Anh từ lâu nổi tiếng là nơi thành lập công ty nhanh nhất châu Âu — nộp hồ sơ trực tuyến tại Companies House, có khi chỉ trong 24 giờ. Việt Nam sau NĐ 168/2025 cũng đã đơn giản hóa đáng kể thủ tục đăng ký doanh nghiệp. Nhưng tốc độ chỉ là một phần câu chuyện: nghĩa vụ minh bạch, thuế và báo cáo thường niên của hai nước khác nhau căn bản. Bài viết so sánh thực tế để doanh nghiệp chọn đúng.
Khung pháp lý hai bên
- Anh: Companies Act 2006 là luật khung; Economic Crime and Corporate Transparency Act 2023 (ECCTA) siết minh bạch — bắt buộc xác thực danh tính giám đốc, người kiểm soát (PSC), mở rộng quyền của Companies House từ chối hồ sơ đáng ngờ.
- Việt Nam: Luật Doanh nghiệp 59/2020/QH14 (còn hiệu lực); NĐ 168/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/07/2025, thay NĐ 01/2021) về đăng ký doanh nghiệp; nhà đầu tư nước ngoài chịu thêm Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (hiệu lực 01/03/2026).
So sánh điểm then chốt
Tốc độ và chi phí: tại Anh, thành lập private limited company (Ltd) trực tuyến phí chỉ khoảng 50 bảng, thường hoàn tất trong 24 giờ; không yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu, một giám đốc là đủ (phải là cá nhân). Tại Việt Nam, đăng ký doanh nghiệp trong nước thường mất 3–5 ngày làm việc, không thu phí đăng ký qua mạng; nhưng nhà đầu tư nước ngoài phải xin IRC trước (hoặc thành lập tổ chức kinh tế trước rồi làm thủ tục đầu tư theo Điều 19 Luật 143/2025), kéo dài tổng thời gian lên vài tuần.
Minh bạch sở hữu: Anh yêu cầu đăng ký người kiểm soát có ảnh hưởng đáng kể (PSC — nắm trên 25% cổ phần/quyền biểu quyết) công khai; ECCTA 2023 còn bắt buộc xác thực danh tính. Việt Nam yêu cầu kê khai chủ sở hữu hưởng lợi trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp theo NĐ 168/2025, nhưng mức độ công khai thấp hơn.
Thuế: thuế thu nhập doanh nghiệp Anh (corporation tax) là 25% từ 01/04/2023 (mức 19% chỉ còn cho lợi nhuận nhỏ dưới ngưỡng). Việt Nam áp thuế TNDN 20% theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, kèm ưu đãi cho dự án đầu tư mới. Anh không có thuế VAT kiểu Việt Nam mà áp VAT 20% với ngưỡng đăng ký doanh thu.
Nghĩa vụ thường niên: công ty Anh phải nộp báo cáo tài chính và confirmation statement hằng năm cho Companies House — chậm nộp bị phạt và có thể bị xóa tên. Công ty Việt Nam phải nộp báo cáo tài chính, quyết toán thuế TNDN, báo cáo lao động định kỳ.
Doanh nghiệp Việt Nam mở công ty tại Anh cần lưu ý gì
- Xác định rõ mục đích: công ty Anh để kinh doanh thật tại Anh (cần xem xét substance, thuế) hay chỉ làm phương tiện holding — mỗi mục đích có hệ quả thuế khác nhau.
- Chuẩn bị xác thực danh tính giám đốc/cổ đông theo ECCTA 2023 ngay từ khâu thành lập.
- Lưu ý nghĩa vụ thuế tại cả hai nước: công ty Anh do người Việt Nam điều hành có thể bị xem là có cơ sở thường trú (PE) tại Việt Nam và ngược lại — cần rà soát hiệp định tránh đánh thuế hai lần Việt–Anh.
- Mở tài khoản ngân hàng cho công ty Anh từ Việt Nam thường khó khăn do kiểm tra AML/KYC — nên chuẩn bị hồ sơ nguồn vốn rõ ràng.
Câu hỏi thường gặp
Người Việt Nam có được làm giám đốc công ty Anh không?
Được. Luật Anh không yêu cầu giám đốc phải cư trú tại Anh; chỉ cần là cá nhân từ 16 tuổi trở lên và vượt qua xác thực danh tính theo ECCTA 2023. Tuy nhiên ngân hàng và đối tác có thể yêu cầu thêm thông tin.
Thành lập công ty tại Anh có cần vốn điều lệ tối thiểu không?
Không. Công ty Ltd tại Anh không có mức vốn điều lệ tối thiểu theo luật; cổ phần có thể phát hành với mệnh giá rất thấp. Điều này khác với thực tiễn Việt Nam, nơi vốn điều lệ cam kết gắn với năng lực thực hiện dự án đầu tư.
Công ty Anh có phải nộp thuế tại Việt Nam không?
Tùy tình huống. Nếu công ty Anh có cơ sở thường trú hoặc phát sinh thu nhập từ Việt Nam, phần thu nhập đó có thể chịu thuế tại Việt Nam theo pháp luật thuế Việt Nam và hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Cần phân tích cấu trúc hoạt động cụ thể.
ECCTA 2023 thay đổi gì với công ty đã thành lập?
ECCTA tăng cường minh bạch: xác thực danh tính bắt buộc đối với giám đốc, PSC và người nộp hồ sơ; Companies House được quyền kiểm tra, từ chối và xóa thông tin sai lệch; chế tài nặng hơn với hành vi khai báo gian dối. Công ty hiện hữu phải tuân thủ khi đến kỳ cập nhật thông tin.
Liên hệ FLAT Law Firm
FLAT Law Firm phối hợp cùng luật sư địa phương tại Anh hỗ trợ thành lập công ty, rà soát thuế xuyên biên giới và cấu trúc sở hữu phù hợp. Liên hệ để được tư vấn trước khi quyết định.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
