Tình huống: Công ty linh kiện bán dẫn Việt Nam xuất khẩu chip mang nhãn hiệu của mình sang Đài Loan phát hiện chip nhái cùng nhãn hiệu nhập vào cảng Cao Hùng (Kaohsiung). Chip là hàng công nghệ cao, khó phân biệt thật giả bằng mắt thường. Làm sao nhờ hải quan Đài Loan giữ hàng — và khác gì Việt Nam?
1. Đài Loan: ghi nhận thông tin với hải quan, phối hợp TIPO
Tại Đài Loan, chủ thể quyền có thể đăng ký thông tin quyền SHTT với cơ quan hải quan để được hỗ trợ giữ hàng hóa nghi xâm phạm. Với hàng công nghệ cao như chip — thách thức lớn nhất là cán bộ hải quan khó phân biệt thật giả bằng kiểm tra thông thường. Vì vậy bộ thông tin ghi nhận tại Đài Loan cần đặc biệt chi tiết: ảnh chụp vi mạch (nếu có thể công khai), mã sản phẩm, số lô, bao bì đặc trưng, và quan trọng nhất là đầu mối kỹ thuật của chủ thể quyền để hải quan liên hệ xác minh nhanh. Cơ quan hải quan Đài Loan phối hợp với TIPO trong việc xác minh quyền.
2. Việt Nam: khung Đ73/Đ74/Đ76 và bài toán giám định kỹ thuật
Tại Việt Nam, Luật Hải quan 54/2014/QH13 (sửa bởi Luật 07/2022/QH15, Luật 90/2025/QH15) quy định: đơn đề nghị kiểm tra, giám sát (Điều 74), tạm dừng 10 ngày làm việc gia hạn tối đa 20 ngày (Điều 76), quyền chủ động tạm dừng (khoản 2 Điều 73). Với chip nhái — hàng hóa cần giám định kỹ thuật sâu — thời hạn 10 (+10) ngày có thể không đủ để hoàn tất giám định phòng lab. Chủ thể quyền cần tính trước: chuẩn bị sẵn đơn vị giám định, hoặc trong thời hạn tạm dừng phải kịp khởi kiện để tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời “nối dài” thời gian giữ hàng.
3. So sánh cho chip nhái vào Cao Hùng: kỹ thuật quyết định
Với chip nhái vào Cao Hùng, doanh nghiệp cần: (1) đăng ký thông tin với hải quan Đài Loan qua đại diện địa phương, đính kèm bộ nhận diện kỹ thuật chi tiết nhất có thể; (2) chỉ định đầu mối kỹ thuật phản ứng nhanh (tiếng Trung phồn thể) để phối hợp xác minh khi hải quan phát hiện nghi vấn; (3) chuẩn bị sẵn phương án giám định và khởi kiện tại Tòa SHTT Đài Loan nếu cần giữ hàng lâu hơn thời hạn hải quan. So với Việt Nam — nơi thời hạn 10 (+10) ngày cũng gây áp lực tương tự với hàng công nghệ cao — điểm chung là hải quan chỉ giữ hàng để xác minh ban đầu, không thay thế được tố tụng. Bài học: với hàng công nghệ cao, đăng ký hải quan phải đi kèm kế hoạch giám định và tố tụng sẵn sàng, nếu không hàng bị giữ rồi cũng phải thả vì hết thời hạn.
Câu hỏi thường gặp
Hải quan có phân biệt được chip thật/giả không?
Khó bằng kiểm tra thông thường. Vì vậy thông tin ghi nhận phải bao gồm đặc điểm nhận diện chi tiết và đầu mối kỹ thuật để xác minh nhanh. Trong nhiều trường hợp cần giám định phòng lab — hãy chuẩn bị trước đơn vị giám định.
Thời hạn hải quan giữ hàng không đủ để giám định thì sao?
Tại Việt Nam (10 ngày, gia hạn tối đa 20 ngày), nếu không kịp giám định thì phải khởi kiện để tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền thụ lý xử phạt vi phạm hành chính. Đừng để hết thời hạn mà chưa có động thái pháp lý tiếp theo.
Có nên ghi nhận hải quan tại cả Đài Loan và Việt Nam?
Nên, nếu chuỗi cung ứng đi qua cả hai. Mỗi nước bảo vệ biên giới của mình; hàng nhái có thể xuất hiện ở bất kỳ điểm nào trên hành trình. Đăng ký song song là chiến lược phòng thủ toàn diện.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng trước khi xuất bản.