Thực phẩm chức năng không phải là thuốc, nhưng không ít quảng cáo vẫn “thổi phồng” công dụng khiến người tiêu dùng lầm tưởng sản phẩm có thể chữa bệnh. Pháp luật Việt Nam kiểm soát chặt hoạt động quảng cáo nhóm hàng này: phải có xác nhận nội dung trước khi phát hành, và mọi cách diễn đạt gây hiểu nhầm đều có thể bị xử lý. Bài viết làm rõ thủ tục cần làm và ranh giới vi phạm doanh nghiệp cần tránh.
1. Vì sao quảng cáo thực phẩm chức năng bị kiểm soát chặt
Người tiêu dùng rất dễ nhầm lẫn giữa thực phẩm chức năng và thuốc chữa bệnh, nhất là khi quảng cáo nhấn mạnh công dụng “hỗ trợ điều trị” hay “khỏi bệnh”. Quảng cáo sai lệch không chỉ gây thiệt hại kinh tế mà còn có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm điều trị đúng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, Luật Quảng cáo 16/2012/QH13 đặt nguyên tắc mọi quảng cáo phải trung thực, chính xác, và quảng cáo thực phẩm là loại hình có điều kiện — doanh nghiệp không được tự ý phát hành theo ý muốn.
2. Thủ tục xác nhận nội dung trước khi quảng cáo
Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP (Điều 27), quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe chỉ được thực hiện sau khi có giấy xác nhận nội dung quảng cáo do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp. Doanh nghiệp chỉ được quảng cáo đúng nội dung đã được xác nhận; mọi thay đổi về lời thoại, hình ảnh hay thông điệp đều phải làm thủ tục xác nhận lại.
Giấy xác nhận là “vé thông hành” bắt buộc: quảng cáo khi chưa có giấy, hoặc quảng cáo khác với nội dung đã xác nhận, đều bị coi là vi phạm. Tại thời điểm viết bài (20/10/2026), thủ tục này tiếp tục thực hiện theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
3. Những ranh giới vi phạm thường gặp
Doanh nghiệp cần tránh các hành vi sau:
- Quảng cáo gây hiểu nhầm sản phẩm có tác dụng như thuốc chữa bệnh — đây là vi phạm phổ biến nhất. Quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe bắt buộc phải có khuyến cáo “thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”.
- Sử dụng hình ảnh, danh nghĩa của bác sĩ, cơ sở y tế, nhân viên y tế hoặc thư cảm ơn của bệnh nhân để tạo niềm tin cho sản phẩm.
- Quảng cáo công dụng chưa được chứng minh, phóng đại hiệu quả, dùng từ ngữ tuyệt đối như “chữa khỏi”, “tận gốc”, “hiệu quả 100%”.
- Phát hành quảng cáo khi chưa có giấy xác nhận nội dung, hoặc nội dung thực tế khác với nội dung đã được xác nhận.
Hậu quả không dừng ở xử phạt vi phạm hành chính: doanh nghiệp còn bị buộc tháo gỡ quảng cáo vi phạm và cải chính thông tin sai lệch.
Kết luận
Quảng cáo thực phẩm chức năng là hoạt động có điều kiện. Làm đúng thủ tục xác nhận nội dung, giữ thông điệp trung thực và tránh mọi cách diễn đạt gợi liên tưởng đến thuốc chữa bệnh là cách duy nhất để truyền thông an toàn.
Câu hỏi thường gặp
1. Quảng cáo thực phẩm chức năng trên Facebook có cần giấy xác nhận nội dung không?
Có. Nghĩa vụ xác nhận nội dung áp dụng cho mọi phương tiện quảng cáo, bao gồm mạng xã hội, website và sàn thương mại điện tử. Quảng cáo online khi chưa có giấy xác nhận vẫn bị xử lý như quảng cáo trên báo chí, truyền hình.
2. Cụm từ nào trong quảng cáo dễ bị coi là gây hiểu nhầm như thuốc chữa bệnh?
Các cụm từ gợi ý điều trị như “chữa khỏi”, “đặc trị”, “thay thế thuốc”, “khỏi bệnh sau vài ngày” đều thuộc vùng nguy hiểm. An toàn nhất là chỉ nêu công dụng đã ghi nhận trong hồ sơ công bố và luôn kèm khuyến cáo “không phải là thuốc”.
3. Thay đổi hình ảnh minh họa có phải xin xác nhận lại không?
Có, nếu hình ảnh mới làm thay đổi thông điệp hoặc nội dung truyền tải. Nguyên tắc là chỉ quảng cáo đúng nội dung đã được xác nhận; mọi thay đổi về lời thoại, hình ảnh, thông điệp đều cần làm thủ tục lại.
4. Dùng đánh giá của khách hàng đã sử dụng sản phẩm để quảng cáo có được không?
Phải hết sức thận trọng. Nếu đánh giá gợi ý sản phẩm chữa được bệnh, hoặc dùng danh nghĩa người bệnh để tạo niềm tin, quảng cáo đó có thể bị coi là vi phạm quy định về nội dung bị cấm.
5. Quảng cáo sai phạm bị xử lý như thế nào?
Doanh nghiệp có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, buộc tháo gỡ quảng cáo và cải chính thông tin sai lệch. Trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe người tiêu dùng còn có thể bị xem xét trách nhiệm ở mức cao hơn theo quy định pháp luật.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng.