FLAT LAW FIRM
Yêu cầu tư vấn

Đầu tư nước ngoài

EVFTA và dệt may Việt Nam: công thức 3 bước để hưởng thuế suất 0%

7 phút đọcFLAT LAW FIRM

ảnh công nhân may tại xưởng dệt may, minh họa ngành dệt may xuất khẩu
Ảnh minh họa: ảnh công nhân may tại xưởng dệt may, minh họa ngành dệt may xuất khẩu — nguồn Pexels (miễn phí sử dụng).

Tình huống thực tế: Một doanh nghiệp may mặc tại Nam Định nhận đơn hàng 50.000 áo sơ mi nam xuất sang Pháp. Đối tác yêu cầu hàng phải được hưởng thuế suất ưu đãi EVFTA 0% — nếu không, giá thành không cạnh tranh nổi với hàng Bangladesh. Kế toán trưởng loay hoay: công ty nhập vải từ Trung Quốc về may, liệu có đủ điều kiện xuất xứ? Xin C/O EUR.1 ở đâu, thủ tục mới nhất ra sao? Câu trả lời nằm trong công thức 3 bước dưới đây — áp dụng được cho mọi mặt hàng dệt may xuất sang EU.

1. Bối cảnh: EVFTA mở cửa nhưng “có điều kiện”

Hiệp định EVFTA có hiệu lực từ 1/8/2020, mở ra cơ hội lớn cho hàng dệt may Việt Nam: EU cam kết xóa bỏ thuế quan đối với 77,3% kim ngạch xuất khẩu dệt may của Việt Nam trong vòng 5 năm kể từ khi hiệp định có hiệu lực, 22,7% còn lại được xóa bỏ sau 7 năm (số liệu Bộ Công Thương). Nhưng thuế suất 0% không tự động áp dụng cho mọi lô hàng “made in Vietnam” — hàng hóa phải chứng minh đáp ứng quy tắc xuất xứ của EVFTA (Nghị định thư 1). Với dệt may, quy tắc này nổi tiếng khắt khe, và đó chính là bước 1 và 2 của công thức.

2. Bước 1: xác định mã HS và tra quy tắc cụ thể của mặt hàng

Mỗi sản phẩm dệt may có một mã HS (ví dụ áo sơ mi nam dệt kim thuộc nhóm 61, áo sơ mi vải dệt thoi thuộc nhóm 62). Quy tắc xuất xứ cụ thể cho từng mã được quy định tại Phụ lục II của Nghị định thư 1 EVFTA — lưu ý phụ lục này đã được cập nhật theo Hệ thống hài hòa HS 2022 (Quyết định 2/2024 của Ủy ban Thương mại EVFTA, hiệu lực 1/1/2024). Tra cứu bằng mã HS cũ (HS 2017) có thể dẫn đến áp nhầm quy tắc.

Cách làm đúng: xác định mã HS 2022 của sản phẩm, tra quy tắc tương ứng trong Phụ lục II (bản cập nhật), ghi lại chính xác nội dung quy tắc áp dụng cho mã hàng của mình. Đây là “đề bài” — bước 2 là “lời giải”.

3. Bước 2: vượt qua quy tắc “from yarn onwards” — chuyển đổi kép

Với hầu hết hàng may mặc, quy tắc xuất xứ EVFTA yêu cầu “from yarn onwards” — nghĩa là quá trình sản xuất phải bắt đầu từ công đoạn sợi trở đi được thực hiện tại Việt Nam hoặc EU. Cụ thể, cả hai công đoạn then chốt — dệt/đan vải từ sợi và cắt may thành phẩm — đều phải diễn ra tại Việt Nam (hoặc EU, hoặc nước được cộng gộp).

Ví dụ minh họa:
– Không đạt: nhập vải thành phẩm từ Trung Quốc về chỉ cắt may tại Việt Nam → chỉ thực hiện 1 công đoạn trong nước → không đáp ứng “from yarn onwards”.
– Đạt: nhập sợi về dệt thành vải tại Việt Nam, rồi cắt may tại Việt Nam → thực hiện đủ 2 công đoạn → đáp ứng quy tắc.

Đây là điểm khiến nhiều doanh nghiệp “vỡ mộng”: mô hình CMT (cắt-may-hoàn thiện) thuần túy với vải nhập khẩu ngoài EVFTA không đủ điều kiện hưởng ưu đãi. Giải pháp thực tế: chuyển sang nhập sợi (hoặc vải từ EU/Hàn Quốc — xem cơ chế cộng gộp), đầu tư hoặc liên kết công đoạn dệt/nhuộm trong nước, hoặc cơ cấu lại chuỗi cung ứng nguyên liệu.

4. Bước 3: chuẩn bị chứng từ xuất xứ theo đúng quy định hiện hành

Đáp ứng quy tắc xuất xứ mới là một nửa chặng đường — nửa còn lại là chứng minh bằng chứng từ hợp lệ khi làm thủ tục hải quan tại EU. Doanh nghiệp có hai lựa chọn:

Lựa chọn 1 — C/O mẫu EUR.1 do cơ quan, tổ chức được Bộ Công Thương ủy quyền cấp, dựa trên hồ sơ chứng minh xuất xứ của doanh nghiệp.

Lựa chọn 2 — tự chứng nhận xuất xứ bằng câu chứng nhận xuất xứ trên hóa đơn thương mại hoặc chứng từ thương mại: lô hàng trị giá không quá 6.000 EUR thì mọi nhà xuất khẩu đều được tự chứng nhận; trên 6.000 EUR thì phải là nhà xuất khẩu đủ điều kiện/đã đăng ký.

Điểm cập nhật quan trọng: thủ tục cấp và quản lý chứng từ xuất xứ EVFTA hiện thực hiện theo Thông tư 14/2026/TT-BCT (hiệu lực từ 10/5/2026), thay thế Thông tư 11/2020/TT-BCT. Doanh nghiệp còn lưu quy trình cũ theo TT 11/2020 cần cập nhật ngay — dùng sai biểu mẫu, sai thẩm quyền cấp là lỗi khiến C/O bị từ chối tại hải quan EU.

Cuối cùng, lưu trữ hồ sơ xuất xứ tối thiểu 3 năm — hải quan EU có quyền xác minh sau thông quan, và doanh nghiệp không xuất trình được hồ sơ chứng minh sẽ bị truy thu thuế cộng phạt.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo chung về pháp luật tại thời điểm viết (18/10/2026), không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhập vải Trung Quốc về may tại Việt Nam có được hưởng thuế EVFTA 0% không?
Thường là không, vì không đáp ứng quy tắc “from yarn onwards” (thiếu công đoạn dệt vải từ sợi trong nước). Muốn hưởng ưu đãi, phải dệt vải tại Việt Nam/EU từ sợi, hoặc sử dụng vải có xuất xứ được cộng gộp.

2. Xin C/O EUR.1 ở đâu?
Tại các cơ quan, tổ chức được Bộ Công Thương ủy quyền cấp C/O (các Phòng Quản lý xuất nhập khẩu khu vực và tổ chức được ủy quyền). Thủ tục hiện hành theo Thông tư 14/2026/TT-BCT.

3. Tự chứng nhận xuất xứ cần điều kiện gì?
Lô hàng ≤ 6.000 EUR: mọi nhà xuất khẩu đều được tự chứng nhận trên hóa đơn/chứng từ thương mại. Trên 6.000 EUR: phải là nhà xuất khẩu đáp ứng điều kiện/đã đăng ký theo quy định.

4. Cập nhật HS 2022 ảnh hưởng gì đến tra cứu quy tắc xuất xứ?
Phụ lục II của Nghị định thư 1 đã được cập nhật theo HS 2022 (hiệu lực 1/1/2024). Doanh nghiệp phải tra quy tắc theo mã HS 2022; dùng mã HS cũ có thể áp nhầm quy tắc và bị từ chối ưu đãi.

5. Tra thuế suất EVFTA cho mặt hàng dệt may ở đâu?
Theo biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt ban hành kèm Nghị định 116/2022/NĐ-CP (biểu thuế EVFTA giai đoạn 2022–2027, văn bản hiện hành thay thế NĐ 111/2020/NĐ-CP). Lưu ý đây là biểu thuế của phía Việt Nam — thuế suất ưu đãi của phía EU tra theo biểu thuế của EU (TARIC).

Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng

Bài viết liên quan