Tình huống: Một công ty đồ gia dụng Việt Nam xuất khẩu nồi chiên không dầu sang Indonesia phát hiện hàng nhái tràn ngập các cửa hàng tại Jakarta và Surabaya, giá chỉ bằng 60% hàng thật. Công ty muốn hành động tại Indonesia nhưng nghe nói thực thi ở đây “khó hơn Việt Nam nhiều”. Thực tế ra sao?
1. Indonesia: PPNS của DJKI và tòa thương mại
Indonesia có lực lượng điều tra viên dân sự đặc biệt (PPNS) thuộc Tổng cục Sở hữu trí tuệ (DJKI) — có thẩm quyền điều tra các vụ xâm phạm SHTT, phối hợp với cảnh sát quốc gia. Về xét xử, các vụ tranh chấp SHTT được đưa ra Tòa thương mại (Commercial Court) — tòa chuyên trách xử lý vụ việc thương mại trong đó có SHTT. Trên thực tế, thách thức lớn nhất tại Indonesia không phải thiếu công cụ pháp lý mà là thực thi không đồng đều giữa các địa phương và thủ tục tố tụng kéo dài. Với hàng nhái tràn lan ở Jakarta và Surabaya, chủ thể quyền thường kết hợp: tố giác tới PPNS/cảnh sát để truy quét + khởi kiện tại Tòa thương mại để đòi bồi thường.
2. Việt Nam: hành chính “phủ sóng” toàn quốc đồng đều hơn
So với Indonesia, hệ thống hành chính Việt Nam có ưu điểm đồng đều và phản ứng nhanh trên toàn quốc: Quản lý thị trường có mặt tại mọi tỉnh thành, Thanh tra KHCN, công an kinh tế phối hợp nhịp nhàng. Chế tài xử phạt hành chính theo NĐ 99/2013/NĐ-CP (sửa bởi NĐ 186/2026) và NĐ 341/2025/NĐ-CP (thay NĐ 131/2013) được áp dụng thống nhất. Vụ việc có tổ chức, quy mô lớn chuyển hình sự theo Điều 226 BLHS 2015. Với hàng nhái giá 60% hàng thật — dấu hiệu rõ ràng của hàng giả mạo nhãn hiệu — cơ quan hành chính Việt Nam xử lý rất “quen tay”.
3. So sánh cho vụ nồi chiên: kỳ vọng thực tế
Tại Indonesia, doanh nghiệp cần đặt kỳ vọng thực tế: không có “đường tắt” nhanh như Quản lý thị trường Việt Nam; cần luật sư địa phương am hiểu từng địa bàn (Jakarta khác Surabaya), chuẩn bị chiến dịch dài hơi. Bài học quan trọng: đăng ký bảo hộ tại Indonesia trước khi hàng nhái xuất hiện — không có văn bằng tại Indonesia thì mọi cửa thực thi đều đóng. Chiến lược hiệu quả nhất thường là: (1) đảm bảo đã có văn bằng Indonesia; (2) thu thập chứng cứ hàng nhái có hệ thống; (3) phối hợp PPNS/cảnh sát truy quét điểm sản xuất (đánh vào gốc thay vì chỉ xử cửa hàng lẻ); (4) kiện tại Tòa thương mại đòi bồi thường để răn đe. Tại Việt Nam, cùng vụ việc có thể xử lý nhanh hơn nhiều qua kênh hành chính — nhưng đừng vì thế mà lơ là thị trường Indonesia, nơi hàng nhái đang “ăn” trực tiếp doanh số của bạn.
Câu hỏi thường gặp
PPNS của DJKI có quyền gì?
PPNS là điều tra viên dân sự đặc biệt thuộc Tổng cục SHTT Indonesia, có thẩm quyền điều tra các vụ xâm phạm SHTT và phối hợp với cảnh sát quốc gia trong các chiến dịch truy quét. Đây là lực lượng chuyên trách mà chủ thể quyền có thể phối hợp khi xử lý hàng giả quy mô lớn.
Tranh chấp SHTT tại Indonesia kiện ở tòa nào?
Các vụ tranh chấp SHTT được xét xử tại Tòa thương mại (Commercial Court) — tòa chuyên trách. Nên thuê luật sư có kinh nghiệm tố tụng tại tòa này vì thủ tục có nhiều điểm đặc thù.
Chưa có văn bằng tại Indonesia thì có thực thi được không?
Gần như không. Mọi cửa thực thi (PPNS, tòa thương mại, hải quan) đều đòi hỏi quyền đã được xác lập tại Indonesia. Đăng ký trước là điều kiện tiên quyết — đừng đợi hàng nhái xuất hiện mới đi đăng ký.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng trước khi xuất bản.