Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15, hiệu lực từ 01/3/2026) thay thế Luật Đầu tư 2020 (số 61/2020/QH14 — đã hết hiệu lực từ 01/3/2026). Về ưu đãi đầu tư, Luật 2025 không chỉ kế thừa mà còn bổ sung những công cụ hoàn toàn mới. Bài viết hệ thống 3 điểm mới lớn nhất, căn cứ các văn bản còn hiệu lực tại ngày 14/10/2026.
1. Ưu đãi giữ nguyên, bổ sung 02 hình thức hỗ trợ hoàn toàn mới (Điều 14)
Điều 14 Luật 2025 quy định về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư. Đối tượng gồm: ngành, nghề ưu đãi đầu tư; địa bàn ưu đãi đầu tư; dự án có quy mô vốn lớn, sử dụng nhiều lao động, dự án trọng điểm quốc gia.
Bốn hình thức ưu đãi cốt lõi được giữ nguyên: (a) ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp; (b) miễn thuế nhập khẩu (hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định; nguyên liệu, vật tư, linh kiện); (c) miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, thuế sử dụng đất; (d) khấu hao nhanh, tăng mức chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế; cộng khoản mở (đ) “hình thức ưu đãi khác theo quy định của Chính phủ”.
Điểm mới nằm ở 9 hình thức hỗ trợ đầu tư, trong đó có 02 hình thức hoàn toàn mới mà Luật 2020 (đã hết hiệu lực) không có:
- (g) hỗ trợ nghiên cứu và phát triển (R&D);
- (h) hỗ trợ chuyển đổi xanh, giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu, chuyển đổi số.
Các hình thức hỗ trợ còn lại được kế thừa: hỗ trợ phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong và ngoài hàng rào dự án; hỗ trợ đào tạo, phát triển nguồn nhân lực; hỗ trợ tín dụng; hỗ trợ tiếp cận mặt bằng sản xuất, kinh doanh và hỗ trợ di dời cơ sở sản xuất; hỗ trợ khoa học, công nghệ và chuyển giao công nghệ; hỗ trợ phát triển thị trường, cung cấp thông tin; và khoản mở “hình thức khác theo Chính phủ”.
Giới hạn tại khoản 7 Điều 14: 3 nhóm KHÔNG được hưởng ưu đãi đầu tư theo địa bàn — khai thác khoáng sản; sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ sản xuất ô tô, tàu bay, du thuyền); đầu tư xây dựng nhà ở thương mại. Nguyên tắc tại khoản 8 và 9: ưu đãi có thời hạn, gắn với kết quả thực hiện dự án; nhà đầu tư đủ điều kiện hưởng nhiều mức ưu đãi thì được hưởng mức cao nhất.
2. Quỹ Hỗ trợ đầu tư — công cụ hoàn toàn mới (Điều 16)
Điều 16 Luật 2025 thành lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư — công cụ mà Luật 2020 (đã hết hiệu lực) không hề có trong luật. Mục tiêu của Quỹ: ổn định môi trường đầu tư, thu hút nhà đầu tư chiến lược và tập đoàn đa quốc gia, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong nước trong một số lĩnh vực được khuyến khích. Chính phủ quy định chi tiết về Quỹ, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi ban hành.
3. Lần đầu luật hóa ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt (Điều 17)
Ưu đãi đặc biệt trước đây chỉ tồn tại ở văn bản dưới luật (như Nghị quyết 107/2023/QH15); nay Điều 17 Luật 2025 lần đầu luật hóa, với 3 nhóm đối tượng trọng tâm là công nghệ chiến lược và hạ tầng số:
- Nhóm (a): trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), hạ tầng trung tâm dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên và hạ tầng số khác trong lĩnh vực công nghệ chiến lược — vốn đầu tư từ 3.000 tỷ đồng, giải ngân tối thiểu 1.000 tỷ đồng trong 03 năm;
- Nhóm (b): sản phẩm công nghệ số trọng điểm; nghiên cứu và phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn; trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI) — vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng, giải ngân tối thiểu 6.000 tỷ đồng trong 05 năm;
- Nhóm (c): dự án thuộc ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư khác — vốn đầu tư từ 30.000 tỷ đồng, giải ngân tối thiểu 10.000 tỷ đồng trong 03 năm.
Ngưỡng vốn và giải ngân chi tiết theo Điều 21 Nghị định 96/2026/NĐ-CP; mốc tính thời gian giải ngân từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư.
04 trường hợp KHÔNG được áp dụng ưu đãi đặc biệt (khoản 5 Điều 17): dự án đã được cấp phép hoặc chấp thuận chủ trương trước 01/3/2026; dự án khai thác khoáng sản; dự án sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ ô tô, tàu bay, du thuyền); dự án nhà ở thương mại. Mức ưu đãi cụ thể thực hiện theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và pháp luật về đất đai.
4. Giới hạn, nguyên tắc áp dụng và lưu ý về mức thuế
- Điều 12.1: văn bản quy phạm pháp luật mới có ưu đãi cao hơn thì nhà đầu tư được hưởng cho thời gian còn lại của dự án (trừ ưu đãi đặc biệt tại điểm a khoản 5 Điều 17);
- Điều 15: ngành, nghề và địa bàn ưu đãi đầu tư — 9 mục tiêu ưu tiên; địa bàn ưu đãi mở rộng thêm cụm công nghiệp, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế;
- Lưu ý quan trọng: mức thuế suất ưu đãi cụ thể KHÔNG nằm trong Luật Đầu tư mà nằm ở Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/10/2025) và Nghị quyết 107/2023/QH15. Bài viết không nêu con số thuế suất cụ thể để tránh áp dụng sai.
5. Bảng so sánh tổng hợp
| Nội dung | Luật 2020 (đã hết hiệu lực) | Luật 2025 (hiện hành) |
|---|---|---|
| Hình thức ưu đãi cốt lõi | Thuế TNDN; miễn thuế NK; đất đai; khấu hao nhanh | Giữ nguyên + khoản mở theo Chính phủ |
| Hình thức hỗ trợ | Hạ tầng, đào tạo, tín dụng và các hình thức hẹp hơn | Bổ sung 02 hình thức mới: (g) R&D; (h) chuyển đổi xanh, giảm phát thải, thích ứng BĐKH, chuyển đổi số |
| Quỹ Hỗ trợ đầu tư | Không có trong luật | Mới hoàn toàn (Điều 16) |
| Ưu đãi đặc biệt | Chỉ ở văn bản dưới luật | Lần đầu luật hóa (Điều 17); ngưỡng 3.000 / 6.000 / 30.000 tỷ đồng |
| Địa bàn ưu đãi | KCN, KCX, khu CNC, khu CNS tập trung, KKT | Mở rộng: cụm công nghiệp, khu NNCNC, khu TMTD, trung tâm tài chính quốc tế |
Câu hỏi thường gặp
Dự án công nghệ của tôi có được hưởng ưu đãi đặc biệt không?
Nếu thuộc 3 nhóm tại Điều 17 Luật 2025 (trung tâm ĐMST/R&D, hạ tầng số công nghệ chiến lược; chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI; ngành đặc biệt ưu đãi khác) và đáp ứng ngưỡng vốn/giải ngân theo Điều 21 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, dự án có thể được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt — trừ 04 trường hợp loại trừ tại khoản 5 Điều 17.
Dự án đã được cấp phép trước 01/3/2026 có được hưởng ưu đãi đặc biệt không?
Không — khoản 5 Điều 17 loại trừ dự án đã được cấp phép hoặc chấp thuận chủ trương trước 01/3/2026.
Mức thuế suất ưu đãi cụ thể tra ở đâu?
Luật Đầu tư chỉ quy định khung ưu đãi; mức thuế suất cụ thể nằm ở Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/10/2025) và Nghị quyết 107/2023/QH15.
Nguồn tham khảo
- Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/3/2026)
- Nghị định số 96/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 31/3/2026)
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (hiệu lực từ 01/10/2025)
- Luật Đầu tư số 61/2020/QH14 (đã hết hiệu lực từ 01/3/2026 — chỉ trích để đối chiếu)
Lưu ý: Bài viết được biên soạn và kiểm định chất lượng bởi FLAW AI Legal Council — hội đồng AI với tư duy luật sư 30 năm kinh nghiệm — căn cứ quy định pháp luật còn hiệu lực tại ngày đăng tải. Nội dung mang tính thông tin chung, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của quý vị.
Cần tư vấn về ưu đãi đầu tư tại Việt Nam? Liên hệ đội ngũ FLAT Law Firm qua trang liên hệ để được hỗ trợ.
