1. Vấn đề: tác giả nước ngoài nhận tiền bản quyền tại Việt Nam
Tác giả nước ngoài bán bản quyền sách, phần mềm, sáng chế cho đối tác Việt Nam; nhạc sĩ nước ngoài nhận tiền tác quyền phát hành tại Việt Nam — các khoản thu nhập từ bản quyền này chịu thuế TNCN tại Việt Nam. Nhiều tác giả bất ngờ vì “tôi không cư trú tại Việt Nam” nhưng vẫn bị khấu trừ thuế.
2. Căn cứ pháp lý
- Luật 109/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026) — Điều 16 quy định thuế TNCN đối với thu nhập từ bản quyền (khoản 7 Điều 3): thuế suất 5%, thu nhập tính thuế là phần thu nhập vượt trên 20 triệu đồng theo từng hợp đồng.
- Thực tiễn áp dụng trước đây (Thông tư 111/2013/TT-BTC): bản quyền chịu 5% trên phần vượt 10 triệu đồng/hợp đồng — khung mới nâng ngưỡng lên 20 triệu đồng/hợp đồng.
- Tổ chức Việt Nam chi trả tiền bản quyền là tổ chức khấu trừ thuế.
3. Cách tính thuế
Thu nhập tính thuế = tổng tiền bản quyền nhận được mỗi hợp đồng − 20 triệu đồng (phần không vượt ngưỡng không chịu thuế). Thuế TNCN = thu nhập tính thuế × 5%. Ví dụ: tác giả nước ngoài bán bản quyền phần mềm cho công ty Việt Nam giá 60 triệu đồng một hợp đồng — thu nhập tính thuế = 60 − 20 = 40 triệu đồng; thuế TNCN = 40 triệu × 5% = 2 triệu đồng, do công ty Việt Nam khấu trừ trước khi chi trả.
4. Phân biệt bản quyền với các thu nhập lân cận
Bản quyền vs tiền lương: thù lao viết sách, sáng tác theo đơn đặt hàng có thể bị phân loại là tiền lương/tiền công (chịu biểu lũy tiến) hoặc bản quyền (5%) tùy bản chất hợp đồng — cần đọc kỹ hợp đồng. Bản quyền vs chuyển nhượng tài sản: bán đứt quyền sở hữu trí tuệ khác với cho phép sử dụng (license) — cách tính thuế có thể khác nhau. Nhượng quyền thương mại (franchise): phí nhượng quyền cũng chịu thuế theo nhóm thu nhập từ bản quyền/nhượng quyền.
5. Áp dụng hiệp định tránh đánh thuế hai lần
Điều khoản về bản quyền (royalties article) trong các hiệp định của Việt Nam thường giới hạn mức thuế mà Việt Nam được thu đối với tiền bản quyền trả cho cư dân của nước đối tác (mức phổ biến 10%, tùy hiệp định). Tác giả cần COR và hồ sơ thông báo hiệp định để được áp dụng mức thuế suất ưu đãi thay vì mức thuế nội luật.
6. Điểm mấu chốt
Tiền bản quyền trả tại Việt Nam chịu 5% trên phần vượt 20 triệu đồng/hợp đồng, do bên Việt Nam khấu trừ. Tác giả nước ngoài nên kiểm tra hiệp định của nước mình — mức thuế theo hiệp định thường thấp hơn.
7. Câu hỏi thường gặp
1. Nhận 15 triệu đồng tiền bản quyền một lần có phải nộp thuế không?
Không, vì chưa vượt ngưỡng 20 triệu đồng/hợp đồng. Chỉ phần vượt ngưỡng mới tính thuế.
2. Công ty Việt Nam có phải khấu trừ thuế khi trả tiền bản quyền cho tác giả nước ngoài không?
Có. Tổ chức chi trả khấu trừ 5% trên phần vượt 20 triệu đồng/hợp đồng trước khi chi trả, trừ khi tác giả có hồ sơ hiệp định hợp lệ cho mức thuế khác.
3. Viết sách theo đơn đặt hàng của công ty Việt Nam thì tính là lương hay bản quyền?
Tùy bản chất hợp đồng: nếu là quan hệ lao động/hợp đồng dịch vụ viết thuê, thù lao có thể bị coi là tiền lương, tiền công (chịu biểu lũy tiến); nếu là chuyển giao quyền sử dụng tác phẩm thì là bản quyền (5%). Cần phân tích từng hợp đồng cụ thể.
4. Hiệp định có giảm được thuế bản quyền không?
Thường là có. Điều khoản bản quyền trong hiệp định của Việt Nam với nhiều nước giới hạn thuế suất (phổ biến 10%); cần COR và hồ sơ thông báo hiệp định nộp tại cơ quan thuế Việt Nam.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng.
