Tình huống: một công ty Nhật Bản mua hàng của nhà cung cấp Việt Nam và yêu cầu hóa đơn “đủ điều kiện khấu trừ” theo Qualified Invoice System của Nhật Bản (áp dụng từ 01/10/2023). Nhà cung cấp Việt Nam bối rối: hóa đơn điện tử Việt Nam có dùng được không? Câu trả lời: không trực tiếp — hệ thống hóa đơn đủ điều kiện của Nhật Bản chỉ công nhận hóa đơn do doanh nghiệp đăng ký tại Nhật Bản phát hành; hóa đơn Việt Nam không thay thế được.
Nhật Bản: thuế tiêu dùng 10% + hệ thống hóa đơn đủ điều kiện
- Thuế suất: 10% (8% giảm cho thực phẩm, đồ uống không cồn).
- Qualified Invoice System (từ 01/10/2023): chỉ hóa đơn của doanh nghiệp đã đăng ký (qualified invoice issuer) mới được dùng để khấu trừ thuế đầu vào — mua hàng của đơn vị không đăng ký thì mất quyền khấu trừ (có lộ trình chuyển tiếp).
- Xuất khẩu: miễn thuế (0%) — được hoàn thuế đầu vào.
- Hoàn thuế: qua cơ chế khấu trừ đầu vào; doanh nghiệp xuất khẩu thường được hoàn.
Việt Nam: GTGT 10% (8% đến 31/12/2026) + hóa đơn điện tử bắt buộc
Luật GTGT 48/2024/QH15 (hiệu lực 01/7/2025): thuế suất 10%, 5%, 0%; hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm còn 8% đến 31/12/2026. Hóa đơn điện tử bắt buộc cho mọi doanh nghiệp — nhưng là hệ thống của Việt Nam, không tương thích với Qualified Invoice của Nhật Bản.
Công ty trong tình huống mở đầu: muốn khấu trừ thuế tiêu dùng đầu vào tại Nhật Bản cho hàng mua từ Việt Nam → không được, vì nhà cung cấp Việt Nam không phải qualified invoice issuer tại Nhật Bản. Giải pháp: nhập khẩu qua đơn vị nhập khẩu đăng ký tại Nhật Bản, hoặc chấp nhận chi phí thuế không khấu trừ được.
So sánh
| Tiêu chí | Nhật Bản | Việt Nam |
|---|---|---|
| Thuế suất chuẩn | 10% (8% giảm) | 10% (8% đến 31/12/2026) |
| Hóa đơn khấu trừ | Qualified Invoice (đăng ký mới được) | Hóa đơn điện tử bắt buộc |
| Xuất khẩu | 0% (được hoàn) | 0% (được hoàn) |
| Tương thích chéo | Không công nhận hóa đơn VN | Không công nhận hóa đơn Nhật |
Bốn điểm thực tiễn
1. Mua hàng xuyên biên giới mất khấu trừ. Đây là chi phí ẩn của thương mại Nhật–Việt — tính vào giá mua.
2. Đăng ký qualified issuer không dành cho nhà cung cấp VN. Chỉ doanh nghiệp có hiện diện thuế tại Nhật Bản mới đăng ký được.
3. Xuất khẩu cả hai nước đều 0%. Điểm chung: doanh nghiệp xuất khẩu được hoàn thuế đầu vào — đây là phần “dễ thở” nhất.
4. Kiểm tra lộ trình chuyển tiếp của Nhật Bản. Giai đoạn chuyển tiếp cho phép khấu trừ một phần khi mua của đơn vị chưa đăng ký — nhưng có thời hạn.
Câu hỏi thường gặp
1. Qualified Invoice System là gì?
Hệ thống hóa đơn đủ điều kiện của Nhật Bản (từ 01/10/2023): chỉ hóa đơn do doanh nghiệp đã đăng ký phát hành mới được dùng để khấu trừ thuế tiêu dùng đầu vào.
2. Hóa đơn điện tử Việt Nam có dùng tại Nhật Bản không?
Không — hai hệ thống không tương thích; nhà cung cấp Việt Nam không phải qualified invoice issuer tại Nhật Bản.
3. Xuất khẩu sang Nhật Bản chịu thuế bao nhiêu?
Xuất khẩu từ Việt Nam: 0% (được hoàn thuế đầu vào). Nhập khẩu vào Nhật Bản: chịu thuế tiêu dùng tại khâu nhập khẩu.
4. Mua hàng của đơn vị chưa đăng ký tại Nhật Bản thì sao?
Mất quyền khấu trừ thuế đầu vào (có lộ trình chuyển tiếp cho phép khấu trừ một phần trong thời gian đầu).
5. Thuế suất 8% của Việt Nam đến khi nào?
Đến 31/12/2026 cho hàng hóa, dịch vụ thuộc diện giảm theo quy định — sau đó về 10% trừ khi có chính sách mới.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng.
