Công ty đặt trụ sở tại Hà Nội muốn mở thêm một kho hàng hoặc cửa hàng tại TP.HCM: nên lập chi nhánh hay chỉ cần địa điểm kinh doanh? Hai hình thức này khác nhau căn bản về bản chất pháp lý, thủ tục và nghĩa vụ thuế — và từ 01/7/2025, một điểm mới quan trọng đã thay đổi cách doanh nghiệp lựa chọn.
Bài viết so sánh theo Luật Doanh nghiệp (văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH năm 2025) và Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp (có hiệu lực từ 01/7/2025, thay thế Nghị định 01/2021/NĐ-CP) — các văn bản hiện hành duy nhất được trích dẫn trong bài.
1. Chi nhánh: đơn vị phụ thuộc, phải “đăng ký hoạt động”
Theo khoản 1 Điều 44 Luật Doanh nghiệp, chi nhánh là đơn vị phụ thuộc của doanh nghiệp, thực hiện toàn bộ hoặc một phần chức năng của doanh nghiệp, kể cả chức năng đại diện theo ủy quyền; ngành, nghề kinh doanh của chi nhánh phải phù hợp với ngành, nghề của doanh nghiệp.
- Thủ tục: ĐĂNG KÝ hoạt động (khoản 1 Điều 30 Nghị định 168/2025/NĐ-CP): trong 10 ngày kể từ ngày có quyết định thành lập chi nhánh, doanh nghiệp gửi hồ sơ đến Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt chi nhánh.
- Hồ sơ (khoản 2 Điều 45 Luật Doanh nghiệp): thông báo thành lập chi nhánh + bản sao quyết định và bản sao biên bản họp + giấy tờ pháp lý của người đứng đầu chi nhánh (được miễn nộp bản sao giấy tờ pháp lý nếu đã kê khai số định danh cá nhân — khoản 1 Điều 11 Nghị định 168/2025/NĐ-CP).
- Kết quả: được cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động chi nhánh trong 03 ngày làm việc nếu hồ sơ hợp lệ (khoản 3 Điều 45 Luật Doanh nghiệp); chi nhánh có mã số đơn vị phụ thuộc 13 số (đồng thời là mã số thuế của chi nhánh).
- Thuế: chi nhánh kê khai riêng (tùy theo hạch toán độc lập hay phụ thuộc); chi nhánh khác tỉnh kê khai tại cơ quan thuế nơi đặt chi nhánh.
- Ký hợp đồng: được ký kết theo ủy quyền của doanh nghiệp.
- Phạm vi: được thành lập trong nước và ở nước ngoài (khoản 1 Điều 45).
2. Địa điểm kinh doanh: nơi tiến hành hoạt động cụ thể, chỉ cần “thông báo”
Theo khoản 3 Điều 44 Luật Doanh nghiệp, địa điểm kinh doanh là nơi doanh nghiệp tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể (cửa hàng, kho, xưởng…).
- Thủ tục: THÔNG BÁO (khoản 2 Điều 30 Nghị định 168/2025/NĐ-CP) — không phải “đăng ký thành lập”. Trong 10 ngày kể từ ngày quyết định lập địa điểm kinh doanh, doanh nghiệp gửi hồ sơ thông báo đến Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh nơi đặt địa điểm; hồ sơ chỉ gồm thông báo lập địa điểm kinh doanh (theo mẫu tại Thông tư 68/2025/TT-BTC).
- Điểm mới từ 01/7/2025: “Doanh nghiệp có thể lập địa điểm kinh doanh tại địa chỉ khác nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính hoặc đặt chi nhánh” (điểm a khoản 2 Điều 30) — tức địa điểm kinh doanh ở tỉnh khác không còn bắt buộc phải có chi nhánh tại đó, khác với quy định cũ (Nghị định 78/2015/NĐ-CP).
- Kết quả (khoản 3 Điều 30): trong 03 ngày làm việc, Cơ quan đăng ký kinh doanh cập nhật thông tin vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp; trường hợp doanh nghiệp có nhu cầu thì được cấp Giấy chứng nhận đăng ký địa điểm kinh doanh (Mẫu số 43, Thông tư 68/2025/TT-BTC).
- Mã số thuế: địa điểm kinh doanh thành lập mới không được cấp mã số thuế riêng (theo Thông tư 105/2020/TT-BTC) — sử dụng mã số thuế của đơn vị chủ quản. (Địa điểm thành lập trước ngày 17/01/2021 đã được cấp mã số 13 số thì tiếp tục sử dụng.)
- Thuế: địa điểm kinh doanh không kê khai thuế GTGT, thuế TNDN riêng — kê khai tập trung tại đơn vị chủ quản.
- Ký hợp đồng: không ký hợp đồng độc lập với danh nghĩa địa điểm kinh doanh.
3. Bảng so sánh
| Tiêu chí | Chi nhánh | Địa điểm kinh doanh | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Bản chất | Đơn vị phụ thuộc, có thể đại diện theo ủy quyền | Chỉ là nơi tiến hành hoạt động kinh doanh cụ thể | Khoản 1, khoản 3 Điều 44 LDN |
| Thủ tục | Đăng ký hoạt động (hồ sơ đầy đủ theo khoản 2 Điều 45) | Thông báo (chỉ 01 văn bản thông báo) | Khoản 1, khoản 2 Điều 30 NĐ 168/2025/NĐ-CP |
| Thời hạn gửi hồ sơ | 10 ngày kể từ ngày quyết định thành lập | 10 ngày kể từ ngày quyết định lập | Điều 30 NĐ 168/2025/NĐ-CP |
| Kết quả | Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động (03 ngày làm việc) | Cập nhật Cơ sở dữ liệu quốc gia; Giấy chứng nhận đăng ký ĐĐKD khi doanh nghiệp có nhu cầu | Khoản 3 Điều 45 LDN; khoản 3 Điều 30 NĐ 168/2025/NĐ-CP |
| Mã số thuế | Có mã số đơn vị phụ thuộc 13 số | Không cấp mã số thuế riêng (ĐĐKD thành lập mới) | TT 105/2020/TT-BTC |
| Ký hợp đồng | Được ký theo ủy quyền của doanh nghiệp | Không ký hợp đồng độc lập với danh nghĩa ĐĐKD | Khoản 1 Điều 44 |
| Phạm vi địa giới | Trong nước và nước ngoài | Từ 01/7/2025: mọi tỉnh, thành phố, không cần có chi nhánh tại đó | Khoản 1 Điều 45 LDN; điểm a khoản 2 Điều 30 NĐ 168/2025/NĐ-CP |
| Tên gọi | Tên doanh nghiệp + “Chi nhánh” | Tên doanh nghiệp + “Địa điểm kinh doanh” | Khoản 2 Điều 40 |
4. Khi nào chọn chi nhánh, khi nào chọn địa điểm kinh doanh?
- Chọn chi nhánh khi: cần đơn vị có tư cách ký hợp đồng, xuất hóa đơn tại chỗ, đàm phán và đại diện cho doanh nghiệp tại địa phương; hoặc khi hoạt động ở nước ngoài.
- Chọn địa điểm kinh doanh khi: chỉ cần mặt bằng để tiến hành hoạt động cụ thể (kho, cửa hàng, xưởng) mà không cần chức năng đại diện, ký kết độc lập — thủ tục nhẹ hơn hẳn (chỉ 01 văn bản thông báo).
- Lưu ý: địa điểm kinh doanh có thể trực thuộc chi nhánh — trường hợp này thông báo lập do người đứng đầu chi nhánh ký.
- Bẫy lệ phí môn bài: lệ phí môn bài đã bãi bỏ từ 01/01/2026 (khoản 7 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 và khoản 4 Điều 6 Nghị định 362/2025/NĐ-CP). Đừng tính “môn bài 1 triệu/năm cho chi nhánh/địa điểm” như một nghĩa vụ hiện hành — đó là mức cũ trước năm 2026.
Doanh nghiệp của bạn đang mở rộng và cần quyết định lập chi nhánh hay địa điểm kinh doanh? Hãy liên hệ qua trang Liên hệ của FLAT Law Firm để được tư vấn lựa chọn mô hình và hoàn thiện hồ sơ đăng ký đúng quy định.
Lưu ý: Bài viết cung cấp thông tin pháp lý tổng quan để tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể. Các quy định được trích dẫn theo văn bản có hiệu lực tại thời điểm viết (14/10/2026) và có thể thay đổi; khi áp dụng, bạn nên tham vấn luật sư hoặc chuyên gia pháp lý.
Ghi chú minh bạch: Bài viết do hệ thống sản xuất nội dung AI của FLAT Law Firm soạn thảo, đang trong quy trình kiểm duyệt nội bộ (AI Legal Council QA và chủ sở hữu phê duyệt trước khi xuất bản). Bài viết chưa được luật sư người thật rà soát.