Tình huống: một nhà máy FDI cần chứng minh dùng điện tái tạo cho chuỗi cung ứng toàn cầu (RE100), nhưng không muốn chờ lưới điện “xanh hóa” dần. DPPA — mua bán điện trực tiếp theo Nghị định 57/2025/NĐ-CP (ban hành 03/3/2025) chính là lối đi: ký thẳng với nhà máy điện tái tạo, không qua khâu bán lẻ truyền thống.
Hai mô hình DPPA: đường dây riêng và qua lưới quốc gia
Nghị định 57/2025 quy định hai mô hình: (1) qua lưới điện kết nối riêng — đơn vị phát điện năng lượng tái tạo bán trực tiếp cho khách hàng sử dụng điện lớn qua đường dây riêng (không qua lưới quốc gia); và (2) qua lưới điện quốc gia — điện hòa vào lưới quốc gia, hai bên ký hợp đồng kỳ hạn (dạng hợp đồng chênh lệch giá), thanh toán phần chênh lệch. Mô hình (1) đơn giản về thương mại nhưng tốn đầu tư đường dây; mô hình (2) không cần hạ tầng riêng nhưng phức tạp về cơ chế giá và thanh toán qua thị trường bán buôn.
Đối tượng: ngưỡng 10 MW và 22 kV
Với mô hình qua lưới quốc gia, bên bán là đơn vị phát điện từ gió, mặt trời hoặc sinh khối có công suất từ 10 MW trở lên, đấu nối vào hệ thống điện quốc gia và trực tiếp tham gia thị trường bán buôn điện cạnh tranh. Bên mua là khách hàng sử dụng điện lớn phục vụ sản xuất (hoặc kinh doanh dịch vụ sạc xe điện) — mua điện từ Tổng công ty/Công ty Điện lực và đấu nối ở cấp điện áp từ 22 kV trở lên. Lưu ý quan trọng: Nghị định 57/2025 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 243/2026/NĐ-CP (hiệu lực 26/6/2026) theo hướng mở rộng đối tượng — doanh nghiệp phải tra văn bản hợp nhất/sửa đổi, đừng chỉ đọc bản gốc 57/2025.
Giá điện DPPA hình thành thế nào?
Giá trong hợp đồng kỳ hạn do hai bên thỏa thuận, nhưng với mô hình qua lưới quốc gia, giá thanh toán gắn với giá thị trường bán buôn theo từng chu kỳ giao dịch (30 phút) — nghĩa là doanh nghiệp mua DPPA phải chấp nhận biến động giá theo thị trường cho phần chênh lệch, khác với giá PPA cố định truyền thống với EVN. Đây là điểm phải mô hình hóa tài chính kỹ trước khi ký: DPPA không phải “giá rẻ hơn”, mà là “giá xanh + ổn định dài hạn theo hợp đồng”.
Hành động khuyến nghị
1. Kiểm tra mình có đạt ngưỡng khách hàng sử dụng điện lớn và cấp điện áp 22 kV không. 2. So sánh hai mô hình (đường dây riêng vs qua lưới quốc gia) theo chi phí hạ tầng và rủi ro giá. 3. Đọc Nghị định 57/2025 kèm Nghị định sửa đổi 243/2026 — đừng chỉ đọc bản gốc. 4. Mô hình hóa biến động giá thị trường bán buôn trước khi chốt giá hợp đồng kỳ hạn.
Câu hỏi thường gặp
Điều kiện tham gia DPPA (công suất, sản lượng)?
Với mô hình qua lưới quốc gia (Nghị định 57/2025/NĐ-CP): bên bán là điện gió/mặt trời/sinh khối từ 10 MW trở lên, tham gia trực tiếp thị trường bán buôn điện cạnh tranh; bên mua là khách hàng sử dụng điện lớn (sản xuất hoặc dịch vụ sạc xe điện), đấu nối từ 22 kV trở lên. Nghị định 243/2026/NĐ-CP (hiệu lực 26/6/2026) đã mở rộng thêm đối tượng.
Hai mô hình DPPA (qua lưới quốc gia, đường dây riêng) khác nhau thế nào?
Qua đường dây riêng: phát điện tái tạo bán trực tiếp cho khách hàng lớn qua lưới kết nối riêng, thương mại đơn giản nhưng tốn đầu tư hạ tầng. Qua lưới quốc gia: điện hòa lưới, hai bên ký hợp đồng kỳ hạn (dạng chênh lệch giá), thanh toán theo giá thị trường bán buôn — không cần hạ tầng riêng nhưng phức tạp về giá.
Giá điện DPPA hình thành thế nào?
Giá hợp đồng kỳ hạn do hai bên thỏa thuận; với mô hình qua lưới quốc gia, thanh toán gắn với giá thị trường bán buôn theo chu kỳ 30 phút — doanh nghiệp phải chấp nhận biến động giá thị trường cho phần chênh lệch, khác với giá PPA cố định với EVN.
Nghị định 243/2026 sửa đổi gì so với Nghị định 57/2025?
Sửa đổi, bổ sung Nghị định 57/2025 theo hướng mở rộng đối tượng được tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (hiệu lực 26/6/2026). Doanh nghiệp phải tra cả văn bản sửa đổi, không chỉ đọc bản gốc 57/2025.
Doanh nghiệp FDI ký DPPA cần chuẩn bị gì?
Bốn việc: (1) xác nhận đạt ngưỡng khách hàng lớn + cấp điện áp; (2) chọn mô hình (đường dây riêng hay qua lưới quốc gia); (3) mô hình hóa tài chính với biến động giá bán buôn; (4) chuẩn bị hồ sơ pháp lý theo Nghị định 57/2025 và văn bản sửa đổi.
DPPA có giúp đạt mục tiêu RE100 không?
Có — DPPA là công cụ chính để doanh nghiệp chứng minh sử dụng điện tái tạo (mua trực tiếp từ nguồn tái tạo), đáp ứng yêu cầu RE100 và ESG của chuỗi cung ứng toàn cầu, thay vì chờ lưới điện chung “xanh hóa”.
