Một nhà xưởng FDI sản xuất gỗ tại Bình Phước được yêu cầu báo cáo công tác phòng cháy và chữa cháy (PCCC) sau đợt kiểm tra an toàn định kỳ. Doanh nghiệp hỏi: báo cáo này nộp cho công an PCCC hay ban quản lý khu, gồm những gì, và ‘không nộp’ bị phạt theo khung nào khi luật PCCC mới đã có hiệu lực từ 01/7/2025?
Khung pháp lý áp dụng
Khung hiện hành là Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 55/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/7/2025) và Nghị định 105/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành (đã sửa đổi bởi Nghị định 347/2026/NĐ-CP, hiệu lực 15/9/2026). Người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm tổ chức công tác PCCC tại cơ sở: xây dựng và duy trì hồ sơ quản lý PCCC, phương án chữa cháy, đội PCCC cơ sở, tự kiểm tra an toàn định kỳ và báo cáo, cung cấp thông tin cho cơ quan Công an quản lý PCCC theo yêu cầu và theo chế độ quản lý cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC.
Nhà xưởng FDI trong khu công nghiệp đồng thời chịu sự phối hợp quản lý của Ban quản lý khu về hạ tầng PCCC chung. Lưu ý phân biệt: bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc hiện theo danh mục tại Nghị định 105/2025/NĐ-CP (Nghị định 23/2018/NĐ-CP về bảo hiểm cháy nổ đã hết hiệu lực) — một nghĩa vụ riêng, không thay thế báo cáo công tác PCCC.
Trả lời chi tiết từng câu hỏi thực tế
Báo cáo công tác PCCC nộp định kỳ bao lâu một lần?
Theo chế độ quản lý cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC: cơ sở tự kiểm tra an toàn PCCC định kỳ và báo cáo kết quả, tình hình công tác PCCC cho cơ quan Công an trực tiếp quản lý khi được yêu cầu và theo chu kỳ quản lý của cơ quan Công an địa phương (thực tiễn theo đợt kiểm tra định kỳ 06 tháng/năm của lực lượng Cảnh sát PCCC). Doanh nghiệp nên chủ động chuẩn bị báo cáo theo năm dương lịch và sau mỗi thay đổi lớn (mở rộng xưởng, thay đổi công năng, thay đổi chất cháy) thay vì chờ công văn yêu cầu.
Nộp cho công an PCCC hay ban quản lý KCN?
Đầu mối pháp lý là cơ quan Công an quản lý PCCC trên địa bàn (Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an cấp tỉnh hoặc Công an cấp xã theo phân cấp quản lý cơ sở). Ban quản lý KCN nhận thông tin phối hợp về an toàn khu và có thể yêu cầu doanh nghiệp gửi bản sao trong cơ chế quản lý khu, nhưng báo cáo cho Ban quản lý không thay thế nghĩa vụ với cơ quan Công an.
Nội dung báo cáo PCCC gồm những gì?
Tình hình thực hiện hồ sơ quản lý PCCC của cơ sở: quyết định thành lập đội PCCC cơ sở và danh sách huấn luyện; phương án chữa cháy đã được phê duyệt hoặc thông qua theo thẩm quyền; kết quả tự kiểm tra an toàn (hệ thống báo cháy, chữa cháy, lối thoát nạn, nguồn nước); bảo trì, kiểm định phương tiện; các thay đổi về quy mô, công năng, chất cháy trong kỳ; sự cố cháy nổ và biện pháp khắc phục. Báo cáo phải bám hiện trạng thực tế — đoàn kiểm tra sẽ đối chiếu trực tiếp tại hiện trường.
Không nộp báo cáo PCCC thì bị phạt bao nhiêu?
Vi phạm chế độ báo cáo, hồ sơ quản lý PCCC bị xử phạt hành chính theo nghị định xử phạt trong lĩnh vực an ninh, trật tự và PCCC hiện hành, với mức phạt theo hành vi cụ thể; vi phạm nghiêm trọng về điều kiện an toàn (không duy trì hệ thống, lối thoát nạn bị bịt) bị phạt nặng hơn và có thể bị tạm đình chỉ hoạt động của cơ sở hoặc hạng mục nguy hiểm cháy nổ. Doanh nghiệp cần xác định đúng điều khoản ứng với hành vi của mình tại thời điểm bị xử lý, vì hệ thống chế tài PCCC vừa được cập nhật theo Luật 55/2024/QH15.
Checklist hành động
- Duy trì hồ sơ quản lý PCCC đầy đủ và cập nhật: đội cơ sở, phương án chữa cháy, biên bản tự kiểm tra.
- Lên lịch tự kiểm tra an toàn PCCC tối thiểu theo chu kỳ quản lý của cơ quan Công an địa phương.
- Sau mỗi thay đổi công năng, quy mô hoặc chất cháy: rà soát lại thẩm duyệt, nghiệm thu PCCC và báo cáo thay đổi.
- Kiểm tra nghĩa vụ bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc theo danh mục Nghị định 105/2025/NĐ-CP song song với báo cáo PCCC.
- Lưu trữ văn bản trao đổi với cơ quan Công an PCCC và Ban quản lý KCN trong hồ sơ an toàn của nhà xưởng.
Câu hỏi thường gặp
Tự kiểm tra an toàn PCCC nội bộ có thay thế kiểm tra của cơ quan Công an không?
Không. Tự kiểm tra là nghĩa vụ thường xuyên của cơ sở và là nội dung đưa vào báo cáo; kiểm tra của cơ quan Công an là hoạt động quản lý nhà nước độc lập, kết quả được lập biên bản riêng và là căn cứ xử lý vi phạm.
Nhà xưởng thuê trong KCN thì chủ cơ sở hay chủ đầu tư hạ tầng báo cáo PCCC?
Doanh nghiệp thuê và vận hành nhà xưởng là chủ cơ sở đối với phần diện tích mình sử dụng — chịu trách nhiệm hồ sơ, đội PCCC và báo cáo cho phần đó; chủ đầu tư hạ tầng chịu trách nhiệm hệ thống PCCC chung của khu và phần diện tích quản lý trực tiếp.
Phương án chữa cháy bao lâu phải rà soát lại?
Khi có thay đổi về quy mô, công năng, chất cháy hoặc bố trí mặt bằng ảnh hưởng đến chữa cháy, thoát nạn — và định kỳ theo yêu cầu quản lý của cơ quan Công an; phương án cũ không còn phản ánh hiện trạng là một lỗi thường gặp khi kiểm tra.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng