Thái Lan có thang trợ cấp thôi việc theo thâm niên thuộc hàng cao nhất khu vực — từ 30 ngày lương (dưới 1 năm) lên tới 400 ngày lương (từ 20 năm trở lên). Việt Nam tính theo tháng lương/năm: 0,5 tháng/năm (thôi việc) và 1 tháng/năm (mất việc làm). Quy đổi ra ngày lương, lao động thâm niên cao tại Thái Lan “đắt” hơn Việt Nam nhiều lần — nhưng lao động thâm niên thấp thì ngược lại.
Thái Lan: thang 30–400 ngày lương theo Điều 118
Điều 118 Đạo luật Bảo vệ Lao động (Labour Protection Act) quy định trợ cấp thôi việc khi chấm dứt không có lý do chính đáng (không thuộc các trường hợp Điều 119 — gian dối, cố ý gây thiệt hại, vi phạm kỷ luật sau cảnh cáo bằng văn bản, nghỉ không lý do 3 ngày liên tiếp, bị kết án tù…), tính theo thâm niên:
Từ 120 ngày đến dưới 1 năm: 30 ngày lương; 1 đến dưới 3 năm: 90 ngày lương; 3 đến dưới 6 năm: 180 ngày lương; 6 đến dưới 10 năm: 240 ngày lương; 10 đến dưới 20 năm: 300 ngày lương; từ 20 năm trở lên: 400 ngày lương. (Mức 400 ngày cho từ 20 năm được nâng lên từ năm 2019 theo Đạo luật Bảo vệ Lao động (số 7).)
Điểm đáng chú ý: dưới 120 ngày làm việc thì không được hưởng trợ cấp thôi việc khi bị chấm dứt không có lý do chính đáng. Và thời gian tính thâm niên bao gồm cả ngày nghỉ, cuối tuần, ngày phép của người lao động.
Việt Nam: 0,5 tháng/năm và 1 tháng/năm — quy đổi ra ngày lương
Điều 46 Bộ luật Lao động 2019: trợ cấp thôi việc 0,5 tháng lương/năm (đủ 12 tháng trở lên; loại trừ thời gian BHTN). Điều 47: trợ cấp mất việc làm 1 tháng lương/năm, tối thiểu 2 tháng lương (thay đổi cơ cấu/công nghệ/lý do kinh tế; không trừ BHTN).
Quy đổi ra ngày lương (1 tháng ≈ 30 ngày): trợ cấp thôi việc Việt Nam tương đương 15 ngày lương/năm; trợ cấp mất việc làm tương đương 30 ngày lương/năm (tối thiểu 60 ngày lương). Đặt cạnh thang Thái Lan:
Thâm niên 5 năm: Thái Lan 180 ngày lương; Việt Nam (mất việc làm) 150 ngày lương (30×5) — tương đương. Thâm niên 10 năm: Thái Lan 300 ngày; Việt Nam 300 ngày (30×10) — bằng nhau. Thâm niên 20 năm: Thái Lan 400 ngày; Việt Nam 600 ngày (30×20) — Việt Nam đắt hơn. Thâm niên dưới 1 năm: Thái Lan 30 ngày (từ 120 ngày làm việc); Việt Nam tối thiểu 60 ngày (Điều 47) — Việt Nam đắt hơn.
Nhưng với trợ cấp thôi việc thông thường (Điều 46, 15 ngày lương/năm, lại còn trừ thời gian BHTN), Việt Nam rẻ hơn Thái Lan ở mọi mốc thâm niên. Hai chế độ của Việt Nam tạo ra hai “giá” khác nhau hoàn toàn — và cắt giảm vì lý do kinh tế luôn áp giá cao (Điều 47).
Đặt cạnh nhau: thang bậc hay tuyến tính?
Cấu trúc tính: Thái Lan dùng thang bậc — mỗi bậc thâm niên một mức cố định (nhảy bậc tại 1, 3, 6, 10, 20 năm). Việt Nam dùng tuyến tính — cứ mỗi năm cộng thêm 15 hoặc 30 ngày lương, không có điểm nhảy. Hệ quả: tại Thái Lan, giữ một lao động vừa qua mốc 10 năm rồi cắt giảm tốn hơn đáng kể so với cắt trước mốc — doanh nghiệp cần tính toán thời điểm.
Trần thực tế: Thái Lan trần 400 ngày lương (từ 20 năm). Việt Nam không có trần ngày tuyệt đối cho trợ cấp mất việc làm — 30 năm thâm niên tương đương 900 ngày lương, vượt xa trần Thái Lan. Với lao động gắn bó cả đời, Việt Nam “đắt” hơn.
Điều kiện tối thiểu: Thái Lan từ 120 ngày làm việc; Việt Nam từ 12 tháng làm việc thường xuyên. Lao động thử việc/ngắn hạn tại Thái Lan được bảo vệ sớm hơn.
Sa thải kỷ luật: cả hai nước đều không trả trợ cấp khi sa thải vì lý do chính đáng (Thái Lan Điều 119; Việt Nam: kỷ luật sa thải không thuộc trường hợp hưởng trợ cấp). Nhưng định nghĩa “lý do chính đáng” khác nhau — cần đối chiếu cụ thể, không thể áp dụng chéo.
Khuyến nghị thực hành
Thứ nhất, khi cắt giảm tại Thái Lan, hãy lập bảng tính theo đúng 6 bậc thâm niên của Điều 118 — đừng quy đổi tuyến tính sẽ tính sai tại các mốc nhảy bậc. Thứ hai, tại Việt Nam, xác định đúng Điều 46 hay Điều 47 — chênh lệch gấp đôi và cách xử lý BHTN khác nhau. Thứ ba, với lao động thâm niên trên 20 năm, hãy so sánh kỹ: Việt Nam (tuyến tính, không trần) có thể đắt hơn Thái Lan (trần 400 ngày) — đừng mặc định Thái Lan luôn đắt hơn.
Câu hỏi thường gặp
Thang trợ cấp thôi việc của Thái Lan thế nào?
Theo Điều 118 Đạo luật Bảo vệ Lao động: 120 ngày–dưới 1 năm: 30 ngày lương; 1–dưới 3 năm: 90 ngày; 3–dưới 6 năm: 180 ngày; 6–dưới 10 năm: 240 ngày; 10–dưới 20 năm: 300 ngày; từ 20 năm: 400 ngày. Không áp dụng khi sa thải có lý do chính đáng (Điều 119).
1 tháng lương/năm của Việt Nam tương đương bao nhiêu ngày lương?
Khoảng 30 ngày lương/năm (1 tháng ≈ 30 ngày). Trợ cấp mất việc làm (Điều 47) tương đương 30 ngày lương/năm, tối thiểu 60 ngày lương. Trợ cấp thôi việc thông thường (Điều 46) tương đương 15 ngày lương/năm.
Thâm niên 10 năm thì Thái Lan hay Việt Nam đắt hơn?
Tương đương nhau: Thái Lan 300 ngày lương; Việt Nam (mất việc làm, Điều 47) 30×10 = 300 ngày lương. Nhưng với 20 năm: Thái Lan trần 400 ngày, Việt Nam 600 ngày — Việt Nam đắt hơn. Với thôi việc thông thường (Điều 46), Việt Nam rẻ hơn ở mọi mốc.
Có nên cắt giảm trước mốc nhảy bậc thâm niên ở Thái Lan không?
Về mặt chi phí thuần túy, cắt trước mốc (ví dụ trước khi đủ 10 năm) sẽ rẻ hơn một bậc. Nhưng quyết định cắt giảm không thể chỉ dựa trên chi phí trợ cấp — còn phải xét lý do chính đáng, thủ tục và rủi ro tranh chấp. Mọi phương án nên được luật sư địa phương rà soát.
Sa thải kỷ luật có được trợ cấp không?
Không — ở cả hai nước. Thái Lan: Điều 119 liệt kê các trường hợp sa thải không phải trả trợ cấp (gian dối, cố ý gây thiệt hại, vi phạm kỷ luật sau cảnh cáo, nghỉ 3 ngày liên tiếp không lý do, bị kết án tù). Việt Nam: kỷ luật sa thải không thuộc trường hợp hưởng trợ cấp thôi việc/mất việc làm.
Để được tư vấn chi tiết về cắt giảm nhân sự và tuân thủ pháp luật tại Thái Lan hoặc Việt Nam, doanh nghiệp có thể liên hệ FLAT Law Firm.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng. Nội dung do AI Legal Council của FLAT Law Firm soạn thảo, chưa được luật sư người thật rà soát.