợp đồng thương mại: mức phạt do các bên thỏa thuận nhưng không quá 08% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm (Điều 301 Luật Thương mại 2005).

Toàn văn các văn bản nêu trên có thể tra cứu tại Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Chính phủ. Nội dung trên trang cần được đối chiếu với văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm thực hiện thủ tục.

Vì sao chọn FLAT LAW FIRM?

Thu hồi công nợ là một trong những mảng hành nghề thực tế của FLAT LAW FIRM, gắn liền với thế mạnh tranh chấp thương mại và phá sản của hãng. Chúng tôi nói thẳng với khách hàng ngay từ buổi đánh giá đầu tiên: khoản nợ nào nên theo đuổi, khoản nào nên dừng để tránh “tiền mất tật mang”. Đội ngũ làm việc bằng tiếng Việt, tiếng Trung và tiếng Anh, phù hợp với các khoản công nợ xuyên biên giới của doanh nghiệp FDI. Xem thêm Tranh chấp thương mại và trọng tài và Tư vấn pháp lý thường xuyên cho doanh nghiệp FDI.

Câu hỏi thường gặp

Liên kết hữu ích

Bạn nên trao đổi với luật sư nếu:

• Khoản nợ đã quá hạn trên 06 tháng và các nỗ lực đòi nợ nội bộ không có kết quả.
• Thời hiệu khởi kiện sắp hết (đặc biệt với tranh chấp thương mại chỉ 02 năm) mà con nợ vẫn chây ì.
• Con nợ có dấu hiệu tẩu tán tài sản: chuyển nhượng bất động sản, rút tiền khỏi tài khoản, thay đổi người đại diện liên tục.
• Bạn đã có bản án hoặc phán quyết trọng tài nhưng chưa biết cách tổ chức thi hành án hiệu quả.
• Con nợ là doanh nghiệp có dấu hiệu mất khả năng thanh toán và bạn cần cân nhắc nấc leo thang phá sản.
• Khoản nợ có yếu tố nước ngoài: con nợ là doanh nghiệp FDI, hợp đồng áp dụng pháp luật nước ngoài hoặc cần thi hành ở nước ngoài.