Trong thanh toán xuất nhập khẩu, nhờ thu và thư tín dụng (L/C) là hai phương thức phổ biến nhưng khác nhau căn bản về mức độ bảo đảm thanh toán. Điểm cần nắm trước tiên: pháp luật Việt Nam không có văn bản riêng điều chỉnh L/C hay nhờ thu — hai phương thức vận hành theo UCP 600 và URC 522 của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC), áp dụng theo thỏa thuận của các bên.
Nhờ thu — ngân hàng chỉ làm trung gian
Trong nhờ thu (collection), ngân hàng chỉ làm trung gian thu hộ theo chỉ thị của bên nhờ thu và không cam kết trả tiền. Hai hình thức phổ biến:
D/P (documents against payment): người mua trả tiền mới được nhận chứng từ. D/A (documents against acceptance): người mua ký chấp nhận hối phiếu mới được nhận chứng từ. Với D/A, chứng từ được giao trước khi nhà xuất khẩu nhận tiền, nên D/P an toàn hơn D/A đối với nhà xuất khẩu.
Thư tín dụng — ngân hàng cam kết trả tiền độc lập
Trong thư tín dụng, ngân hàng phát hành cam kết trả tiền một cách độc lập khi bộ chứng từ xuất trình phù hợp. Vì rủi ro thanh toán chuyển từ người mua sang ngân hàng, L/C an toàn hơn nhờ thu đối với nhà xuất khẩu — đổi lại, chi phí sử dụng L/C cao hơn nhờ thu.
Bảng so sánh
| Tiêu chí | Nhờ thu (D/P, D/A) | Thư tín dụng (L/C) |
|---|---|---|
| Căn cứ | URC 522 (ICC) | UCP 600 (ICC) |
| Cam kết trả tiền của ngân hàng | Không | Có (độc lập với hợp đồng mua bán) |
| Rủi ro cho nhà xuất khẩu | Cao hơn (phụ thuộc người mua trả tiền / chấp nhận) | Thấp hơn (ngân hàng trả khi chứng từ phù hợp) |
| Chi phí | Thấp | Cao hơn |
| D/P vs D/A | D/P an toàn hơn D/A (D/A giao chứng từ trước khi nhận tiền) | — |
Khung ngoại hối cần lưu ý
Pháp lệnh Ngoại hối còn hiệu lực tại ngày 14/10/2026. Lưu ý: Luật 96/2025/QH15 sẽ bãi bỏ Điều 22 và khoản 2 Điều 34 của Pháp lệnh từ ngày 01/12/2026 — doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần theo dõi để cập nhật phương thức thanh toán cho phù hợp (chi tiết các điều khoản không trích dẫn khi chưa xác minh nguyên văn).
Câu hỏi thường gặp
Ngân hàng có cam kết trả tiền trong nhờ thu không? Không. Ngân hàng chỉ làm trung gian thu hộ theo chỉ thị của bên nhờ thu.
D/P và D/A khác nhau thế nào? D/P: người mua trả tiền mới được nhận chứng từ; D/A: người mua ký chấp nhận hối phiếu mới được nhận chứng từ. D/P an toàn hơn D/A cho nhà xuất khẩu.
Pháp luật Việt Nam quy định thư tín dụng ở văn bản nào? Không có văn bản riêng. L/C và nhờ thu vận hành theo UCP 600 / URC 522 của ICC, áp dụng theo thỏa thuận các bên.
Dùng L/C thì nhà xuất khẩu chắc chắn nhận được tiền? L/C an toàn hơn nhờ thu vì ngân hàng phát hành cam kết trả tiền độc lập — với điều kiện bộ chứng từ xuất trình phù hợp.
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần tư vấn phương thức thanh toán quốc tế phù hợp? Liên hệ qua trang Liên hệ của FLAT Law Firm để được hỗ trợ.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.
Nội dung pháp lý của bài viết sẽ được AI Legal Council của FLAT soát xét và trình chủ sở hữu phê duyệt trước khi công bố; đây không phải ý kiến của luật sư người thật và không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.
