Logistics không phải một ngành duy nhất trong pháp luật Việt Nam mà là một bó gần hai mươi phân ngành dịch vụ, mỗi phân ngành có điều kiện kinh doanh và mức mở cửa sở hữu riêng cho nhà đầu tư nước ngoài. Câu trả lời đúng cho câu hỏi “được sở hữu bao nhiêu phần trăm” vì thế luôn bắt đầu bằng một câu hỏi ngược lại: chính xác là phân ngành nào.
Phân tích theo tình huống
Nhóm mở cửa rộng gồm phần lớn dịch vụ giao nhận, kho bãi hiện đại và dịch vụ logistics tích hợp phục vụ thương mại điện tử: sau các lộ trình cam kết đã hoàn tất, nhà đầu tư nước ngoài có thể sở hữu toàn bộ tại nhiều phân ngành trong nhóm này, với điều kiện kinh doanh chủ yếu nằm ở cơ sở vật chất, nhân sự chuyên môn và đăng ký ngành nghề đúng phạm vi hoạt động thực tế. Đây là nhóm tập trung phần lớn thương vụ logistics nước ngoài tại Việt Nam những năm gần đây.
Nhóm có trần gồm các phân ngành gắn với hạ tầng vận tải và an ninh chuỗi cung ứng: một số dịch vụ vận tải và hỗ trợ vận tải vẫn áp giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài hoặc yêu cầu hình thức liên doanh với đối tác Việt Nam theo cam kết. Nhà đầu tư vào cảng, vận tải nội địa hoặc dịch vụ hỗ trợ nhạy cảm cần đối chiếu biểu cam kết theo đúng mã dịch vụ và thời điểm hiện tại, vì lộ trình mở cửa theo năm có thể đã thay đổi đáp án so với tài liệu cũ.
Điểm thực thi bị bỏ qua nhiều nhất là đăng ký đúng phạm vi. Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và đăng ký doanh nghiệp của công ty logistics phải liệt kê đúng các phân ngành dịch vụ thực tế cung cấp; cung cấp dịch vụ ngoài phạm vi đã đăng ký — ví dụ công ty đăng ký giao nhận nhưng thực tế làm đại lý hải quan — bị xử lý như kinh doanh ngành nghề chưa đăng ký và có thể bị buộc dừng mảng dịch vụ đó. Khi mở rộng sang phân ngành mới, thủ tục bổ sung phải đi trước doanh thu đầu tiên của mảng đó.
Cơ sở pháp lý cần nắm
- Nghị định 163/2017/NĐ-CP về kinh doanh dịch vụ logistics: hệ thống phân ngành dịch vụ logistics và điều kiện kinh doanh tương ứng — từ dịch vụ đại lý hải quan, kho bãi, giao nhận vận tải đến dịch vụ hỗ trợ vận tải.
- Cam kết quốc tế về tiếp cận thị trường: biểu cam kết dịch vụ của Việt Nam trong WTO và các FTA xác định theo từng phân ngành mức sở hữu tối đa của nhà đầu tư nước ngoài và lộ trình mở cửa đã áp dụng.
- Luật Đầu tư 143/2025/QH15: ngành nghề thuộc danh mục tiếp cận thị trường có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài phải đáp ứng điều kiện ghi tại danh mục khi đăng ký đầu tư và mua cổ phần.
- Các mảng có khung riêng ngoài Nghị định 163/2017: vận tải biển quốc tế và đại lý tàu biển, dịch vụ hàng không và cảng hàng không, dịch vụ bưu chính chuyển phát — mỗi mảng có luật và điều kiện ngành riêng.
Việc cần làm ngay
- Liệt kê chính xác các phân ngành logistics dự kiến cung cấp theo hệ thống phân ngành tại Nghị định 163/2017/NĐ-CP và đối chiếu từng phân ngành với biểu cam kết tiếp cận thị trường hiện hành.
- Xác định phân ngành nào được sở hữu toàn bộ, phân ngành nào cần liên doanh hoặc trần sở hữu, và thiết kế cấu trúc công ty tương ứng ngay từ đầu.
- Đăng ký ngành nghề trên hồ sơ đầu tư và doanh nghiệp khớp với phạm vi dịch vụ thực tế, bổ sung trước khi mở mảng dịch vụ mới.
- Với mảng gắn hạ tầng vận tải hoặc cảng, làm việc sớm với cơ quan quản lý ngành để xác nhận điều kiện đặc thù ngoài khung logistics chung.
Câu hỏi thường gặp
Công ty giao nhận 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam có được không?
Ở nhiều phân ngành giao nhận và kho bãi, lộ trình cam kết đã cho phép sở hữu toàn bộ. Tuy vậy đáp án phụ thuộc mã dịch vụ cụ thể công ty dự kiến đăng ký: một số dịch vụ hỗ trợ vận tải vẫn có điều kiện riêng, nên phải đối chiếu biểu cam kết theo đúng phân ngành tại thời điểm đăng ký.
Đầu tư vào cảng biển và vận tải biển có giới hạn gì?
Đây là nhóm điều kiện chặt: dịch vụ vận tải biển quốc tế và các dịch vụ cảng, hỗ trợ hàng hải có khung điều kiện ngành riêng và giới hạn tiếp cận thị trường theo cam kết. Nhà đầu tư cần thẩm tra theo từng dịch vụ cụ thể với cơ quan quản lý hàng hải thay vì dùng đáp án chung của ngành logistics.
Mua lại công ty logistics Việt Nam có nhanh hơn lập mới không?
Về thủ tục, mua cổ phần vẫn phải đăng ký đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài khi thuộc ngành tiếp cận thị trường có điều kiện và đáp ứng cùng các giới hạn sở hữu như lập mới. Lợi thế của mua lại nằm ở giấy phép ngành, mạng lưới và đội ngũ sẵn có — với điều kiện thẩm tra xác nhận công ty mục tiêu đăng ký đúng phạm vi dịch vụ đang kinh doanh.
Công ty logistics có được tự làm thủ tục hải quan cho khách không?
Dịch vụ đại lý làm thủ tục hải quan là một phân ngành riêng có điều kiện và chứng chỉ hành nghề cho nhân sự thực hiện. Công ty logistics muốn cung cấp dịch vụ này phải đăng ký đúng phân ngành và đáp ứng điều kiện đại lý hải quan, không tự động đi kèm giấy phép giao nhận.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
