Indonesia là nước duy nhất trong khu vực thu phí sử dụng lao động nước ngoài theo đầu người/tháng (DKP-TKA 100 USD) và bắt buộc bố trí “người kèm cặp” Indonesia cho mỗi chuyên gia ngoại. Việt Nam không có cả hai — nhưng bù lại, thủ tục giấy phép của Việt Nam đòi hỏi bộ hồ sơ cá nhân chi tiết hơn. Doanh nghiệp đưa 50 chuyên gia sang cần tính cả chi phí tiền mặt lẫn chi phí tổ chức.
Indonesia: RPTKA là giấy phép, DKP-TKA là phí, understudy là nghĩa vụ
Hệ thống Indonesia xoay quanh ba trụ cột. RPTKA (Kế hoạch sử dụng lao động nước ngoài) — được phê duyệt thì đồng thời là giấy phép lao động (theo Nghị định Chính phủ 34/2021 và Quy định Bộ trưởng 8/2021). DKP-TKA — phí bồi hoàn đào tạo 100 USD/người/tháng, nộp trước cho toàn bộ thời hạn giấy phép: 50 chuyên gia × 24 tháng = 120.000 USD tiền mặt phải nộp trước. Người kèm cặp (understudy) — mỗi lao động nước ngoài phải có ít nhất 01 lao động Indonesia kèm cặp để chuyển giao công nghệ/kỹ năng.
Điểm nhiều người hiểu sai: Indonesia không còn tỷ lệ 1:10 (quy định cũ đã bị bãi bỏ từ 2015) — không có quota % cứng. Rào cản thật sự là phí DKP-TKA và nghĩa vụ đào tạo, cộng yêu cầu 05 năm kinh nghiệm với chuyên gia. Thị thực làm việc là E23, kèm giấy phép cư trú có thời hạn (KITAS).
Việt Nam: không phí sử dụng, không bắt buộc kèm cặp
Pháp luật Việt Nam không thu phí sử dụng lao động nước ngoài theo đầu người, và không bắt buộc doanh nghiệp bố trí người Việt Nam kèm cặp từng chuyên gia ngoại. Đây là hai điểm Việt Nam “rẻ” và “nhẹ” hơn Indonesia về chi phí tuân thủ trực tiếp.
Nhưng Việt Nam đòi hỏi ở khía cạnh khác: bộ hồ sơ cá nhân cho từng người — bằng cấp hợp pháp hóa lãnh sự, lý lịch tư pháp (cả nước ngoài và Việt Nam nếu đã cư trú), giấy khám sức khỏe, kinh nghiệm chứng minh — theo Nghị định 219/2025/NĐ-CP (hiệu lực 07/8/2025). Với 50 chuyên gia, khâu chuẩn bị hồ sơ cá nhân này thường tốn thời gian hơn cả bước nộp thủ tục (10 ngày làm việc đã tích hợp chấp thuận nhu cầu).
Đặt cạnh nhau: phí tiền mặt vs chi phí hồ sơ
Chi phí trực tiếp cho 50 chuyên gia/2 năm: Indonesia — 120.000 USD phí DKP-TKA nộp trước, chưa kể lương tối thiểu theo quy định ngành; Việt Nam — 0 đồng phí sử dụng, chi phí chính là hợp pháp hóa/dịch thuật/công chứng hồ sơ.
Nghĩa vụ đào tạo: Indonesia — bắt buộc understudy người Indonesia cho mỗi chuyên gia, có báo cáo; Việt Nam — không bắt buộc theo luật lao động (dù nhiều doanh nghiệp tự làm vì lợi ích quản trị). Philippines cũng có mô hình tương tự Indonesia (UTP/SDP: mỗi chuyên gia đào tạo ít nhất 02 người Philippines) — đây là xu hướng chung của các nước đang phát triển bảo vệ lao động địa phương.
Kinh nghiệm: Indonesia — 05 năm; Việt Nam — 02 năm (Nghị định 219 đã giảm từ 03 năm; lĩnh vực ưu tiên chỉ cần bằng + 01 năm).
Khuyến nghị thực hành
Thứ nhất, đưa chuyên gia sang Indonesia: dự toán DKP-TKA vào ngân sách ngay từ đầu — 100 USD/người/tháng nộp trước, không được hoàn nếu chuyên gia về sớm (trừ trường hợp đặc biệt). Thứ hai, lập danh sách understudy trước khi nộp RPTKA — thiếu người kèm cặp, kế hoạch sử dụng lao động không được phê duyệt. Thứ ba, đưa sang Việt Nam: khởi động hợp pháp hóa lãnh sự bằng cấp sớm nhất có thể — đây là mắt xích chậm nhất (4–6 tuần), trong khi thủ tục trong nước chỉ 10 ngày làm việc.
Câu hỏi thường gặp
DKP-TKA của Indonesia là bao nhiêu?
100 USD/người/tháng, nộp trước cho toàn bộ thời hạn giấy phép. Với 50 chuyên gia trong 2 năm, số tiền là 120.000 USD. Đây là phí bồi hoàn cho quỹ đào tạo lao động Indonesia.
Indonesia có bắt buộc người kèm cặp không?
Có. Mỗi lao động nước ngoài phải có ít nhất 01 lao động Indonesia kèm cặp (understudy) để chuyển giao công nghệ/kỹ năng, và doanh nghiệp phải báo cáo việc thực hiện. Đây là điều kiện trong kế hoạch sử dụng lao động (RPTKA).
Indonesia còn áp tỷ lệ 1:10 không?
Không. Quy định tỷ lệ 1 người nước ngoài : 10 người Indonesia đã bị bãi bỏ từ năm 2015. Hiện Indonesia không có quota % cứng; rào cản là phí DKP-TKA, nghĩa vụ understudy và yêu cầu 05 năm kinh nghiệm.
Việt Nam có thu phí sử dụng lao động nước ngoài không?
Không. Pháp luật Việt Nam không thu phí sử dụng lao động nước ngoài theo đầu người như DKP-TKA của Indonesia. Chi phí tuân thủ chủ yếu là hợp pháp hóa lãnh sự, dịch thuật công chứng hồ sơ cá nhân.
Việt Nam có bắt buộc đào tạo người kế nhiệm không?
Không bắt buộc theo luật lao động. Khác với Indonesia (understudy bắt buộc) và Philippines (UTP/SDP: mỗi chuyên gia đào tạo ít nhất 02 người Philippines), Việt Nam không quy định nghĩa vụ kèm cặp/đào tạo người Việt Nam thay thế chuyên gia ngoại.
Để được tư vấn chi tiết về đưa chuyên gia sang Indonesia hoặc Việt Nam, doanh nghiệp có thể liên hệ FLAT Law Firm.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng. Nội dung do AI Legal Council của FLAT Law Firm soạn thảo, chưa được luật sư người thật rà soát.