Yêu cầu hải quan giữ một lô hàng nghi xâm phạm không miễn phí về trách nhiệm: chủ sở hữu quyền phải đặt một khoản bảo đảm đủ lớn để nếu mình yêu cầu sai, chủ hàng có nguồn bồi thường ngay. Hiểu đúng mức bảo đảm và điều kiện được hoàn giúp doanh nghiệp không bị động về dòng tiền mỗi khi có vụ việc tại cửa khẩu.
Căn cứ pháp lý cần nắm
Theo cơ chế tại Điều 73 đến Điều 76 Luật Hải quan, khi yêu cầu tạm dừng làm thủ tục đối với hàng hóa nghi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, chủ thể quyền phải thực hiện biện pháp bảo đảm bằng một khoản tiền bằng 20 phần trăm trị giá lô hàng nghi xâm phạm, tối thiểu 20 triệu đồng, hoặc bằng bảo lãnh của tổ chức tín dụng cho toàn bộ nghĩa vụ tương ứng. Khoản bảo đảm này không phải phí nộp cho nhà nước mà là nguồn bảo đảm bồi thường cho chủ hàng và các bên liên quan nếu việc tạm dừng bị kết luận là không có căn cứ hoặc chủ thể quyền không theo đuổi xử lý xâm phạm trong thời hạn luật định.
Phân tích áp dụng vào tình huống
Thực hành cần chú ý ba điểm. Một, trị giá làm căn cứ tính bảo đảm là trị giá của lô hàng bị yêu cầu tạm dừng, nên lô hàng càng lớn thì khoản tiền bị phong tỏa càng lớn và doanh nghiệp nên có hạn mức bảo lãnh ngân hàng chuẩn bị sẵn thay vì xoay tiền mặt. Hai, bảo đảm được hoàn khi vụ việc kết thúc mà không phát sinh nghĩa vụ bồi thường, hoặc sau khi chủ thể quyền đã thực hiện xong nghĩa vụ bồi thường theo quyết định có hiệu lực. Ba, nếu yêu cầu sai gây thiệt hại như phí lưu kho, lưu bãi và chậm trễ giao hàng, khoản bảo đảm sẽ được dùng để chi trả bồi thường theo yêu cầu của chủ hàng và quyết định của cơ quan có thẩm quyền, phần còn thiếu chủ thể quyền vẫn phải thanh toán thêm.
Việc cần làm ngay
- Thiết lập sẵn hạn mức bảo lãnh ngân hàng cho hoạt động bảo vệ quyền tại cửa khẩu, thay vì chuẩn bị tiền mặt theo từng vụ việc.
- Chỉ yêu cầu tạm dừng khi đã có bằng chứng xâm phạm tương đối chắc, vì mỗi yêu cầu đều khóa một khoản bảo đảm tương ứng 20 phần trăm trị giá lô hàng.
- Theo dõi thời hạn tạm dừng và hoàn tất bước xử lý tiếp theo trong hạn, để tránh mất quyền ưu tiên xử lý và ảnh hưởng việc hoàn bảo đảm.
Câu hỏi thường gặp
Yêu cầu hải quan giữ hàng phải đặt cọc bao nhiêu?
Mức bảo đảm là 20 phần trăm trị giá lô hàng nghi xâm phạm và tối thiểu 20 triệu đồng, theo cơ chế bảo đảm khi yêu cầu tạm dừng làm thủ tục hải quan tại Điều 73 đến Điều 76 Luật Hải quan. Lô hàng giá trị càng lớn thì khoản bảo đảm phải thực hiện càng lớn.
Đặt cọc bằng tiền hay bảo lãnh?
Bảo đảm có thể thực hiện bằng nộp một khoản tiền hoặc bằng văn bản bảo lãnh của ngân hàng hay tổ chức tín dụng được phép cho toàn bộ nghĩa vụ. Với doanh nghiệp có nhiều vụ việc, hạn mức bảo lãnh ngân hàng giúp không bị đóng băng dòng tiền như nộp tiền mặt từng vụ.
Khi nào được hoàn cọc?
Bảo đảm được hoàn khi vụ việc kết thúc mà chủ thể quyền không còn nghĩa vụ bồi thường, ví dụ hàng được xác định là xâm phạm và bị xử lý, hoặc chủ thể quyền đã hoàn thành nghĩa vụ bồi thường theo quyết định có hiệu lực. Thủ tục hoàn thực hiện qua cơ quan hải quan nơi đang giữ khoản bảo đảm hoặc đơn vị phát hành bảo lãnh.
Yêu cầu sai thì mất cọc?
Khoản bảo đảm sẽ được dùng để bồi thường thiệt hại thực tế cho chủ hàng như chi phí lưu kho, lưu bãi và thiệt hại do chậm trễ, theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Nếu thiệt hại lớn hơn khoản bảo đảm, chủ thể quyền vẫn phải trả phần còn thiếu, đây là lý do không nên yêu cầu giữ hàng khi bằng chứng xâm phạm còn yếu.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng