Trả lời ngắn gọn: máy móc Đức nhập vào Việt Nam được hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt EVFTA theo Nghị định 116/2022/NĐ-CP — phần lớn dòng máy móc đang trên lộ trình về 0% — nhưng chỉ khi có chứng từ xuất xứ hợp lệ. Độc lập với EVFTA, máy móc nhập khẩu tạo tài sản cố định của dự án được hưởng ưu đãi đầu tư có thể được miễn toàn bộ thuế nhập khẩu. Hai hướng này hay bị nhầm lẫn; dùng sai hướng tốn tiền thật.
Hướng thuế suất EVFTA
Nghị định 116/2022/NĐ-CP (30/12/2022) ban hành Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt thực hiện EVFTA giai đoạn 2022–2027. Việt Nam cam kết xóa thuế ngay với 48,5% số dòng thuế (tương đương 64,5% kim ngạch xuất khẩu của EU), sau 7 năm lên 91,8% số dòng và sau 10 năm 98,3%. Phần lớn máy móc công nghiệp (Chương 84–85) nằm trong rổ 7 năm — thuế về 0% vào 2027. Ba điều kiện cộng dồn: (1) hàng hóa thuộc Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt; (2) nhập khẩu từ lãnh thổ thành viên EU (hoặc Anh, Andorra, San Marino, hoặc từ khu phi thuế quan của Việt Nam vào thị trường trong nước); (3) đáp ứng quy định xuất xứ EVFTA và có chứng từ chứng nhận xuất xứ hợp lệ.
Xuất xứ: nơi các hồ sơ hay “chết”
Xuất xứ EVFTA theo Nghị định thư 1: hàng hóa phải có xuất xứ theo quy tắc mặt hàng cụ thể và được vận chuyển trực tiếp. Chứng từ chứng nhận xuất xứ là C/O EUR.1 hoặc bản tự chứng nhận xuất xứ của nhà xuất khẩu EU (đăng ký REX với lô hàng trên 6.000 EUR). Phía Việt Nam, thủ tục xuất xứ hiện theo Thông tư 14/2026/TT-BCT — ban hành 25/3/2026, hiệu lực 10/5/2026 — thay thế Thông tư 11/2020. Lỗi điển hình: tự chứng nhận của nhà xuất khẩu chưa đăng ký REX vượt ngưỡng, đứt mạch chứng từ vận chuyển trực tiếp sau khi chuyển tải, và mã HS trên chứng từ lệch với dòng thuế trong biểu.
Hướng miễn thuế tạo tài sản cố định
Độc lập với EVFTA, máy móc, thiết bị nhập khẩu để tạo tài sản cố định của đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư được miễn thuế nhập khẩu — bao gồm máy móc, thiết bị; linh kiện, chi tiết, bộ phận rời, phụ tùng để lắp ráp/sử dụng đồng bộ; phương tiện vận tải chuyên dùng trong dây chuyền công nghệ — áp dụng cho cả dự án mới và dự án mở rộng. Hướng này thường “ngon” hơn EVFTA (0% là 0%), nhưng đòi hỏi dự án thuộc diện ưu đãi và đăng ký danh mục hàng miễn thuế với hải quan. Nhà đầu tư nên so hai hướng theo từng dòng hàng: EVFTA mở cho mọi nhà nhập khẩu có chứng từ xuất xứ; miễn thuế mở cho dự án đủ điều kiện mà không cần chứng từ xuất xứ nào.
Thuế GTGT và lưu ý thực tế
Thuế GTGT khâu nhập khẩu tính trên trị giá đã gồm thuế nhập khẩu và được khấu trừ nếu nhà nhập khẩu là đối tượng nộp thuế GTGT — đây là vấn đề dòng tiền, không phải chi phí cuối cùng, khi máy móc phục vụ hoạt động chịu thuế. Máy móc đã qua sử dụng còn chịu thêm điều kiện về chất lượng, tuổi thiết bị theo quy định riêng; kiểm tra trước khi ký hợp đồng. Và biểu thuế EVFTA thay đổi theo từng năm — tra đúng thuế suất của năm hiện hành trong biểu kèm Nghị định 116/2022, đừng dùng bản ghi nhớ năm ngoái.
Checklist
- Tra mã HS chính xác và thuế suất EVFTA của năm hiện hành trong biểu Nghị định 116/2022.
- Có chứng từ xuất xứ hợp lệ (EUR.1 hoặc tự chứng nhận đúng chuẩn) trước khi hàng lên tàu.
- Kiểm tra dự án có thuộc diện miễn thuế tạo tài sản cố định — có thể tốt hơn EVFTA.
- Đăng ký danh mục hàng miễn thuế với hải quan khi dùng hướng miễn thuế.
- Giữ chứng từ vận chuyển trực tiếp cho mọi lô hàng hưởng EVFTA.
Câu hỏi thường gặp
Máy móc Đức đã về 0% thuế theo EVFTA chưa?
Nhiều dòng đã về hoặc về 0% vào 2027 theo rổ 7 năm — nhưng “nhiều” không phải “tất cả”. Tra đúng mã HS theo biểu năm hiện hành; mặc định 0% là cách nhanh nhất để bị truy thu.
Có được hưởng đồng thời EVFTA và miễn thuế tạo TSCĐ?
Mỗi dòng tờ khai áp một chế độ. Hãy mô hình hóa cả hai: miễn thuế cho 0% không cần chứng từ xuất xứ nhưng đòi hỏi dự án ưu đãi; EVFTA cần chứng từ xuất xứ nhưng mở cho mọi nhà nhập khẩu.
Nhà cung cấp Đức chưa đăng ký REX thì sao?
Với lô hàng trên 6.000 EUR, tự chứng nhận xuất xứ của nhà xuất khẩu chưa đăng ký REX không hợp lệ để hưởng ưu đãi — dùng C/O EUR.1 hoặc yêu cầu nhà cung cấp hoàn tất đăng ký REX.
Phụ tùng nhập sau 2 năm có được miễn?
Phụ tùng để lắp ráp/sử dụng đồng bộ với máy móc của dự án thuộc diện miễn, nhưng phải nằm trong danh mục miễn thuế đã đăng ký và trong phạm vi dự án. Hàng nhập lẻ phát sinh sau cần hồ sơ riêng.
Máy móc đã qua sử dụng từ Đức thì sao?
Thuế suất mới là nửa câu chuyện — máy cũ còn phải đáp ứng điều kiện riêng về tuổi thiết bị, chất lượng, an toàn. Thông cả hai cửa trước khi ký.
Nhập máy móc Đức? FLAT Law Firm vẽ lộ trình thuế tối ưu hợp pháp theo mã HS của quý khách — liên hệ trước khi hàng lên tàu.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
