Tình huống: trong cuộc đình công, một nhóm công nhân đập phá cổng, đe dọa bảo vệ. Ban giám đốc cho người quay phim toàn bộ để “làm bằng chứng kiện những kẻ quá khích”. Vài ngày sau, đoạn phim bị phát tán lên mạng xã hội kèm tên, phân xưởng của từng người — và công ty nhận đơn khiếu nại vi phạm quyền riêng tư. Quay phim để thu thập bằng chứng là nhu cầu chính đáng — nhưng quay thế nào, dùng làm gì mới quyết định hợp pháp hay vi phạm. Đây là ranh giới mà nhiều doanh nghiệp bước qua mà không biết.
Được quay không? Nguyên tắc từ Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015
Điều 32 quy định quyền của cá nhân đối với hình ảnh: việc sử dụng hình ảnh của cá nhân phải được người đó đồng ý, trừ trường hợp vì lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích công cộng hoặc pháp luật có quy định khác. Cần phân biệt hai hành vi:
- Quay/ghi hình tại nơi công cộng (cổng nhà máy, khu vực đình công) để thu thập bằng chứng bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp — về nguyên tắc được phép, vì đây là thực hiện quyền tự bảo vệ và thu thập chứng cứ;
- Sử dụng hình ảnh (phát tán lên mạng, gửi cho báo chí, dán thông báo bêu tên) — đây mới là hành vi Điều 32 kiểm soát chặt: phải được đồng ý, trừ ngoại lệ luật định.
Nói cách khác: quay để lưu làm bằng chứng nội bộ, cung cấp cho cơ quan chức năng khi cần — hợp pháp. Quay rồi tung lên Facebook “vạch mặt” từng công nhân — vi phạm.
Hình ảnh là dữ liệu cá nhân: NĐ 356/2025
Nghị định 356/2025/NĐ-CP về bảo vệ dữ liệu cá nhân (thay thế Nghị định 13/2023, hiệu lực từ 01/01/2026) xác định hình ảnh cá nhân là dữ liệu cá nhân — việc thu thập, lưu trữ, sử dụng (gọi chung là “xử lý dữ liệu”) phải có căn cứ hợp pháp và tuân thủ nguyên tắc: đúng mục đích, hạn chế, bảo mật. Áp vào tình huống đình công:
- Thu thập (quay phim) vì mục đích bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp (chứng minh hành vi quá khích, bảo vệ tài sản) — có căn cứ;
- Nhưng xử lý tiếp (lưu trữ, chia sẻ, phát tán) phải giới hạn trong mục đích đó — phát tán công khai vượt quá mục đích thu thập ban đầu;
- Phải có biện pháp bảo mật: lưu trữ an toàn, giới hạn người tiếp cận, không để lọt ra ngoài.
Quy tắc quay phim hợp pháp trong đình công: 5 điều
- 1. Thông báo công khai: đặt biển hoặc thông báo “khu vực đang được ghi hình để bảo đảm an ninh” — minh bạch từ đầu giảm khiếu nại về sau.
- 2. Quay đúng phạm vi: tập trung vào hành vi vi phạm (đập phá, đe dọa), không quay cận cảnh đời tư, không quay khu vực nhạy cảm (nhà vệ sinh, phòng y tế).
- 3. Chỉ dùng cho mục đích pháp lý: cung cấp cho công an, tòa án, hòa giải viên khi cần — không đăng mạng xã hội, không gửi báo chí, không dùng để đe dọa công nhân (“ai đình công là lên sóng”).
- 4. Bảo mật lưu trữ: giới hạn người được xem, lưu trữ an toàn, xóa khi hết mục đích.
- 5. Không bêu tên: tuyệt đối không công khai danh tính người trong phim ngoài phạm vi tố tụng — đây là hành vi dễ bị kiện nhất.
Câu hỏi thường gặp
Công ty quay phim công nhân đình công có vi phạm?
Quay để thu thập bằng chứng bảo vệ quyền lợi hợp pháp thì về nguyên tắc được phép. Vi phạm xảy ra ở khâu sử dụng: phát tán, bêu tên, dùng để đe dọa — vi phạm quyền hình ảnh (Điều 32 BLDS 2015) và quy định bảo vệ dữ liệu cá nhân (NĐ 356/2025).
Đoạn phim quay được có dùng làm chứng cứ trước tòa?
Có, nếu việc thu thập hợp pháp và nội dung liên quan đến vụ việc. Nhưng nếu đoạn phim có được bằng cách vi phạm nghiêm trọng quyền cá nhân, tòa có thể không chấp nhận — và công ty còn đối mặt với kiện ngược.
Công nhân quay phim ban giám đốc thì sao?
Nguyên tắc như nhau: công nhân cũng có quyền thu thập bằng chứng bảo vệ mình (ví dụ quay cảnh bảo vệ hành hung). Doanh nghiệp không thể cấm công nhân quay phim tại nơi công cộng trong khi mình thì quay họ.
Flycam quay toàn cảnh khu đình công được không?
Được với cùng các giới hạn: phục vụ an ninh/thu thập bằng chứng, không xâm phạm đời tư, không phát tán. Lưu ý quy định riêng về quản lý thiết bị bay không người lái — quay trong khu công nghiệp cần tuân thủ quy định hàng không.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng