Đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ với cơ quan hải quan là cách duy nhất để hàng giả bị chặn ngay tại cửa khẩu thay vì phải đi thu gom trên thị trường sau đó. Nhiều chủ thương hiệu FDI chỉ làm thủ tục này sau khi đã thiệt hại vì một lô hàng giả xuất đi trót lọt, trong khi hồ sơ đăng ký không hề phức tạp nếu chuẩn bị đúng.
Căn cứ pháp lý cần nắm
Cơ chế giám sát sở hữu trí tuệ tại biên giới được quy định tại Điều 73 đến Điều 76 Luật Hải quan: chủ thể quyền nộp yêu cầu áp dụng biện pháp kiểm tra, giám sát đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, kèm văn bằng bảo hộ còn hiệu lực và tài liệu giúp hải quan nhận diện hàng thật, hàng giả. Hồ sơ thực hành gồm đơn yêu cầu theo mẫu, bản sao văn bằng bảo hộ nhãn hiệu, sáng chế hoặc quyền tác giả, bản mô tả đặc điểm phân biệt hàng thật và hàng vi phạm, danh sách nhà xuất nhập khẩu được ủy quyền và thông tin đầu mối liên lạc để hải quan xác minh khẩn cấp khi phát hiện lô hàng nghi vấn.
Phân tích áp dụng vào tình huống
Thời hạn giám sát theo yêu cầu là 02 năm kể từ ngày cơ quan hải quan chấp nhận yêu cầu, và có thể gia hạn thêm 02 năm nếu chủ thể quyền làm thủ tục gia hạn trước khi hết hạn. Trong thời gian giám sát còn hiệu lực, hải quan chủ động soi chiếu các lô hàng mang dấu hiệu liên quan và thông báo cho chủ thể quyền khi tạm dừng thông quan một lô hàng cụ thể. Cần phân biệt rõ: đăng ký giám sát là điều kiện để được hải quan chủ động theo dõi, còn việc tạm dừng một lô hàng cụ thể vẫn cần chủ thể quyền xác nhận và thực hiện nghĩa vụ bảo đảm theo quy định cho từng vụ việc.
Việc cần làm ngay
- Chuẩn bị bộ hồ sơ nhận diện hàng thật, hàng giả thật chi tiết kèm ảnh chụp cận cảnh các dấu hiệu phân biệt, vì đây là tài liệu cán bộ hải quan dùng trực tiếp tại hiện trường.
- Chỉ định đầu mối phản hồi 24 trên 7 trong đơn đăng ký và bảo đảm người này có thẩm quyền xác nhận hàng xâm phạm trong thời hạn hải quan yêu cầu.
- Đặt lịch nhắc gia hạn trước ngày hết hạn giám sát ít nhất 60 ngày, kèm rà soát cập nhật danh sách nhà xuất nhập khẩu được ủy quyền.
Câu hỏi thường gặp
Đăng ký bảo hộ SHTT với hải quan cần hồ sơ gì?
Hồ sơ gồm đơn yêu cầu áp dụng biện pháp kiểm tra, giám sát theo mẫu, bản sao văn bằng bảo hộ còn hiệu lực, tài liệu mô tả và hình ảnh phân biệt hàng thật với hàng xâm phạm, danh sách các nhà xuất khẩu, nhập khẩu được ủy quyền và thông tin đầu mối liên lạc để hải quan xác minh khi phát hiện hàng nghi vấn.
Thời hạn hiệu lực đăng ký?
Thời hạn giám sát là 02 năm kể từ khi cơ quan hải quan chấp nhận yêu cầu, và có thể gia hạn thêm 02 năm mỗi lần gia hạn nếu chủ thể quyền nộp hồ sơ gia hạn đúng hạn. Doanh nghiệp nên theo dõi mốc hết hạn như một hạn bảo hộ thứ hai, vì giám sát chấm dứt đúng ngày hết hạn.
Phí đăng ký bao nhiêu?
Không có một biểu phí nhà nước cố định cho riêng thủ tục đăng ký giám sát được nêu trong bài này; chi phí thực tế chủ yếu là chi phí chuẩn bị hồ sơ nhận diện, dịch thuật và đầu mối theo dõi. Khi phát sinh vụ việc tạm dừng cụ thể, chủ thể quyền phải thực hiện nghĩa vụ bảo đảm theo quy định, đó mới là khoản chi đáng kể cần dự trù.
Không đăng ký hải quan có được giữ hàng giả?
Vẫn có thể yêu cầu, nhưng theo cơ chế đề nghị cho từng lô hàng cụ thể kèm thông tin và bảo đảm, và hải quan không có nghĩa vụ chủ động giám sát các lô hàng khác cho doanh nghiệp. Đăng ký giám sát trước giúp việc tạm dừng nhanh và có hệ thống hơn nhiều.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
