Thu hồi giấy phép hoạt động (GPHĐ) là biện pháp mạnh nhất trong quản lý cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: giấy phép chấm dứt hiệu lực, cơ sở phải ngừng toàn bộ hoạt động chuyên môn. Bài viết này làm rõ các trường hợp dẫn tới thu hồi, ranh giới giữa đình chỉ và thu hồi, cùng cách xử lý bệnh nhân và quyền khiếu nại của cơ sở có vốn nước ngoài.
Căn cứ pháp lý
- Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15: Điều 49 (nội dung GPHĐ), Điều 51 (thẩm quyền cấp mới, cấp lại, điều chỉnh, đình chỉ và thu hồi GPHĐ).
- Nghị định 96/2023/NĐ-CP: điều kiện duy trì hoạt động, thủ tục đình chỉ, thu hồi và cấp lại GPHĐ cho từng hình thức tổ chức cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
- Nghị định 117/2020/NĐ-CP: xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế — tầng xử lý thường đi trước hoặc song song với thu hồi giấy phép.
Các trường hợp bị thu hồi giấy phép hoạt động
Về nguyên tắc, GPHĐ bị thu hồi khi nền tảng pháp lý của việc cấp phép không còn tồn tại hoặc cơ sở không còn xứng đáng duy trì hoạt động. Các nhóm trường hợp điển hình gồm: (1) giấy phép được cấp không đúng thẩm quyền, trình tự hoặc trên cơ sở hồ sơ giả mạo, không trung thực; (2) cơ sở không còn bảo đảm một hoặc nhiều điều kiện hoạt động (cơ sở vật chất, thiết bị, nhân sự chịu trách nhiệm chuyên môn) và không khắc phục được trong thời hạn đã bị đình chỉ hoạt động; (3) cơ sở giải thể, phá sản hoặc chấm dứt hoạt động theo quyết định của chủ sở hữu/cơ quan có thẩm quyền; (4) cơ sở vi phạm nghiêm trọng quy định chuyên môn, gây hậu quả lớn cho người bệnh hoặc tái phạm sau khi đã bị xử phạt, đình chỉ. Thẩm quyền thu hồi thuộc cơ quan đã cấp phép: Bộ Y tế đối với bệnh viện tư nhân và cơ sở trực thuộc Bộ; cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh đối với các cơ sở trên địa bàn quản lý theo Điều 51 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023.
Đình chỉ khác thu hồi thế nào?
Đình chỉ là biện pháp tạm thời: cơ sở dừng hoạt động (toàn bộ hoặc một phần phạm vi chuyên môn) trong một thời hạn để khắc phục vi phạm, hết thời hạn và khắc phục đạt yêu cầu thì được hoạt động trở lại. Thu hồi là chấm dứt vĩnh viễn hiệu lực giấy phép — muốn hoạt động lại, cơ sở phải làm thủ tục cấp mới từ đầu với đầy đủ điều kiện như một cơ sở mới thành lập. Trong thực tiễn quản lý, thu hồi thường là bước cuối của một chuỗi leo thang: kiểm tra phát hiện vi phạm, xử phạt hành chính theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP, đình chỉ để khắc phục, và thu hồi khi không khắc phục hoặc vi phạm quá nghiêm trọng để cho phép khắc phục. Với cơ sở FDI, quyết định thu hồi còn là sự kiện phải công bố cho cơ quan đăng ký đầu tư và có thể ảnh hưởng đánh giá tuân thủ của toàn dự án.
Bệnh nhân đang điều trị được xử lý ra sao?
Việc thu hồi giấy phép không làm chấm dứt trách nhiệm với bệnh nhân đang điều trị dở dang. Cơ sở phải hoàn thành hoặc chuyển tuyến an toàn cho người bệnh đang điều trị nội trú, bàn giao hồ sơ bệnh án theo yêu cầu của người bệnh và cơ quan quản lý, đồng thời lưu trữ hồ sơ bệnh án theo thời hạn luật định ngay cả khi cơ sở đóng cửa. Người bệnh có quyền lấy bản sao hồ sơ bệnh án của mình và yêu cầu bồi thường nếu thiệt hại phát sinh từ vi phạm dẫn tới thu hồi. Đây cũng là lý do quyết định thu hồi thường kèm theo yêu cầu về phương án xử lý người bệnh đang điều trị trước khi cơ sở dừng hẳn hoạt động.
Có được khiếu nại quyết định thu hồi không?
Có. Quyết định thu hồi GPHĐ là quyết định hành chính, cơ sở có quyền khiếu nại lần đầu tới chính cơ quan đã ra quyết định hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại tòa án theo pháp luật về khiếu nại và tố tụng hành chính. Điểm cần lưu ý: khiếu nại không tự động làm hoãn thi hành quyết định thu hồi, trừ khi cơ quan giải quyết khiếu nại hoặc tòa án quyết định tạm đình chỉ thi hành; vì vậy, về mặt vận hành, cơ sở phải dừng hoạt động chuyên môn theo quyết định đồng thời theo đuổi khiếu nại. Hồ sơ khiếu nại thuyết phục nhất là bằng chứng khắc phục điều kiện (ảnh hiện trạng, hợp đồng nhân sự, biên bản nghiệm thu thiết bị) và lập luận về tính tương xứng của biện pháp so với mức độ vi phạm.
Câu hỏi thường gặp
Giấy phép hoạt động khám chữa bệnh bị thu hồi trong trường hợp nào?
Khi giấy phép cấp không đúng quy định hoặc dựa trên hồ sơ giả mạo; khi cơ sở không còn bảo đảm điều kiện hoạt động và không khắc phục sau thời gian đình chỉ; khi cơ sở giải thể, phá sản; hoặc khi vi phạm chuyên môn nghiêm trọng, tái phạm sau xử phạt.
Vi phạm nào dẫn đến thu hồi?
Nhóm vi phạm dẫn tới thu hồi gồm: mất điều kiện về nhân sự chịu trách nhiệm chuyên môn, cơ sở vật chất, thiết bị mà không khắc phục; hoạt động ngoài phạm vi được cấp phép gây hậu quả nghiêm trọng; và gian lận trong hồ sơ xin cấp phép. Trước thu hồi thường có xử phạt hành chính và đình chỉ hoạt động theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP.
Bị thu hồi thì bệnh nhân đang điều trị xử lý ra sao?
Cơ sở phải hoàn thành điều trị hoặc chuyển tuyến an toàn cho bệnh nhân đang điều trị, bàn giao và lưu trữ hồ sơ bệnh án theo quy định; bệnh nhân có quyền nhận bản sao hồ sơ bệnh án và yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu có.
Có được khiếu nại không?
Có quyền khiếu nại quyết định thu hồi tới cơ quan đã ra quyết định hoặc khởi kiện hành chính tại tòa án. Tuy nhiên khiếu nại không tự động hoãn thi hành — cơ sở vẫn phải dừng hoạt động trong thời gian giải quyết, trừ khi được quyết định tạm đình chỉ thi hành.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
