Khi tra cứu nhãn hiệu trước khi nộp đơn đăng ký, nhiều doanh nghiệp bắt gặp cụm từ "Danh mục nhãn hiệu nổi tiếng" trên cổng thông tin của Cục Sở hữu trí tuệ (SHTT) và đặt câu hỏi: nhãn hiệu có tên trong danh mục này có phải đã được Nhà nước công nhận chính thức là nổi tiếng? Nếu nhãn hiệu của đối thủ có tên trong đó thì đơn đăng ký của mình có nguy cơ bị từ chối?
Câu trả lời ngắn gọn: Danh mục này chỉ mang tính tham khảo — không phải văn bản công nhận, và không tạo ra quyền ưu tiên tuyệt đối. Bài viết dưới đây hướng dẫn cách tra cứu đúng và đính chính những hiểu lầm phổ biến về giá trị pháp lý của danh mục.
1. Danh mục tham khảo là gì? (Điều 88 Thông tư 10/2026/TT-BKHCN)
Theo Thông tư 10/2026/TT-BKHCN, Cục Sở hữu trí tuệ lập Danh mục nhãn hiệu nổi tiếng để tham khảo phục vụ công tác thẩm định — xét nghiệm đơn đăng ký nhãn hiệu và giải quyết các vụ việc liên quan. Đây là công cụ tra cứu nghiệp vụ hỗ trợ thẩm định viên, không phải một thủ tục công nhận nhãn hiệu nổi tiếng theo pháp luật.
Điểm khác biệt cốt lõi cần nắm: việc xác định một nhãn hiệu có "nổi tiếng" hay không trong từng vụ việc cụ thể vẫn do cơ quan có thẩm quyền đánh giá căn cứ Điều 75 Luật Sở hữu trí tuệ (văn bản hợp nhất 67/VBHN-VPQH) — tức áp dụng các tiêu chí đánh giá theo từng trường hợp, không có chuyện "ghi tên một lần vào danh mục là được công nhận vĩnh viễn".
(Về các tiêu chí đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng và lợi thế bảo hộ vượt nhóm sản phẩm/dịch vụ, mời bạn đọc bài chuyên sâu của chúng tôi về điều kiện công nhận nhãn hiệu nổi tiếng.)
2. Cách tra cứu Danh mục
Bước 1 — Truy cập cổng thông tin của Cục SHTT. Danh mục được công bố trên cổng thông tin điện tử chính thức của Cục Sở hữu trí tuệ, trong khu vực dữ liệu tra cứu nhãn hiệu.
Bước 2 — Tìm đến mục Danh mục tham khảo. Tùy giao diện từng thời kỳ, danh mục có thể nằm trong mục tra cứu nhãn hiệu hoặc mục văn bản/dữ liệu tham khảo phục vụ thẩm định.
Bước 3 — Tra cứu theo tên nhãn hiệu hoặc chủ sở hữu. Nhập tên nhãn hiệu cần kiểm tra; kết quả cho biết nhãn hiệu đó có đang nằm trong Danh mục tham khảo hay không.
Hai lưu ý quan trọng khi tra cứu:
- Danh mục được cập nhật định kỳ, không phải cập nhật theo thời gian thực. Kết quả tra cứu phản ánh trạng thái tại thời điểm cập nhật gần nhất.
- Tiêu chí đưa vào Danh mục là các nhãn hiệu đã từng được cơ quan có thẩm quyền đánh giá là nổi tiếng trong các vụ việc cụ thể trước đây (quyết định giải quyết khiếu nại, bản án đã có hiệu lực pháp luật…), được tổng hợp lại để thẩm định viên tra cứu nhanh tiền lệ.
3. Giá trị pháp lý: 3 điều Danh mục "không phải"
Hiểu đúng giá trị pháp lý của Danh mục giúp doanh nghiệp tránh hai sai lầm đối nghịch: hoặc quá chủ quan khi thấy tên mình trong danh mục, hoặc quá bi quan khi thấy tên đối thủ trong đó.
3.1. Không phải văn bản công nhận
Có tên trong Danh mục ≠ được Nhà nước công nhận chính thức là nhãn hiệu nổi tiếng. Danh mục là tài liệu tham khảo nghiệp vụ, không phải văn bản quy phạm pháp luật và không phải quyết định công nhận quyền. Ngược lại, không có tên trong Danh mục ≠ không nổi tiếng — một nhãn hiệu hoàn toàn có thể được đánh giá là nổi tiếng trong vụ việc cụ thể dù chưa từng xuất hiện trong danh mục.
3.2. Không thay thế việc đánh giá theo từng vụ việc
Thẩm định viên khi xét nghiệm đơn đăng ký vẫn phải đánh giá độc lập từng hồ sơ căn cứ Điều 75 Luật Sở hữu trí tuệ. Danh mục chỉ giúp thẩm định viên tra cứu nhanh các tiền lệ đã có, rút ngắn thời gian thẩm định — chứ không biến kết quả đánh giá trước đây thành "án lệ" bắt buộc áp dụng máy móc cho mọi đơn sau.
3.3. Không thay thế chứng cứ
Trong tranh chấp, chủ sở hữu nhãn hiệu vẫn phải nộp chứng cứ chứng minh mức độ nổi tiếng của nhãn hiệu mình: tài liệu về quá trình sử dụng, hoạt động quảng cáo, thị phần, kết quả khảo sát người tiêu dùng… Việc có tên trong Danh mục giúp giảm gánh nặng chứng minh ban đầu — tạo ấn tượng thuận lợi ban đầu với cơ quan giải quyết — nhưng không miễn nghĩa vụ chứng minh bằng chứng cứ cụ thể của từng vụ việc.
Giá trị thực tế của Danh mục vì vậy nằm ở ba điểm: (1) công cụ tra cứu nhanh cho thẩm định viên và các bên; (2) giúp đương sự, đại diện sở hữu công nghiệp dự đoán trước khả năng đơn bị phản đối hoặc từ chối; (3) giảm bớt chi phí chứng minh ban đầu trong các vụ việc mà nhãn hiệu đã có tiền lệ được đánh giá.
4. Khi nào vẫn cần chứng minh đầy đủ dù có tên trong Danh mục?
Dù nhãn hiệu đã có tên trong Danh mục tham khảo, chủ sở hữu vẫn phải chuẩn bị hồ sơ chứng cứ đầy đủ trong các tình huống sau:
- Phản đối đơn đăng ký nhãn hiệu của chủ thể khác có dấu hiệu tương tự gây nhầm lẫn;
- Yêu cầu hủy bỏ hiệu lực văn bằng bảo hộ đã cấp cho nhãn hiệu xâm phạm;
- Khởi kiện hành vi xâm phạm quyền tại Tòa án — Tòa án đánh giá độc lập, không bị ràng buộc bởi Danh mục;
- Khiếu nại quyết định từ chối đơn đăng ký của Cục SHTT.
Trong tất cả các tình huống này, cơ quan giải quyết đánh giá lại mức độ nổi tiếng tại thời điểm xảy ra vụ việc, căn cứ chứng cứ do các bên cung cấp — Danh mục chỉ là điểm khởi đầu tham khảo, không phải kết luận có sẵn.
5. Các nước làm thế nào? (so sánh ngắn)
- EU: không duy trì danh mục hành chính tương tự; việc xác định nhãn hiệu "có uy tín" (reputation) do cơ quan thẩm định hoặc tòa án đánh giá trong từng vụ việc cụ thể.
- Trung Quốc: từng áp dụng cơ chế công nhận hành chính nhãn hiệu nổi tiếng, sau đó đã siết chặt đáng kể để tránh tình trạng lạm dụng danh xưng "nhãn hiệu nổi tiếng" cho mục đích quảng cáo.
- Xu hướng chung: pháp luật các nước ngày càng nhấn mạnh việc đánh giá theo vụ việc cụ thể thay vì "công nhận một lần, dùng mãi mãi" — đúng với tinh thần của Điều 88 Thông tư 10/2026/TT-BKHCN khi chỉ định Danh mục có giá trị tham khảo.
Câu hỏi thường gặp
Tra cứu thấy nhãn hiệu của đối thủ trong Danh mục thì đơn đăng ký của tôi có chắc chắn bị từ chối?
Không chắc chắn. Thẩm định viên vẫn đánh giá độc lập từng hồ sơ. Tuy nhiên rủi ro bị phản đối hoặc từ chối là có thật và cao hơn bình thường — bạn nên chuẩn bị phương án điều chỉnh dấu hiệu hoặc lập luận phân biệt ngay từ đầu.
Nhãn hiệu của tôi thực tế đã nổi tiếng nhưng không có tên trong Danh mục thì sao?
Vẫn được bảo vệ đầy đủ. Bạn chỉ cần nộp chứng cứ chứng minh mức độ nổi tiếng theo Điều 75 Luật Sở hữu trí tuệ trong vụ việc cụ thể; việc vắng mặt trong Danh mục không làm mất quyền của bạn.
Danh mục có thể dùng làm chứng cứ duy nhất trong vụ kiện không?
Không nên. Tòa án đánh giá độc lập dựa trên toàn bộ chứng cứ. Danh mục chỉ nên được viện dẫn như tài liệu tham khảo bổ trợ, kèm theo bộ chứng cứ chứng minh đầy đủ.
Kết luận
Hãy nhớ 3 "không" về Danh mục nhãn hiệu nổi tiếng tham khảo của Cục SHTT: không phải văn bản công nhận, không thay thế đánh giá theo từng vụ việc, không thay thế chứng cứ. Đây là công cụ tra cứu hữu ích giúp tiết kiệm thời gian và dự đoán rủi ro — nhưng quyền lợi thực sự của chủ sở hữu vẫn nằm ở bộ chứng cứ được chuẩn bị kỹ lưỡng cho từng vụ việc cụ thể.
Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo chung theo pháp luật hiện hành tại thời điểm viết (14/10/2026), không phải tư vấn pháp lý cho vụ việc cụ thể.
Ghi chú minh bạch: Bài viết do hệ thống sản xuất nội dung AI của FLAT Law Firm soạn thảo, đang trong quy trình kiểm duyệt nội bộ (AI Legal Council QA và chủ sở hữu phê duyệt trước khi xuất bản). Bài viết chưa được luật sư người thật rà soát.
Xem thêm: Liên hệ FLAT Law Firm