Tại Việt Nam, quyết định y tế cho trẻ chưa thành niên thuộc về cha mẹ hoặc người giám hộ với tư cách người đại diện theo pháp luật, và bệnh viện yêu cầu chữ ký của họ trên cam kết phẫu thuật, gây mê và các can thiệp có rủi ro. Vấn đề thực tế nảy sinh khi trẻ cấp cứu trong lúc cha mẹ ở nước ngoài hoặc không liên lạc được — tình huống pháp luật khám chữa bệnh đã dự liệu riêng.
Con cấp cứu mà cha mẹ không có mặt: bệnh viện xử lý thế nào?
Pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh của Việt Nam đặt tính mạng người bệnh lên trên thủ tục đồng ý: trường hợp cấp cứu đe dọa tính mạng, cơ sở y tế thực hiện cấp cứu ngay và việc quyết định can thiệp do người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở quyết định khi không liên lạc được người đại diện, với hồ sơ bệnh án ghi lại diễn biến. Cha mẹ ở xa nên cung cấp ngay qua điện thoại và văn bản điện tử thông tin về tiền sử, dị ứng và bảo hiểm của trẻ cho bệnh viện và người đang trông trẻ, vì thông tin này ảnh hưởng trực tiếp quyết định điều trị dù không phải điều kiện để bắt đầu cấp cứu.
Ai được ký đồng ý phẫu thuật cho con?
Người ký là cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp của trẻ — người đại diện theo pháp luật theo Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13. Ông bà, người giúp việc hay giáo viên đang trông trẻ không tự có quyền ký thay nếu không có ủy quyền hợp lệ. Với phẫu thuật theo kế hoạch, bệnh viện thường yêu cầu người ký có mặt và xuất trình giấy tờ chứng minh quan hệ với trẻ. Khi cả cha và mẹ đều vắng mặt dài hạn, giải pháp chắc chắn là lập văn bản ủy quyền y tế có chứng thực cho một người cụ thể tại Việt Nam, ghi rõ phạm vi được quyết định thay.
Giấy ủy quyền y tế cho người thân cần nội dung gì?
Văn bản nên nêu rõ thông tin của trẻ và người được ủy quyền, phạm vi ủy quyền gồm đồng ý khám, chữa bệnh, phẫu thuật và thanh toán viện phí, thời hạn hiệu lực và thông tin liên lạc khẩn cấp của cha mẹ. Giấy ủy quyền lập tại Việt Nam nên có chứng thực chữ ký hoặc lập tại cơ quan công chứng; lập ở nước ngoài thì cần hợp pháp hóa lãnh sự và dịch thuật để bệnh viện Việt Nam chấp nhận trơn tru. Gia đình nên gửi trước bản sao cho bệnh viện thường khám, trường học của trẻ và người được ủy quyền giữ bản gốc, vì lúc cấp cứu không ai có thời gian đi tìm giấy tờ.
Hành động thực tế: gia đình có cha mẹ hay đi công tác hoặc sống xa con nên hoàn tất giấy ủy quyền y tế có chứng thực ngay khi mọi việc đang bình thường, và lưu bản sao tại trường, bệnh viện quen và với người được ủy quyền — đây là tờ giấy chỉ phát huy tác dụng vào ngày xấu nhất.
Câu hỏi thường gặp
Con cấp cứu mà bố mẹ không có mặt?
Bệnh viện cấp cứu ngay để bảo vệ tính mạng và người chịu trách nhiệm chuyên môn quyết định can thiệp khi không liên lạc được người đại diện, theo pháp luật khám chữa bệnh. Cha mẹ nên gửi ngay thông tin tiền sử, dị ứng và bảo hiểm của trẻ cho bệnh viện và người trông trẻ.
Ai ký đồng ý phẫu thuật cho con?
Cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp — người đại diện theo pháp luật theo Bộ luật Dân sự 91/2015/QH13. Người thân khác chỉ ký thay được khi có văn bản ủy quyền y tế hợp lệ; phẫu thuật kế hoạch thường yêu cầu người ký có mặt kèm giấy tờ chứng minh quan hệ.
Giấy ủy quyền y tế cho người thân?
Văn bản ủy quyền có chứng thực nêu rõ trẻ, người được ủy quyền, phạm vi đồng ý khám chữa bệnh và phẫu thuật, thời hạn và liên lạc khẩn cấp của cha mẹ. Lập ở nước ngoài cần hợp pháp hóa và dịch thuật; nên gửi trước bản sao cho trường và bệnh viện quen.
