Bản án thương mại của tòa án nước ngoài: khi nào được công nhận và thi hành tại Việt Nam — và khi nào phải kiện lại từ đầu

Doanh nghiệp thắng kiện tại tòa án nước ngoài thường cho rằng bản án đó đương nhiên có hiệu lực tại Việt Nam và có thể mang đi thi hành ngay. Thực tế không phải vậy. Bản án của tòa án nước ngoài chỉ được thi hành tại Việt Nam sau khi được tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành theo Phần thứ bảy của Bộ luật Tố tụng dân sự 92/2015/QH13 (Điều 423–439). Bài viết này chỉ tập trung vào bản án về kinh doanh, thương mại — loại bản án mà doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp xuất khẩu thường gặp nhất — và trả lời ba câu hỏi: bản án phải đi qua cửa nào, khi nào bị từ chối công nhận, và thủ tục, thời hạn ra sao.

Bài viết tổng quan chung về mọi loại bản án nước ngoài (dân sự, hôn nhân và gia đình, lao động…) đã có tại Công nhận bản án của tòa án nước ngoài tại Việt Nam: thủ tục và điều kiện. Bài viết này không viết lại phần tổng quan đó mà chỉ đi sâu vào góc thương mại: bài kiểm tra điều ước / có đi có lại, 8 căn cứ không công nhận tại Điều 439, và thẩm quyền sau cải cách tòa án từ ngày 01/7/2025.

1. Nguyên tắc nền: không tự động có hiệu lực, và tòa án Việt Nam không xét xử lại

Theo nguyên tắc hiệu lực theo lãnh thổ, bản án của tòa án một nước về nguyên tắc chỉ có hiệu lực thi hành trong lãnh thổ nước đó. Muốn thi hành tại Việt Nam, bên được thi hành phải yêu cầu tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành. Chỉ sau khi có quyết định công nhận, bản án nước ngoài mới được thi hành tại Việt Nam theo thủ tục thi hành án dân sự, như một bản án Việt Nam đã có hiệu lực.

Điểm này cần nhấn mạnh vì nó quyết định toàn bộ chiến lược: khi xét đơn công nhận, tòa án Việt Nam không xét xử lại vụ án, không đánh giá lại đúng sai về nội dung tranh chấp. Tòa án chỉ kiểm tra, đối chiếu bản án và hồ sơ với Bộ luật Tố tụng dân sự, pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, rồi quyết định công nhận hay không công nhận. Vì vậy, một bản án có nội dung thuyết phục ở nước ngoài vẫn có thể bị từ chối nếu vướng một trong các căn cứ hình thức và thẩm quyền tại Điều 439 (xem mục 4).

2. Ba cửa xem xét công nhận (Điều 423): điều ước, có đi có lại, luật Việt Nam quy định

Điều 423 Bộ luật Tố tụng dân sự liệt kê các bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài được xem xét công nhận và cho thi hành tại Việt Nam theo ba cửa:

• Cửa 1 — theo điều ước quốc tế: bản án, quyết định về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động; quyết định về tài sản trong bản án, quyết định hình sự, hành chính của tòa án nước mà nước đó và Việt Nam cùng là thành viên của điều ước quốc tế có quy định về công nhận và cho thi hành.
• Cửa 2 — theo nguyên tắc có đi có lại: cùng các loại bản án trên, khi hai nước chưa cùng là thành viên của điều ước quốc tế có quy định về vấn đề này, nhưng được xem xét trên cơ sở có đi có lại.
• Cửa 3 — các trường hợp khác do pháp luật Việt Nam quy định công nhận và cho thi hành.

Phạm vi bài viết này là cửa 1 và cửa 2 cho loại kinh doanh, thương mại. Các loại hôn nhân và gia đình, lao động, quyết định về tài sản trong án hình sự, hành chính chỉ được nhắc tên trong liệt kê của Điều 423, không phân tích sâu tại đây. Tranh chấp đầu tư với Nhà nước (ISDS), phá sản nước ngoài và ly hôn nước ngoài có chế độ và bài viết riêng; bài này chỉ nhắc ranh giới và không lấn sang các thủ tục đó.

2.1. Cửa điều ước: kiểm tra từng nước, từng thời điểm — không có danh sách đóng dùng chung

Việt Nam có các hiệp định tương trợ tư pháp song phương với một số nước, trong đó có điều khoản về công nhận bản án dân sự. Bài viết này không liệt kê một danh sách đóng các nước, vì danh sách và tình trạng hiệu lực từng hiệp định phải được kiểm tra tại thời điểm nộp đơn — số liệu và danh sách từ các tài liệu cũ (ví dụ tài liệu năm 2023) không được dùng như số liệu hiện tại. Thực tiễn quan trọng đối với doanh nghiệp: nhiều đối tác thương mại lớn của Việt Nam không nằm trong nhóm nước có hiệp định song phương về vấn đề này; với các nước đó, con đường còn lại là cửa có đi có lại.

2.2. Cửa có đi có lại: điểm mở, chưa có hướng dẫn thống nhất — không có công thức kiểm tra chắc chắn

Đây là điểm doanh nghiệp cần thận trọng nhất. Pháp luật chưa có hướng dẫn thống nhất về điều kiện áp dụng nguyên tắc có đi có lại đối với việc công nhận bản án tòa án nước ngoài. Trong giới thực tiễn tồn tại nhiều quan điểm khác nhau, trong đó có quan điểm cho rằng tòa án Việt Nam chỉ áp dụng khi tòa án nước ngoài đã từng công nhận bản án của tòa án Việt Nam, và quan điểm coi yêu cầu công nhận là một dạng yêu cầu tương trợ tư pháp dân sự. Đồng thời, Luật Tương trợ tư pháp về dân sự 102/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/7/2026) không quy định về công nhận bản án tòa án nước ngoài: luật này điều chỉnh yêu cầu tương trợ tư pháp dân sự — tống đạt, lấy chứng cứ, triệu tập, hộ tịch, thông tin pháp luật và yêu cầu tương trợ khác (Điều 8) — và khi luật không quy định thì áp dụng Bộ luật Tố tụng dân sự (Điều 5 khoản 1). Cần tránh hai lẫn lộn: nguyên tắc có đi có lại “đương nhiên” tại Điều 6 khoản 2 của luật này áp cho yêu cầu tương trợ tư pháp, không phải bài kiểm tra có đi có lại tại Điều 423 cho việc công nhận bản án; và miễn hợp pháp hóa tại Điều 9 của luật này áp cho hồ sơ tương trợ, không tự động áp cho hồ sơ công nhận theo Điều 434. Tương trợ tống đạt, lấy chứng cứ chỉ hỗ trợ hồ sơ công nhận (Điều 434, Điều 439 khoản 3), không thay thế thủ tục công nhận.

Hệ quả thực tiễn: bài viết này không đưa ra bất kỳ công thức kiểm tra có đi có lại nào dưới dạng quy tắc, và doanh nghiệp không nên mặc định rằng bản án sẽ được công nhận chỉ vì hai nước chưa có điều ước, hay chỉ vì cho rằng nước kia “sẽ công nhận lại”. Tòa án đánh giá từng vụ việc; người yêu cầu cần chuẩn bị hồ sơ chứng minh đầy đủ các điều kiện khác (mục 5) thay vì dựa vào một suy đoán về có đi có lại.

3. Đừng nhầm bản án tòa án với phán quyết trọng tài: Công ước New York 1958 chỉ áp cho trọng tài

Nhầm lẫn phổ biến nhất — và tốn kém nhất — là cho rằng bản án tòa án nước ngoài cũng được công nhận “theo Công ước New York 1958” như phán quyết trọng tài. Điều này là sai. Công ước New York 1958 (Công ước về công nhận và cho thi hành phán quyết trọng tài nước ngoài) chỉ áp cho phán quyết trọng tài, không áp cho bản án tòa án.

Về công ước đa phương cho bản án tòa án: Việt Nam chưa tham gia Công ước Hague 2019 về công nhận và cho thi hành phán quyết nước ngoài trong lĩnh vực dân sự hoặc thương mại — bảng trạng thái của Hội nghị La Hay (HCCH) về Công ước 2019, cập nhật ngày 13/5/2025, không có tên Việt Nam trong danh sách các bên và các nước ký kết. Theo tài liệu của Tòa án nhân dân tối cao năm 2023, Việt Nam cũng chưa gia nhập Công ước Hague 2005 về thỏa thuận lựa chọn tòa án. Việc Việt Nam là thành viên của Hội nghị La Hay (từ năm 2013) không đồng nghĩa với việc là thành viên của từng công ước cụ thể. Vì vậy, không được viết “bản án tòa án được công nhận theo Công ước Hague 2005/2019” đối với Việt Nam ở thời điểm hiện tại; trước khi nộp đơn, người yêu cầu vẫn nên kiểm tra lại bảng trạng thái HCCH mới nhất.

Bạn đọc muốn đối chiếu cơ chế trọng tài có thể tham khảo Công nhận phán quyết trọng tài nước ngoài tại Việt Nam: thủ tục từng bước theo Công ước New York và bài viết về Quy tắc VIAC 2026 Quy tắc tố tụng trọng tài VIAC 2026: những điểm mới doanh nghiệp FDI cần biết. Bài viết này không viết lại thủ tục trọng tài.

4. Tám căn cứ không công nhận (Điều 439): kiểm tra trước khi nộp đơn

Điều 439 Bộ luật Tố tụng dân sự liệt kê 8 trường hợp bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài không được công nhận và cho thi hành tại Việt Nam. Doanh nghiệp nên rà soát từng căn cứ trước khi nộp đơn, vì chỉ cần vướng một căn cứ là đủ để bị từ chối:

1. Không đáp ứng điều kiện của điều ước quốc tế

Bản án không đáp ứng một trong các điều kiện để được công nhận quy định tại điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên (áp dụng cho cửa điều ước).

2. Bản án chưa có hiệu lực pháp luật

Bản án, quyết định chưa có hiệu lực pháp luật theo pháp luật của nước có tòa án đã ra bản án, quyết định đó. Nói cách khác, bản án phải là quyết định cuối cùng, đã có hiệu lực và có thể thi hành tại nước đã ra bản án.

3. Người phải thi hành không được triệu tập hoặc tống đạt hợp lệ

Người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ đã vắng mặt tại phiên tòa của tòa án nước ngoài do không được triệu tập hợp lệ, hoặc văn bản của tòa án nước ngoài không được tống đạt cho họ trong thời hạn hợp lý theo pháp luật nước đó để họ thực hiện quyền tự bảo vệ. Đây là căn cứ thực tiễn hay gặp nhất trong hồ sơ thương mại: giấy tờ chứng minh tống đạt và triệu tập phải đầy đủ (mục 5).

4. Tòa án nước ngoài không có thẩm quyền

Tòa án nước đã ra bản án, quyết định không có thẩm quyền giải quyết vụ việc dân sự đó theo Điều 440 của Bộ luật Tố tụng dân sự, trong đó có các vụ việc thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam tại Điều 470 — ví dụ vụ việc liên quan đến quyền đối với bất động sản tại Việt Nam. Ví dụ minh họa về căn cứ này (không phải tranh chấp thương mại, không suy rộng thành quy tắc chung): Quyết định 258/2025/QĐST-DS ngày 28/5/2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã từ chối công nhận một quyết định của Tòa án Tối cao Singapore liên quan đến đồng thừa kế căn hộ tại dự án The Vista, Thành phố Hồ Chí Minh, với lý do liên quan đến thẩm quyền riêng biệt. Vụ việc này không phải tranh chấp thương mại và không cho phép kết luận rằng bản án Singapore nói chung hay bản án thừa kế nước ngoài nói chung đều bị từ chối tại Việt Nam.

5. Đã có bản án hoặc vụ việc trùng lặp

Vụ việc đã có bản án, quyết định dân sự đã có hiệu lực của tòa án Việt Nam; hoặc trước khi cơ quan xét xử nước ngoài thụ lý, tòa án Việt Nam đã thụ lý và đang giải quyết; hoặc đã có bản án, quyết định của tòa án nước thứ ba đã được tòa án Việt Nam công nhận và cho thi hành.

6. Đã hết thời hiệu thi hành án

Đã hết thời hiệu thi hành án theo pháp luật nước đã ra bản án hoặc theo pháp luật thi hành án dân sự Việt Nam.

7. Việc thi hành đã bị hủy bỏ hoặc đình chỉ ở nước ngoài

Việc thi hành bản án, quyết định đã bị hủy bỏ hoặc đình chỉ thi hành tại nước đã ra bản án, quyết định đó.

8. Trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam

Việc công nhận và cho thi hành trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam. Bài viết này không tự định nghĩa cụm từ này và không liệt kê ví dụ suy đoán, vì nội hàm của khái niệm chưa được văn bản làm rõ. Doanh nghiệp chỉ nên ghi nhận đây là căn cứ từ chối độc lập tại khoản 8 Điều 439, được tòa án đánh giá theo từng vụ việc.

5. Thủ tục và thời hạn: ai yêu cầu, nộp ở đâu, bao lâu

5.1. Người có quyền yêu cầu và thời hạn 3 năm (Điều 425, Điều 432)

Theo khoản 1 Điều 425, người có quyền yêu cầu công nhận và cho thi hành là người được thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ. Theo Điều 432, thời hạn yêu cầu công nhận là 03 năm kể từ ngày bản án, quyết định dân sự của tòa án nước ngoài có hiệu lực pháp luật; đơn được gửi đến Bộ Tư pháp theo điều ước quốc tế (nếu có) hoặc đến tòa án Việt Nam có thẩm quyền. Trường hợp người yêu cầu chứng minh được vì sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan mà không thể gửi đơn đúng thời hạn thì thời gian có sự kiện bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan đó không tính vào thời hạn gửi đơn — đây không phải là gia hạn tự động.

Chỉ xét khi có đơn yêu cầu: tòa án Việt Nam xem xét công nhận trên cơ sở đơn của người có quyền yêu cầu, không tự động công nhận một bản án nước ngoài khi không có đơn.

5.2. Thẩm quyền sau cải cách tòa án từ ngày 01/7/2025 (Luật 85/2025/QH15)

Từ ngày 01/7/2025, hệ thống tòa án chuyển sang 3 cấp (Tòa án nhân dân tối cao — Tòa án nhân dân cấp tỉnh — Tòa án nhân dân khu vực), và Luật 85/2025/QH15 đã sửa đổi các điều liên quan. Đối với thủ tục công nhận bản án nước ngoài, hai sửa đổi cần ghi đúng:

• Tòa án xét đơn: Điều 435 (sửa đổi) quy định khi Bộ Tư pháp nhận hồ sơ thì chuyển cho tòa án có thẩm quyền theo Điều 35 và Điều 39 của Bộ luật — tức Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo lãnh thổ, không còn dẫn chiếu thẩm quyền cấp tỉnh như văn bản gốc năm 2015. Thẩm quyền theo lãnh thổ (Điều 39 khoản 2 điểm d) gắn với nơi người phải thi hành cư trú, làm việc (đối với cá nhân) hoặc có trụ sở (đối với cơ quan, tổ chức), hoặc nơi có tài sản liên quan đến việc thi hành.
• Xét lại: Điều 426 (sửa đổi) quy định đương sự có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân khu vực và Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh có quyền kháng nghị quyết định công nhận hoặc không công nhận để yêu cầu Tòa án nhân dân cấp tỉnh xét lại.

Người yêu cầu vì vậy không nên căn cứ vào các tài liệu cũ ghi thẩm quyền cấp tỉnh xét đơn sơ thẩm mà không đối chiếu Luật 85/2025 và phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực tại thời điểm nộp đơn.

5.3. Nộp đơn, chuyển hồ sơ, thụ lý: hai mốc 05 ngày làm việc (Điều 435, Điều 436)

• Chuyển hồ sơ: trường hợp Bộ Tư pháp nhận được đơn yêu cầu và giấy tờ, tài liệu thì trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ, Bộ Tư pháp phải chuyển cho tòa án có thẩm quyền (Điều 435, sau sửa đổi).
• Thụ lý: trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ do Bộ Tư pháp chuyển đến hoặc kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu và giấy tờ, tài liệu kèm theo do người có yêu cầu gửi đến, tòa án xem xét, thụ lý hồ sơ và thông báo cho người có đơn yêu cầu, người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của họ tại Việt Nam, Viện kiểm sát cùng cấp và Bộ Tư pháp (Điều 436).

5.4. Hồ sơ kèm theo (Điều 433, Điều 434)

Đơn yêu cầu được lập theo Điều 433; đơn và giấy tờ, tài liệu bằng tiếng nước ngoài phải kèm theo bản dịch ra tiếng Việt, được công chứng, chứng thực hợp pháp. Điều 434 phân biệt hai trường hợp giấy tờ kèm theo:

• Có điều ước quốc tế: giấy tờ, tài liệu kèm theo là những giấy tờ, tài liệu được quy định tại điều ước quốc tế mà Việt Nam và nước có tòa án đã ra bản án cùng là thành viên.
• Chưa cùng là thành viên của điều ước (xét theo có đi có lại): kèm theo đơn yêu cầu phải có: (a) bản chính hoặc bản sao có chứng thực bản án, quyết định do tòa án nước ngoài cấp; (b) văn bản của tòa án nước ngoài hoặc cơ quan khác có thẩm quyền của nước ngoài xác nhận bản án, quyết định đó có hiệu lực pháp luật, chưa hết thời hiệu thi hành và cần được thi hành tại Việt Nam, trừ trường hợp trong bản án, quyết định đó đã thể hiện rõ những nội dung này; (c) văn bản của tòa án nước ngoài hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài xác nhận kết quả tống đạt hợp lệ bản án, quyết định đó cho người phải thi hành; (d) văn bản của tòa án nước ngoài hoặc cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài xác nhận người phải thi hành hoặc người đại diện hợp pháp của người đó đã được triệu tập hợp lệ trong trường hợp tòa án nước ngoài ra bản án vắng mặt họ.

Về chứng thực giấy tờ nước ngoài: yêu cầu chứng thực cụ thể đối với từng giấy tờ cần kiểm tra theo quy định hiện hành tại thời điểm nộp đơn, vì Điều 434 quy định về loại giấy tờ chứ không quy định một hình thức chứng thực duy nhất cho mọi giấy tờ. Ghi chú thêm, có căn cứ từ Hội nghị La Hay: Việt Nam đã nộp văn kiện gia nhập Công ước Hague 1961 về bãi bỏ yêu cầu hợp pháp hóa đối với giấy tờ công nước ngoài (Công ước Apostille) ngày 31/12/2025 và Công ước này có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 11/9/2026; tuy nhiên, theo Điều 12 Công ước, Công ước không áp dụng giữa Việt Nam với các nước đã phản đối việc Việt Nam gia nhập — Đức (phản đối ngày 20/5/2026), Áo (ngày 19/6/2026) và Séc (ngày 02/7/2026) — nên giấy tờ dùng với các nước đó vẫn cần kiểm tra thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự; việc một giấy tờ cụ thể dùng Apostille hay vẫn cần hợp pháp hóa lãnh sự phụ thuộc vào loại giấy tờ và điều ước áp dụng, nên người yêu cầu cần kiểm tra tại thời điểm nộp đơn. Bài viết này không trích dẫn bất kỳ nghị định nào về Apostille mà chưa được đối chiếu từ nguồn chính thức.

5.5. Chuẩn bị xét đơn, phiên họp và kháng cáo, kháng nghị (Điều 437, Điều 438, Điều 426)

Chuẩn bị xét đơn (Điều 437): thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu là 04 tháng kể từ ngày thụ lý. Trong thời hạn này, tùy từng trường hợp mà tòa án ra một trong các quyết định: tạm đình chỉ việc xét đơn yêu cầu, đình chỉ việc xét đơn yêu cầu, hoặc mở phiên họp xét đơn yêu cầu. Tòa án có thể yêu cầu người yêu cầu và tòa án nước ngoài giải thích những điểm chưa rõ; trường hợp tòa án yêu cầu giải thích thì thời hạn chuẩn bị xét đơn được kéo dài nhưng không quá 02 tháng, và nếu hết thời hạn mà không nhận được văn bản giải thích thì tòa án căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ để giải quyết. Phiên họp xét đơn (Điều 438): đơn yêu cầu được xét tại phiên họp do Hội đồng gồm ba thẩm phán theo khoản 1 Điều 438, và Hội đồng không xét xử lại vụ án theo Điều 438 (mục 1). Quyết định công nhận hoặc không công nhận có thể bị kháng cáo, kháng nghị để Tòa án nhân dân cấp tỉnh xét lại theo Điều 426 (sửa đổi) (mục 5.2).

5.6. Lệ phí

Theo Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án, lệ phí yêu cầu công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định của tòa án nước ngoài (cùng nhóm với phán quyết của trọng tài nước ngoài) là 3.000.000 đồng; lệ phí kháng cáo quyết định của Tòa án về việc công nhận và cho thi hành là 300.000 đồng. Mức này cần được đối chiếu lại tại thời điểm nộp đơn, vì các trường hợp miễn, giảm và nghĩa vụ nộp tạm ứng lệ phí áp dụng theo Nghị quyết 326 và quy định hiện hành.

6. Sau khi được công nhận thì sao — và khi nào phải kiện lại từ đầu

Sau khi có quyết định công nhận và cho thi hành, bản án nước ngoài được thi hành tại Việt Nam theo thủ tục thi hành án dân sự. Bài viết này không ghi một con số thời hiệu yêu cầu thi hành án riêng cho trường hợp bản án nước ngoài đã được công nhận, vì mốc tính của thời hiệu đó cần được xác định theo quyết định công nhận và quy định về thi hành án dân sự tại thời điểm nộp đơn yêu cầu thi hành; người được thi hành không nên suy ra mốc tính từ thời hạn 3 năm yêu cầu công nhận tại Điều 432.

Ngược lại, nếu đơn bị từ chối công nhận — ví dụ vì vướng một trong 8 căn cứ tại Điều 439, hoặc vì không qua được cửa điều ước lẫn cửa có đi có lại — thì bản án nước ngoài không có hiệu lực thi hành tại Việt Nam. Khi đó, con đường còn lại về thực chất là khởi kiện lại vụ việc từ đầu trước tòa án Việt Nam có thẩm quyền (nếu tòa án Việt Nam có thẩm quyền và vụ việc đáp ứng điều kiện thụ lý), thay vì dùng bản án nước ngoài làm căn cứ thi hành. Đây chính là chi phí thời gian và chi phí tố tụng mà việc kiểm tra sớm ba cửa và 8 căn cứ nhằm tránh.

Ví dụ giả định (không phải vụ việc thực tế, không phải vụ việc FLAT đã xử lý): một công ty nước ngoài thắng kiện một đối tác tại Việt Nam trước tòa án nước ngoài về tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa, và đối tác đó có tài sản tại Việt Nam. Trước khi nộp đơn, công ty đó cần kiểm tra: nước ra bản án có cùng điều ước với Việt Nam về công nhận bản án hay không; nếu không, hồ sơ có đáp ứng được yêu cầu xem xét theo có đi có lại hay không; bản án đã có hiệu lực và có thể thi hành tại nước ra bản án hay chưa; người phải thi hành đã được triệu tập và tống đạt hợp lệ hay chưa; và thời hạn 3 năm tại Điều 432 còn hay không. Chỉ một mắt xích thiếu — ví dụ giấy tờ tống đạt không đầy đủ — cũng có thể dẫn đến từ chối công nhận dù nội dung bản án là đúng.

7. Checklist thực tiễn cho doanh nghiệp trước khi nộp đơn

• Kiểm tra cửa điều ước: nước ra bản án và Việt Nam có cùng là thành viên của điều ước có quy định về công nhận bản án hay không, tại thời điểm nộp đơn.
• Nếu không có điều ước: chuẩn bị tinh thần rằng cửa có đi có lại chưa có hướng dẫn thống nhất; không dựa vào một công thức suy đoán.
• Kiểm tra hiệu lực bản án: bản án đã có hiệu lực pháp luật và có thể thi hành tại nước ra bản án, và chưa hết thời hiệu thi hành án.
• Kiểm tra tống đạt và triệu tập: có văn bản xác nhận tống đạt hợp lệ và, nếu xét xử vắng mặt, xác nhận triệu tập hợp lệ.
• Kiểm tra thẩm quyền: tòa án nước ngoài có thẩm quyền, và vụ việc không thuộc thẩm quyền riêng biệt của Tòa án Việt Nam (ví dụ quyền đối với bất động sản tại Việt Nam).
• Kiểm tra trùng lặp: chưa có bản án Việt Nam đã có hiệu lực, chưa có vụ việc đang được tòa án Việt Nam thụ lý, chưa có bản án nước thứ ba đã được công nhận về cùng vụ việc.
• Kiểm tra thời hạn 3 năm (Điều 432) và thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân khu vực (Điều 35, Điều 39, sau Luật 85/2025).
• Chuẩn bị hồ sơ theo Điều 434 (bản chính hoặc bản sao có chứng thực, văn bản xác nhận hiệu lực, xác nhận tống đạt, xác nhận triệu tập nếu vắng mặt) kèm bản dịch tiếng Việt có công chứng, chứng thực hợp pháp; kiểm tra yêu cầu chứng thực giấy tờ tại thời điểm nộp đơn.

Nguồn tham chiếu

Bộ luật Tố tụng dân sự 92/2015/QH13, Phần thứ bảy (Điều 423–439) và các điều 35, 39, 426, 432–438 dẫn trong bài; Luật 85/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự (hiệu lực từ ngày 01/7/2025), trong đó có sửa đổi Điều 35, Điều 426 và Điều 435; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án (Phụ lục: lệ phí công nhận bản án nước ngoài); bảng trạng thái Công ước Hague 2019 của Hội nghị La Hay (HCCH), cập nhật ngày 13/5/2025; bài viết của Tòa án nhân dân tối cao (Vietnam Law Magazine, 11/2023) về điều ước song phương, có đi có lại và Công ước Hague 2005/2019; thông tin của HCCH về việc Việt Nam gia nhập Công ước Apostille 1961 (nộp văn kiện ngày 31/12/2025, có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 11/9/2026); Luật Tương trợ tư pháp về dân sự 102/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/7/2026) — chỉ dùng để xác định ranh giới: luật này điều chỉnh tương trợ tư pháp dân sự, không quy định về công nhận bản án tòa án nước ngoài.

Liên hệ

Để trao đổi thêm về nội dung thông tin phổ thông trong bài viết này, bạn đọc có thể liên hệ FLAT Law Firm qua trang liên hệ hoặc qua Zalo chính thức: zalo.me/0988424851.

Bài viết này cung cấp thông tin pháp lý phổ thông về việc công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án thương mại của tòa án nước ngoài, không phải tư vấn pháp lý cho vụ việc cụ thể; doanh nghiệp cần tham khảo ý kiến luật sư trước khi áp dụng vào tranh chấp của mình.

Bài viết liên quan

• Quyết định đầu tư của công ty mẹ: nội dung bắt buộc
• Sao kê ngân hàng chứng minh năng lực tài chính: mẫu và số dư
• Báo cáo tài chính công ty mẹ: kiểm toán, dịch, thời hạn
• Giấy phép kinh doanh của công ty mẹ: hợp pháp hóa và dịch
• Hộ chiếu nhà đầu tư: hợp pháp hóa, dịch thuật, thời hạn