Câu hỏi “doanh nghiệp FDI tại Việt Nam có bắt buộc làm báo cáo ESG không” có câu trả lời hai tầng: chưa có một nghĩa vụ báo cáo ESG tổng hợp, độc lập áp dụng cho doanh nghiệp FDI tư nhân tại Việt Nam; nhưng có một loạt nghĩa vụ thành phần về môi trường, phát thải và công bố thông tin mà khi cộng lại, chúng tạo thành phần “cứng” của ESG — và phần còn lại đến từ yêu cầu của công ty mẹ, chuỗi cung ứng và thị trường vốn, chứ không từ luật Việt Nam.
Nghĩa vụ thành phần theo pháp luật Việt Nam hiện hành
Tầng pháp lý thứ nhất là môi trường vận hành: Luật Bảo vệ môi trường 72/2020/QH14 và các văn bản hướng dẫn đặt lên cơ sở sản xuất các nghĩa vụ giấy phép môi trường, quan trắc, báo cáo công tác bảo vệ môi trường định kỳ — đây là dữ liệu gốc của trụ cột “E” trong mọi báo cáo ESG. Tầng thứ hai là kiểm kê khí nhà kính: cơ sở thuộc danh mục cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê do Thủ tướng Chính phủ ban hành (Quyết định 01/2022/QĐ-TTg) có nghĩa vụ kiểm kê và báo cáo phát thải theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP (đã sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP) — nghĩa vụ này đánh trực tiếp vào các nhà máy FDI trong các ngành năng lượng, thép, xi măng, hóa chất (liên hệ FDI-LC-2041 về thị trường carbon). Tầng thứ ba chỉ áp dụng cho công ty đại chúng: báo cáo thường niên theo Thông tư 96/2020/TT-BTC có nội dung về tác động liên quan đến môi trường và xã hội của công ty — một mẫu công bố ESG sơ khai nhưng có tính bắt buộc với nhóm này. Ngoài ba tầng trên, không có văn bản nào bắt doanh nghiệp FDI tư nhân phải xuất bản một “báo cáo ESG” hay báo cáo phát triển bền vững đứng độc lập, theo một chuẩn thống nhất, tại thời điểm hiện nay.
Chuẩn báo cáo nào nên dùng và chi phí thực tế
Khi nghĩa vụ đến từ tập đoàn và thị trường, việc chọn chuẩn là quyết định của doanh nghiệp — và nên chọn theo người đọc chính. GRI Standards là chuẩn phổ biến nhất trong thực hành tại Việt Nam cho báo cáo bền vững hướng cộng đồng/bên liên quan. IFRS S1 và IFRS S2 của ISSB là chuẩn hướng nhà đầu tư về công bố bền vững và khí hậu; tại Việt Nam, Bộ Tài chính đang triển khai lộ trình hướng tới áp dụng các chuẩn công bố bền vững quốc tế theo hướng tự nguyện ở giai đoạn đầu — doanh nghiệp FDI có công ty mẹ áp dụng ISSB nên xây cấu trúc dữ liệu tương thích từ sớm. Với tập đoàn có trụ sở EU, yêu cầu thực tế nặng nhất đến từ CSRD/ESRS ở cấp tập đoàn: công ty con Việt Nam không tự “bị áp” CSRD, nhưng sẽ bị công ty mẹ yêu cầu cung cấp dữ liệu theo ESRS (phát thải Phạm vi 1–2–3, lao động, chuỗi cung ứng) theo lịch của tập đoàn. Về chi phí: không có mức phí pháp định nào cho báo cáo ESG; chi phí thực tế gồm tư vấn xây hệ thống thu thập dữ liệu, kiểm kê khí nhà kính (nếu thuộc danh mục), và — khi thị trường yêu cầu — dịch vụ bảo đảm (assurance) độc lập cho báo cáo. Doanh nghiệp nên coi mọi con số “giá thị trường” được chào là tham khảo thương mại, không phải quy định. Lời khuyên thực hành: bắt đầu từ dữ liệu nghĩa vụ đã có (báo cáo môi trường, kiểm kê KNK, dữ liệu nhân sự — lao động), xây một bộ chỉ số ESG tối thiểu dùng chung cho mọi chuẩn, và chỉ mở rộng phạm vi công bố khi xác định rõ người đọc là ai: công ty mẹ, ngân hàng, hay khách hàng EU (liên hệ FDI-LC-2039 và FDI-LC-2040 về hai cơ chế carbon và chuỗi cung ứng đang ép dữ liệu ESG thành điều kiện thương mại).
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp FDI có bắt buộc làm báo cáo ESG không?
Chưa có nghĩa vụ báo cáo ESG tổng hợp độc lập cho FDI tư nhân tại Việt Nam. Nghĩa vụ hiện hành là các thành phần: báo cáo/giấy phép môi trường theo Luật Bảo vệ môi trường, kiểm kê khí nhà kính nếu thuộc danh mục Quyết định 01/2022/QĐ-TTg, và — với công ty đại chúng — nội dung môi trường–xã hội trong báo cáo thường niên.
Báo cáo ESG áp dụng chuẩn nào: GRI, ISSB hay ESRS?
Tùy người đọc chính: GRI phổ biến cho báo cáo bền vững hướng bên liên quan tại Việt Nam; IFRS S1/S2 của ISSB hướng nhà đầu tư và đang theo lộ trình tự nguyện của Bộ Tài chính; ESRS là chuẩn bắt buộc ở cấp tập đoàn EU theo CSRD — công ty con Việt Nam thường phải cấp dữ liệu theo ESRS cho công ty mẹ. Nhiều tập đoàn dùng một bộ dữ liệu gốc và trình bày theo nhiều chuẩn.
Nghĩa vụ công bố ESG hiện nay gồm những gì?
Ở phía Việt Nam: công bố/báo cáo môi trường theo pháp luật bảo vệ môi trường, báo cáo kiểm kê khí nhà kính với cơ sở thuộc danh mục, và công bố thông tin của công ty đại chúng. Ở phía tập đoàn: lịch và mẫu công bố của công ty mẹ (CSRD/ESRS hoặc ISSB) — nghĩa vụ thực tế với công ty con FDI thường đến từ phía này.
Chi phí làm báo cáo ESG khoảng bao nhiêu?
Không có mức phí pháp định. Chi phí gồm xây hệ thống dữ liệu và tư vấn báo cáo, kiểm kê khí nhà kính nếu thuộc diện bắt buộc, và bảo đảm độc lập (assurance) nếu thị trường/người đọc yêu cầu — mọi báo giá đều là thương mại, cần so sánh theo phạm vi cụ thể thay vì tin một con số “giá chung”.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng