Nhiều gia đình đặt câu hỏi: con nuôi có được thừa kế như con đẻ không? Câu trả lời của pháp luật Việt Nam là bình đẳng tuyệt đối về nguyên tắc — và có một điểm đặc biệt mà không phải ai cũng biết: con nuôi thậm chí còn được thừa kế “hai phía”.
Con nuôi = con đẻ ở hàng thừa kế thứ nhất
Theo điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015, con nuôi thuộc hàng thừa kế thứ nhất — cùng hàng với con đẻ — và được hưởng phần di sản bằng nhau. Về thứ tự hưởng thừa kế và suất thừa kế theo pháp luật, không có bất kỳ sự phân biệt nào giữa con nuôi và con đẻ.
Điểm đặc biệt: con nuôi được thừa kế “hai phía”
Theo Điều 653 Bộ luật Dân sự 2015, con nuôi vừa được thừa kế di sản của cha mẹ nuôi vừa không mất quyền thừa kế di sản của cha mẹ đẻ. Nói cách khác, việc được nhận làm con nuôi không cắt đứt quyền thừa kế đối với cha mẹ đẻ.
Nhiều người hiểu nhầm rằng Điều 24 Luật Nuôi con nuôi 2010 — quy định việc nhận nuôi chấm dứt quyền, nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện… của cha mẹ đẻ đối với con — đồng nghĩa với việc cắt quyền thừa kế. Đây là cách đọc quá hẹp: Điều 24 chỉ chấm dứt các quyền/nghĩa vụ nhân thân và cấp dưỡng thuộc phạm vi Luật Nuôi con nuôi; quyền thừa kế thuộc phạm vi điều chỉnh của Bộ luật Dân sự và được Điều 653 BLDS 2015 bảo lưu đầy đủ.
So sánh nhanh
- Hàng thừa kế: con nuôi và con đẻ cùng thuộc hàng thứ nhất (điểm a khoản 1 Điều 651);
- Suất thừa kế theo pháp luật: bằng nhau;
- Quan hệ với cha mẹ đẻ: con nuôi vẫn giữ quyền thừa kế đối với cha mẹ đẻ (Điều 653), dù các quyền/nghĩa vụ chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng, đại diện của cha mẹ đẻ đã chấm dứt (Điều 24 Luật Nuôi con nuôi 2010).
Thực tiễn
- Lập di chúc: nếu muốn phân chia di sản khác với thừa kế theo pháp luật, cần lập di chúc hợp pháp — nếu không có di chúc, con nuôi và con đẻ chia đều nhau;
- Khi có tranh chấp: về tư cách thừa kế của con nuôi, căn cứ trực tiếp là Điều 651 và Điều 653 BLDS 2015;
- Không suy diễn: đừng đọc Điều 24 Luật Nuôi con nuôi thành việc con nuôi mất quyền thừa kế cha mẹ đẻ — hai văn bản điều chỉnh hai phạm vi khác nhau.
Câu hỏi thường gặp
Con nuôi có được chia di sản bằng con đẻ không?
Có — cùng hàng thừa kế thứ nhất, phần bằng nhau (điểm a khoản 1 Điều 651 BLDS 2015).
Được nhận làm con nuôi rồi thì còn được thừa kế cha mẹ đẻ không?
Còn — Điều 653 BLDS 2015 bảo lưu đầy đủ quyền thừa kế đối với cha mẹ đẻ.
Căn cứ pháp lý: Bộ luật Dân sự 2015 (điểm a khoản 1 Điều 651, Điều 653); Luật Nuôi con nuôi 52/2010/QH12 (Điều 24).
Cần rà soát nghĩa vụ thuế, hóa đơn điện tử hoặc các vấn đề pháp lý gia đình cho cá nhân và doanh nghiệp? Liên hệ qua trang Liên hệ của FLAT Law Firm để được tư vấn.
Thông tin trên chỉ mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Tình huống cụ thể cần được luật sư đánh giá riêng.
Nội dung pháp lý của bài viết do AI Legal Council của FLAT soát xét và trình chủ sở hữu phê duyệt; đây không phải ý kiến của luật sư người thật và không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.