Tình huống: Thương hiệu thời trang “LỤA” của công ty may mặc Nam Định bị một xưởng tại Bangkok sản xuất hàng nhái bán tràn lan ở chợ Chatuchak và trên sàn thương mại điện tử Thái Lan. Công ty muốn “quét sạch” cả kênh offline lẫn online tại Thái Lan. Kênh nào hiệu quả nhất — và khác gì với cách xử lý ở Việt Nam?
1. Thái Lan: tòa chuyên trách SHTT và cảnh sát chống tội phạm kinh tế
Thái Lan có Tòa án SHTT và Công nghệ thông tin Trung ương (Central IP & IT Court) — tòa chuyên trách xét xử các vụ việc SHTT, cho chất lượng xét xử ổn định hơn tòa án chung. Về hành chính/hình sự, lực lượng Cảnh sát chống tội phạm kinh tế (Economic Crime Division — ECD) trực thuộc Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan đảm nhiệm điều tra các vụ hàng giả, xâm phạm SHTT quy mô lớn. Trên thực tế, các đợt truy quét hàng giả tại các chợ nổi tiếng (như Chatuchak, MBK) thường do ECD phối hợp với DIP và chủ thể quyền thực hiện. Với hàng nhái online, chủ thể quyền có thể khiếu nại tới sàn và tố giác tới ECD.
2. Việt Nam: Quản lý thị trường là “đặc sản” hành chính
Tại Việt Nam, với hàng nhái bán ở chợ truyền thống và sàn online, “đặc sản” là Quản lý thị trường: kiểm tra, tạm giữ hàng hóa, xử phạt vi phạm hành chính theo NĐ 99/2013/NĐ-CP (sở hữu công nghiệp; sửa bởi NĐ 186/2026, hiệu lực 15/7/2026) và NĐ 341/2025/NĐ-CP (quyền tác giả; hiệu lực 15/02/2026, thay NĐ 131/2013). Với sàn thương mại điện tử, Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 và NĐ 248/2026/NĐ-CP buộc nền tảng gỡ bỏ và ngăn tái diễn (notice-and-stay-down). Vụ việc lớn, có tổ chức thì chuyển hình sự theo Điều 226 BLHS 2015 (sửa đổi 2017). Tòa án Việt Nam không có tòa SHTT chuyên trách như Thái Lan — các vụ kiện SHTT do tòa án nhân dân chung xét xử.
3. So sánh cho vụ “LỤA”: quét chợ và quét sàn
Với chợ Chatuchak offline: tại Thái Lan, phối hợp với ECD để truy quét là kênh hiệu quả nhất — cần chuẩn bị văn bằng, mẫu hàng thật/giả đối chiếu và phiên dịch. Tại Việt Nam, tương đương là đợt kiểm tra của Quản lý thị trường. Với sàn online: cả hai nước đều có cơ chế khiếu nại — Thái Lan qua sàn và ECD, Việt Nam qua sàn (notice-and-stay-down theo NĐ 248/2026) và Quản lý thị trường. Điểm khác biệt lớn nhất: Thái Lan có tòa SHTT chuyên trách cho vụ kiện dân sự đòi bồi thường — chất lượng xét xử SHTT ổn định hơn; Việt Nam có hệ hành chính dày đặc, nhanh, rẻ nhưng tòa chung. Doanh nghiệp nên song song: quét hành chính/hình sự để chặn nguồn hàng + kiện dân sự tại tòa chuyên trách để đòi bồi thường và răn đe.
Câu hỏi thường gặp
Muốn quét hàng giả ở chợ Chatuchak thì liên hệ ai?
Qua luật sư Thái Lan phối hợp với Cảnh sát chống tội phạm kinh tế (ECD) và DIP, chuẩn bị đầy đủ văn bằng bảo hộ, hàng mẫu đối chiếu thật/giả và kế hoạch nhận diện điểm bán. Các đợt truy quét thường được tổ chức theo chiến dịch.
Tòa SHTT chuyên trách của Thái Lan xét xử có khác tòa thường?
Có, theo hướng chuyên sâu hơn: thẩm phán chuyên trách SHTT và công nghệ thông tin, thủ tục và án lệ ổn định hơn so với tòa án chung. Đây là lợi thế khi theo đuổi vụ kiện dân sự đòi bồi thường lớn.
Hàng nhái trên sàn Thái Lan gỡ bằng cách nào?
Khiếu nại trực tiếp tới sàn kèm văn bằng bảo hộ là nhanh nhất; đồng thời có thể tố giác tới ECD nếu là đường dây có tổ chức. Tại Việt Nam, cơ chế notice-and-stay-down theo NĐ 248/2026 buộc sàn không chỉ gỡ mà còn ngăn tái đăng.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng trước khi xuất bản.
