Ảnh: Pexels (miễn phí sử dụng theo Pexels License)
Trả lời ngắn gọn: Tính đến ngày viết (18/10/2026), Việt Nam và Mexico chưa ký hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA) — Mexico không nằm trong danh sách 81 quốc gia/vùng lãnh thổ mà Việt Nam có DTA (theo PwC Việt Nam, điểm tin thuế tháng 7/2026), và cũng không có trong danh sách hiệp định của Mexico (PwC Tax Summaries — Mexico). Vì vậy, mọi khoản thanh toán từ Việt Nam cho đối tác Mexico (lãi vay, bản quyền, dịch vụ, chuyển nhượng vốn) chịu thuế khấu trừ tại nguồn theo đầy đủ luật nội địa Việt Nam, không có trần ưu đãi nào theo hiệp định. Bài viết phân tích thuế suất nội địa hiện hành, khung thuế nhà thầu mới từ 12/3/2026, thủ tục theo Thông tư 95/2026/TT-BTC, và tình trạng đàm phán song phương.
1. Tiền đề đúng: chưa có hiệp định, đàm phán vẫn đang diễn ra
- Việt Nam đã ký DTA với 81 quốc gia và vùng lãnh thổ (PwC Việt Nam, Điểm tin thuế về Thông tư 89/2026 và 95/2026, tháng 7/2026). Mexico không có trong danh sách này.
- Đối chiếu chiều ngược: danh sách hiệp định của Mexico công bố trên PwC Tax Summaries (Mexico — Individual — Foreign tax relief and tax treaties) gồm khoảng 60 nước từ Argentina đến Uruguay, không có Việt Nam.
- Đàm phán đang diễn ra: tháng 2/2017, đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam (do Thứ trưởng Đỗ Hoàng Anh Tuấn dẫn đầu, thăm Mexico 12–14/2/2017) đã thống nhất thúc đẩy đàm phán hiệp định hợp tác hải quan và hiệp định tránh đánh thuế hai lần (VNA, 15/2/2017). Đến nay, chưa có thông tin chính thức nào về việc ký kết.
- Hệ quả pháp lý: khi chưa có hiệp định có hiệu lực, không thể viện dẫn bất kỳ “trần thuế suất hiệp định” nào (Điều 10/11/12 theo mẫu OECD) cho các khoản thu nhập trả cho đối tác Mexico. Mọi tính toán phải dựa trên luật nội địa.
2. Thuế khấu trừ tại nguồn theo luật nội địa Việt Nam
Khi doanh nghiệp Việt Nam thanh toán cho tổ chức Mexico không có cơ sở thường trú tại Việt Nam, bên Việt Nam phải khấu trừ, khai và nộp thay thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế phát sinh tại Việt Nam (khung nhà thầu nước ngoài mới — chi tiết tại mục 3):
- Lãi tiền vay: thuế TNDN khấu trừ 5%; miễn thuế GTGT (theo bảng tra cứu của Nghị định 320/2025/NĐ-CP, trích dẫn trên thuvienphapluat.vn).
- Tiền bản quyền: thuế TNDN khấu trừ 10%; miễn thuế GTGT.
- Dịch vụ: thuế TNDN khấu trừ 5%; thuế GTGT 5%.
- Chuyển nhượng vốn: thuế TNDN khấu trừ 2% trên giá trị chuyển nhượng; miễn thuế GTGT (từ 15/12/2025, chuyển nhượng vốn của bên bán nước ngoài nói chung chịu 2% trên giá trị giao dịch — PwC Tax Summaries, Vietnam — Corporate — Income determination).
- Cổ tức chi trả cho nhà đầu tư tổ chức nước ngoài: Việt Nam hiện không đánh thuế khấu trừ tại nguồn đối với cổ tức khi lợi nhuận đã chịu thuế tại doanh nghiệp chi trả (PwC Tax Summaries, Vietnam — Corporate — Income determination: “Dividends received from investments in other companies in Vietnam are not subject to CIT if they have been subject to CIT at the investee companies”).
Lưu ý quan trọng: hiệp định tránh đánh thuế hai lần chỉ điều chỉnh thuế đánh vào thu nhập (TNDN, TNCN), không bao giờ giảm hay miễn thuế GTGT. Nguyên tắc này vẫn đúng khi hiệp định song phương được ký kết trong tương lai.
3. Khung thuế nhà thầu nước ngoài mới từ 12/3/2026
Phần quy định về thuế TNDN đối với nhà thầu nước ngoài trong Thông tư 103/2014/TT-BTC (Điều 1, 2, 7, 10, 13 trừ điểm 6.11 khoản 1 Điều 13, và Điều 16) đã bị bãi bỏ từ 12/3/2026. Khung pháp lý hiện hành gồm:
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025/QH15 — luật thuế thu nhập doanh nghiệp mới, áp dụng từ kỳ tính thuế 2026.
- Nghị định 320/2025/NĐ-CP — hướng dẫn thi hành, quy định chi tiết tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế đối với doanh nghiệp nước ngoài (dịch vụ 5%, bản quyền 10%, lãi vay 5%, chuyển nhượng vốn 2%, chuyển nhượng chứng khoán 0,1%).
- Thông tư 20/2026/TT-BTC — hướng dẫn thực hiện.
Hợp đồng ký trước 12/3/2026 theo phương pháp hỗn hợp cũ được tiếp tục áp dụng đến hết hợp đồng. Mọi hợp đồng mới với đối tác Mexico ký từ thời điểm này phải áp dụng khung mới — không còn áp dụng được tỷ lệ cũ của Thông tư 103/2014.
4. Thủ tục: Thông tư 95/2026/TT-BTC và Thông tư 89/2026/TT-BTC
Thông tư 95/2026/TT-BTC (hiệu lực 01/7/2026, thay thế Thông tư 205/2013/TT-BTC và Thông tư 45/2021/TT-BTC) hướng dẫn thực hiện các hiệp định tránh đánh thuế hai lần, thủ tục thỏa thuận song phương (MAP) và thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế (APA). Điểm cần nhớ tại Điều 84 (Điều khoản thi hành):
- Khoản 1–2: Thông tư có hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Thông tư 205/2013 và Thông tư 45/2021.
- Khoản 3: các thủ tục áp dụng Hiệp định thuế được thực hiện theo quy định tại Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Thông tư 89/2026/TT-BTC — tức thủ tục miễn/giảm/hoàn thuế theo hiệp định nay nằm ở Thông tư 89, không còn ở văn bản thay thế Thông tư 205.
Thông tư 89/2026/TT-BTC (hiệu lực 01/7/2026) quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế. Với doanh nghiệp Việt Nam giao dịch cùng đối tác Mexico, hai nội dung thực tiễn:
- Hồ sơ hoàn trả tiền thuế theo Hiệp định thuế (khoản 2 Điều 56): gồm Văn bản đề nghị hoàn trả tiền thuế nộp thừa theo mẫu số 02/HT (Phụ lục III) và bản sao có chứng thực văn bản ủy quyền (nếu ủy quyền). Ý nghĩa thực tiễn cho tương lai: khi hiệp định Việt Nam–Mexico được ký kết và có hiệu lực, số thuế đã khấu trừ theo luật nội địa vượt mức trần hiệp định có thể được đề nghị hoàn theo thủ tục này.
- Bên Việt Nam được nộp hồ sơ hoàn thay cho nhà thầu nước ngoài theo ủy quyền, kể cả việc nhận tiền hoàn vào tài khoản của bên Việt Nam (Công văn 5746/CT-CS của Cục Thuế giới thiệu điểm mới của Thông tư 89/2026).
5. Checklist cho doanh nghiệp Việt Nam giao dịch với đối tác Mexico
- Xác nhận tiền đề trước mọi tính toán: kiểm tra danh sách DTA hiện hành của Việt Nam — Mexico chưa có hiệp định, không áp bất kỳ “trần hiệp định” nào.
- Phân loại đúng khoản thu nhập: lãi vay (5%), bản quyền (10%), dịch vụ (5%), chuyển nhượng vốn (2%), cổ tức (không khấu trừ tại nguồn) — áp đúng tỷ lệ của Nghị định 320/2025, không dùng tỷ lệ cũ của Thông tư 103/2014.
- Rà soát hợp đồng ký trước 12/3/2026: được tiếp tục phương pháp hỗn hợp cũ đến hết hợp đồng; hợp đồng mới áp dụng khung 67/2025 + 320/2025 + 20/2026.
- Thực hiện nghĩa vụ khấu trừ, khai, nộp thay đầy đủ trước khi thanh toán cho đối tác Mexico; lưu chứng từ khấu trừ để phục vụ quyết toán và thủ tục hoàn thuế trong tương lai.
- Theo dõi tiến trình đàm phán DTA song phương: khi hiệp định được ký kết và có hiệu lực, rà soát lại toàn bộ dòng thanh toán định kỳ (bản quyền, lãi vay) để chuẩn bị hồ sơ miễn/giảm/hoàn theo Thông tư 89/2026 (mẫu 02/HT).
- Không viện dẫn thuế suất nội địa của Mexico trong hồ sơ thuế tại Việt Nam — nghĩa vụ tại Việt Nam chỉ tính theo pháp luật Việt Nam; thuế tại Mexico là vấn đề của phía đối tác và cơ quan thuế Mexico.
Câu hỏi thường gặp
Việt Nam và Mexico đã ký hiệp định tránh đánh thuế hai lần chưa?
Chưa. Việt Nam hiện có DTA với 81 quốc gia/vùng lãnh thổ (PwC Việt Nam, 7/2026), Mexico không trong danh sách; danh sách hiệp định của Mexico cũng không có Việt Nam. Hai bên mới ở giai đoạn đàm phán (đoàn Bộ Tài chính Việt Nam thăm Mexico tháng 2/2017 thống nhất thúc đẩy đàm phán).
Thanh toán tiền bản quyền cho công ty Mexico thì khấu trừ bao nhiêu?
Thuế TNDN khấu trừ 10% trên doanh thu tính thuế, miễn thuế GTGT — theo tỷ lệ tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP (khung mới từ 12/3/2026). Không có trần ưu đãi nào theo hiệp định vì hiệp định chưa tồn tại.
Lãi vay trả cho ngân hàng Mexico có được miễn thuế không?
Không có quy định miễn trừ đặc biệt nào cho lãi vay trả cho đối tác Mexico khi chưa có hiệp định. Áp dụng thuế TNDN khấu trừ 5% theo khung nhà thầu nước ngoài hiện hành. (Lưu ý: từ 01/01/2026, Luật 141/2025/QH15 bổ sung miễn thuế cho lãi vay của bên cho vay nước ngoài đối với khoản vay cho Nhà nước/Chính phủ Việt Nam — không áp dụng cho vay thương mại thông thường.)
Thủ tục áp dụng hiệp định thuế hiện nay theo văn bản nào?
Thông tư 95/2026/TT-BTC (hiệu lực 01/7/2026, thay thế Thông tư 205/2013) hướng dẫn thực hiện hiệp định thuế; nhưng thủ tục miễn/giảm/hoàn thuế theo hiệp định thực hiện theo Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Thông tư 89/2026/TT-BTC (Điều 84 khoản 3 Thông tư 95/2026). Hồ sơ hoàn thuế theo hiệp định dùng mẫu 02/HT (khoản 2 Điều 56 Thông tư 89/2026).
Khi nào doanh nghiệp được hoàn lại phần thuế đã khấu trừ cho đối tác Mexico?
Khi hiệp định tránh đánh thuế hai lần Việt Nam–Mexico được ký kết và có hiệu lực, phần thuế đã nộp theo luật nội địa vượt mức trần hiệp định có thể được đề nghị hoàn trả theo thủ tục tại Thông tư 89/2026 (mẫu 02/HT); bên Việt Nam được nộp hồ sơ hoàn thay cho nhà thầu nước ngoài theo ủy quyền.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng