Đưa nhà xưởng vào sử dụng khi chưa nghiệm thu PCCC xong: phạt bao nhiêu? Thiếu thẩm duyệt thiết kế: phạt bao nhiêu? Và khi nào vi phạm PCCC bị truy cứu hình sự? Bài này hệ thống các mức phạt PCCC mới theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP (sửa bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 20/4/2026) và Nghị định 347/2026/NĐ-CP — văn bản xử phạt hiện hành trong lĩnh vực PCCC.
Căn cứ và phân tích
Vi phạm PCCC bị phạt bao nhiêu: các mức phạt mới
Khung xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy hiện hành được quy định tại Nghị định 106/2025/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ 20/4/2026), cùng các quy định tại Nghị định 347/2026/NĐ-CP. Hai mức phạt doanh nghiệp FDI hay vướng nhất: đưa công trình vào sử dụng khi chưa hoàn thành nghiệm thu PCCC — phạt 30–50 triệu đồng với cá nhân, 60–100 triệu đồng với tổ chức; và thiếu thẩm duyệt thiết kế PCCC trong diện phải thẩm duyệt — phạt 40–50 triệu đồng.
Nguyên tắc chung cần nhớ: mức phạt tối đa với cá nhân là 50 triệu đồng, và mức phạt với tổ chức gấp hai lần mức phạt với cá nhân cho cùng hành vi. Các vi phạm khác (không duy trì hệ thống PCCC, cản trở lối thoát nạn, không tổ chức diễn tập…) cũng có khung phạt riêng — doanh nghiệp phải tra cứu đúng hành vi của mình trong nghị định, không áp dụng suy đoán.
Đình chỉ hoạt động và truy cứu hình sự
Ngoài phạt tiền, vi phạm PCCC có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung: đình chỉ hoạt động một phần hoặc toàn bộ cơ sở cho đến khi khắc phục xong vi phạm — với nhà xưởng đang sản xuất, đình chỉ đồng nghĩa với đứt gãy đơn hàng, và thiệt hại này không được bồi thường. Đình chỉ là công cụ mà cơ quan chức năng dùng khi vi phạm gây nguy hiểm trực tiếp, không thể để cơ sở tiếp tục hoạt động.
Ở mức nghiêm trọng nhất, vi phạm quy định về PCCC gây hậu quả nghiêm trọng (cháy gây chết người, thiệt hại lớn về tài sản) có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với cá nhân có trách nhiệm — người đứng đầu cơ sở, người được giao quản lý PCCC. Ranh giới giữa xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự nằm ở hậu quả: cùng một vi phạm về hệ thống PCCC, không có cháy thì phạt hành chính, có cháy gây chết người thì có thể thành án hình sự.
Quyền khiếu nại quyết định xử phạt
Tổ chức, cá nhân bị xử phạt có quyền khiếu nại quyết định xử phạt hoặc khởi kiện vụ án hành chính; thời hiệu khiếu nại lần đầu là 90 ngày kể từ ngày nhận quyết định. Trong thời gian khiếu nại, quyết định xử phạt vẫn có hiệu lực thi hành — kể cả quyết định đình chỉ — trừ khi được tạm đình chỉ thi hành.
Lưu ý đặc biệt với quyết định đình chỉ hoạt động: vì đình chỉ gây thiệt hại mỗi ngày, doanh nghiệp cần cân nhắc đồng thời hai hướng — vừa khiếu nại theo trình tự, vừa khẩn trương khắc phục vi phạm để được dỡ bỏ đình chỉ sớm nhất. Kéo dài tranh chấp mà không khắc phục thì thiệt hại từ đình chỉ lớn hơn nhiều so với tiền phạt.
Câu hỏi thường gặp
Vi phạm PCCC bị phạt bao nhiêu?
Theo NĐ 106/2025 (sửa bởi NĐ 69/2026, HL 20/4/2026) và NĐ 347/2026: đưa công trình vào sử dụng khi chưa hoàn thành nghiệm thu PCCC phạt 30–50 triệu (cá nhân), 60–100 triệu (tổ chức); thiếu thẩm duyệt thiết kế trong diện phải thẩm duyệt phạt 40–50 triệu. Mức tối đa cá nhân 50 triệu, tổ chức gấp đôi.
Đình chỉ?
Có — vi phạm PCCC có thể bị đình chỉ hoạt động một phần hoặc toàn bộ đến khi khắc phục xong, áp dụng khi vi phạm gây nguy hiểm trực tiếp. Với nhà xưởng đang sản xuất, đình chỉ đồng nghĩa đứt gãy đơn hàng và thiệt hại không được bồi thường.
Truy cứu hình sự?
Có thể — vi phạm quy định PCCC gây hậu quả nghiêm trọng (cháy gây chết người, thiệt hại lớn về tài sản) thì cá nhân có trách nhiệm (người đứng đầu cơ sở, người được giao quản lý PCCC) có thể bị truy cứu hình sự. Ranh giới nằm ở hậu quả xảy ra.
Khiếu nại?
Có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính; thời hiệu khiếu nại lần đầu 90 ngày từ ngày nhận quyết định. Trong thời gian khiếu nại, quyết định (kể cả đình chỉ) vẫn thi hành trừ khi được tạm đình chỉ. Với đình chỉ, vừa khiếu nại vừa khẩn trương khắc phục để được dỡ bỏ sớm nhất.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng