Quyết định 1142/QĐ-TTg ngày 13/6/2025 thành lập Khu thương mại tự do Đà Nẵng — khu thương mại tự do đầu tiên của Việt Nam — với quy mô 1.881 ha bố trí tại 7 vị trí không liền kề, gắn với cảng biển Liên Chiểu và sân bay quốc tế Đà Nẵng. Bài viết trình bày cơ cấu khu chức năng theo quyết định thành lập, các ngành nghề ưu tiên thu hút đầu tư, và cách doanh nghiệp sản xuất, logistics, thương mại đối chiếu nhu cầu của mình với từng phân khu.
Văn bản điều chỉnh trực tiếp
- Quyết định 1142/QĐ-TTg ngày 13/6/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc thành lập Khu thương mại tự do Đà Nẵng: quy mô diện tích 1.881 ha, bố trí tại 7 vị trí không liền kề trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, vận hành theo mô hình khu thương mại tự do gắn với cảng biển Liên Chiểu.
- Cơ cấu khu chức năng của Khu thương mại tự do Đà Nẵng theo Quyết định 1142/QĐ-TTg: khu sản xuất; khu logistics; khu thương mại — dịch vụ; khu công nghiệp công nghệ số; khu đổi mới sáng tạo và các khu chức năng khác theo quy hoạch — mỗi khu chức năng định hướng nhóm ngành nghề và loại hình hoạt động riêng.
- Cơ sở chính sách của Khu thương mại tự do Đà Nẵng: Nghị quyết 136/2024/QH15 của Quốc hội về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị quyết 259/2025/QH15) — khung phân quyền và cơ chế đặc thù cho thành phố, gồm mô hình khu thương mại tự do.
- Định hướng thu hút đầu tư của Khu thương mại tự do Đà Nẵng: ưu tiên các ngành gắn với lợi thế cảng biển và logistics (dịch vụ cảng, logistics quốc tế, sản xuất phục vụ xuất khẩu), công nghiệp công nghệ cao và công nghệ số, thương mại — dịch vụ quốc tế và đổi mới sáng tạo — theo mục tiêu biến Đà Nẵng thành trung tâm logistics và thương mại của miền Trung.
- Quan hệ quản lý: Khu thương mại tự do Đà Nẵng được tổ chức quản lý theo cơ chế khu chức năng đặc thù với đầu mối quản lý thống nhất của thành phố, hàng hóa ra vào khu vận hành theo mô hình khu phi thuế quan về hải quan — nội dung chi tiết tại các bài thủ tục đầu tư và hải quan của cùng chuyên đề.
Cơ cấu của Khu thương mại tự do Đà Nẵng theo Quyết định 1142/QĐ-TTg có hai đặc điểm cần nắm trước khi chọn vị trí. Thứ nhất, quy mô 1.881 ha không nằm trong một ranh giới liên tục mà bố trí tại 7 vị trí không liền kề — mô hình “một khu, nhiều điểm” gắn từng vị trí với hạ tầng chiến lược sẵn có: khu vực cảng biển Liên Chiểu cho logistics và sản xuất phục vụ xuất khẩu, khu vực gần sân bay và trung tâm thành phố cho thương mại — dịch vụ và công nghệ số. Thứ hai, trong tổng thể đó, quyết định thành lập xác định các khu chức năng: khu sản xuất; khu logistics; khu thương mại — dịch vụ; khu công nghiệp công nghệ số; khu đổi mới sáng tạo và các khu chức năng khác. Nhà đầu tư đối chiếu theo hoạt động: sản xuất chế biến gắn chuỗi xuất khẩu thuộc nhóm khu sản xuất; kho bãi, phân phối, dịch vụ cảng thuộc khu logistics; trung tâm thương mại, dịch vụ tài chính, văn phòng quốc tế thuộc khu thương mại — dịch vụ; sản xuất, dịch vụ công nghệ số thuộc khu công nghiệp công nghệ số; trung tâm nghiên cứu, phát triển thuộc khu đổi mới sáng tạo.
Nhận định của luật sư
Ngành nghề ưu tiên thu hút đầu tư vào khu thương mại tự do được định hướng theo lợi thế nền của Đà Nẵng và mục tiêu của mô hình: dịch vụ logistics và cảng biển quốc tế; sản xuất công nghệ cao và sản xuất phục vụ xuất khẩu; công nghệ số và công nghiệp bán dẫn, điện tử trong chuỗi giá trị khu vực; thương mại quốc tế, phân phối và dịch vụ hỗ trợ thương mại; đổi mới sáng tạo và nghiên cứu phát triển. Điểm cần lưu ý là “ưu tiên” tại khu thương mại tự do gắn với cơ chế vận hành của khu (hải quan theo mô hình khu phi thuế quan, thủ tục một đầu mối, chính sách đặc thù của Nghị quyết 136/2024/QH15 cho Đà Nẵng) chứ không tách rời thành một danh mục ưu đãi thuế riêng biệt lập: lợi thế lớn nhất của dự án trong khu là mô hình vận hành hàng hóa và thủ tục, cộng với các chính sách đặc thù của thành phố theo nghị quyết của Quốc hội.
Việc chọn phân khu nên bắt đầu từ luồng hàng và luồng dịch vụ của chính dự án. Doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu cần vị trí trong khu sản xuất tại các điểm gắn cảng Liên Chiểu để tối ưu chi phí vận chuyển hàng ra cảng và hưởng trọn mô hình hải quan khu phi thuế quan cho nguyên liệu nhập khẩu. Doanh nghiệp logistics chọn khu logistics với yêu cầu diện tích kho bãi, bến bãi và kết nối trực tiếp hệ thống cảng. Doanh nghiệp thương mại — dịch vụ và trụ sở khu vực chọn khu thương mại — dịch vụ gần trung tâm và sân bay, nơi giá trị nằm ở kết nối và nhân lực hơn là hàng rào hải quan. Doanh nghiệp công nghệ số đối chiếu khu công nghiệp công nghệ số, nơi hạ tầng số và chính sách thu hút nhân lực công nghệ là yếu tố quyết định. Chọn sai phân khu không làm dự án mất tư cách trong khu thương mại tự do, nhưng làm mất phần lớn lợi thế vận hành mà mô hình được thiết kế để mang lại.
Về lộ trình: Quyết định 1142/QĐ-TTg thành lập khu là bước khởi đầu pháp lý — việc tiếp nhận nhà đầu tư vào từng vị trí diễn ra theo tiến độ hoàn thiện hạ tầng, quy hoạch chi tiết từng khu chức năng và việc ban hành các quy định vận hành của thành phố và cơ quan quản lý khu. Nhà đầu tư quan tâm nên theo dõi thông báo của đầu mối quản lý Khu thương mại tự do Đà Nẵng về từng đợt tiếp nhận theo vị trí và khu chức năng, đồng thời chuẩn bị hồ sơ dự án theo hướng chứng minh được sự phù hợp với định hướng ngành nghề của phân khu mục tiêu. Đây cũng là lý do các bài tiếp theo của chuyên đề này tách riêng hai nội dung: thủ tục đầu tư khác gì khu kinh tế thông thường, và quan hệ hải quan của hàng hóa ra vào khu — hai điểm mà quyết định đầu tư thực tế sẽ phải chốt trước khi ký cam kết vị trí.
Lộ trình xử lý đề xuất
- Đối chiếu hoạt động dự án với 5 nhóm khu chức năng theo QĐ 1142/QĐ-TTg (sản xuất; logistics; thương mại — dịch vụ; công nghệ số; đổi mới sáng tạo) trước khi chọn vị trí trong 7 điểm của khu.
- Đánh giá lợi thế FTZ theo mô hình vận hành (hải quan khu phi thuế quan, một đầu mối, cơ chế NQ 136/2024) thay vì chỉ nhìn ưu đãi thuế.
- Chọn phân khu theo luồng hàng và dịch vụ của dự án: sản xuất, logistics gắn cảng Liên Chiểu; thương mại, trụ sở gần trung tâm và sân bay.
- Theo dõi thông báo tiếp nhận nhà đầu tư theo từng vị trí, khu chức năng của đầu mối quản lý FTZ Đà Nẵng và chuẩn bị hồ sơ chứng minh phù hợp ngành nghề phân khu.
Câu hỏi thường gặp
Khu thương mại tự do Đà Nẵng gồm những khu chức năng nào và ngành nghề nào được ưu tiên thu hút đầu tư?
Theo Quyết định 1142/QĐ-TTg ngày 13/6/2025, Khu thương mại tự do Đà Nẵng có quy mô 1.881 ha tại 7 vị trí không liền kề, gồm các khu chức năng: khu sản xuất; khu logistics; khu thương mại — dịch vụ; khu công nghiệp công nghệ số; khu đổi mới sáng tạo và các khu chức năng khác. Định hướng ưu tiên thu hút đầu tư gồm dịch vụ logistics và cảng biển, sản xuất công nghệ cao và sản xuất phục vụ xuất khẩu, công nghệ số, thương mại quốc tế và dịch vụ hỗ trợ, đổi mới sáng tạo — theo lợi thế cảng biển Liên Chiểu và mục tiêu trung tâm logistics, thương mại của miền Trung.
Doanh nghiệp sản xuất, logistics, thương mại nên chọn phân khu nào trong FTZ Đà Nẵng?
Chọn theo luồng hàng và dịch vụ của dự án: doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu chọn khu sản xuất tại các vị trí gắn cảng Liên Chiểu để tối ưu vận chuyển và mô hình hải quan khu phi thuế quan cho nguyên liệu nhập khẩu; doanh nghiệp logistics chọn khu logistics với kho bãi và kết nối cảng; doanh nghiệp thương mại — dịch vụ, trụ sở khu vực chọn khu thương mại — dịch vụ gần trung tâm và sân bay; doanh nghiệp công nghệ chọn khu công nghiệp công nghệ số. Chọn đúng phân khu quyết định phần lớn lợi thế vận hành thực tế của dự án trong khu thương mại tự do.
Cơ chế quản lý FTZ Đà Nẵng theo Nghị quyết 136/2024 khác gì khu kinh tế, khu công nghiệp hiện hữu?
Khác biệt cốt lõi nằm ở mô hình: khu thương mại tự do vận hành theo mô hình khu phi thuế quan về quan hệ hải quan cho hàng hóa ra vào khu (nội dung tại bài hải quan của chuyên đề), với đầu mối quản lý thống nhất và các cơ chế đặc thù mà Nghị quyết 136/2024/QH15 (sửa đổi bởi Nghị quyết 259/2025/QH15) dành cho Đà Nẵng, gồm phân quyền mạnh hơn cho thành phố trong quản lý khu. Khu kinh tế và khu công nghiệp hiện hữu vận hành theo khung pháp luật đầu tư, đất đai, hải quan thông thường với hàng rào thuế quan chỉ áp cho một số mô hình khu đặc thù (khu chế xuất, kho ngoại quan) chứ không phải mô hình thương mại tự do tổng thể như FTZ Đà Nẵng.
Lộ trình triển khai và thời điểm FTZ Đà Nẵng bắt đầu tiếp nhận nhà đầu tư là khi nào?
Quyết định 1142/QĐ-TTg ngày 13/6/2025 là bước thành lập pháp lý của khu; việc tiếp nhận nhà đầu tư diễn ra theo tiến độ hoàn thiện hạ tầng và quy hoạch chi tiết của từng vị trí trong 7 vị trí, từng khu chức năng, cùng các quy định vận hành do thành phố và cơ quan quản lý khu ban hành. Nhà đầu tư theo dõi thông báo tiếp nhận theo từng đợt của đầu mối quản lý Khu thương mại tự do Đà Nẵng và chuẩn bị hồ sơ dự án chứng minh sự phù hợp với định hướng ngành nghề của phân khu mục tiêu ngay từ giai đoạn này, thay vì chờ một thời điểm mở cửa duy nhất cho toàn khu.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng