Nhà đầu tư nước ngoài có được đầu tư vào năng lượng tái tạo tại Việt Nam?
Câu trả lời là có — nhà đầu tư nước ngoài không bị cấm đầu tư vào năng lượng tái tạo tại Việt Nam. Tuy nhiên, cần phân biệt chính xác: theo Phụ lục I Phần B Nghị định 96/2026/NĐ-CP, cụm “thủy điện, điện gió ngoài khơi và năng lượng hạt nhân” thuộc diện tiếp cận thị trường có điều kiện.
Không suy diễn rằng mọi loại hình năng lượng tái tạo đều thuộc diện có điều kiện — điện mặt trời và điện gió trên bờ không nằm trong cụm từ nêu trên.
1. Khung pháp lý điều chỉnh đầu tư năng lượng tái tạo 2026
- Luật Đầu tư 143/2025/QH15 + Nghị định 96/2026/NĐ-CP — khung thủ tục đầu tư chung, với điểm mới: nhà đầu tư nước ngoài được thành lập doanh nghiệp trước, bổ sung Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (GCNĐKĐT) trong vòng 12 tháng;
- Luật Điện lực 61/2024/QH15 (hiệu lực từ 01/02/2025) — khung pháp lý ngành điện, trong đó Điều 26–29 điều chỉnh điện gió ngoài khơi;
- Nghị định 58/2025/NĐ-CP — ưu đãi đối với năng lượng tái tạo và điện gió ngoài khơi;
- Nghị quyết 253/2025/QH15 — chính sách năng lượng giai đoạn 2026–2030.
Cấm trích dẫn: Luật Đầu tư 61/2020, Nghị định 31/2021/NĐ-CP; Luật Điện lực 2004; dự thảo Luật Điện lực sửa đổi (văn bản dự thảo không phải căn cứ pháp lý).
2. Thủ tục đầu tư: hai bước chính và điểm mới 12 tháng
Thủ tục đầu tư dự án năng lượng tái tạo của nhà đầu tư nước ngoài gồm hai bước chính theo Luật Đầu tư 143/2025:
- Chấp thuận chủ trương đầu tư — tùy theo quy mô và thẩm quyền của dự án;
- Cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (GCNĐKĐT).
Điểm mới của Nghị định 96/2026/NĐ-CP: nhà đầu tư nước ngoài được thành lập doanh nghiệp trước, sau đó hoàn tất thủ tục cấp GCNĐKĐT trong vòng 12 tháng. Quy định này giúp nhà đầu tư chủ động hơn về tiến độ triển khai dự án, nhưng không miễn trừ nghĩa vụ hoàn tất GCNĐKĐT đúng hạn.
3. Ưu đãi điện gió ngoài khơi theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP
Nghị định 58/2025/NĐ-CP quy định các ưu đãi cụ thể đối với điện gió ngoài khơi:
- Miễn tiền sử dụng khu vực biển trong thời gian xây dựng cơ bản, tối đa 03 năm, và giảm 50% trong 09 năm tiếp theo;
- Miễn tiền sử dụng đất, tiền thuê đất trong thời gian xây dựng cơ bản, tối đa 03 năm.
Điều kiện hưởng ưu đãi: dự án được chấp thuận chủ trương đầu tư trước ngày 01/01/2031 và nằm trong 6.000 MW quy hoạch điện gió ngoài khơi.
Bên cạnh đó, Nghị định 272/2026/NĐ-CP siết chặt các tiêu chuẩn kỹ thuật đối với điện gió ngoài khơi — nhà đầu tư cần cập nhật tiêu chuẩn mới nhất khi lập hồ sơ dự án.
4. Ưu đãi chung theo Luật Đầu tư
Năng lượng tái tạo thuộc ngành, nghề ưu đãi đầu tư, do đó dự án được hưởng:
- Ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 67/2025;
- Ưu đãi tiền thuê đất theo quy định của pháp luật về đất đai và đầu tư.
5. Khung quy hoạch bắt buộc: Quy hoạch điện VIII điều chỉnh
Dự án năng lượng tái tạo phải phù hợp với Quy hoạch điện VIII điều chỉnh theo Quyết định 768/QĐ-TTg. Đây là điều kiện tiên quyết — dự án không phù hợp quy hoạch sẽ không được chấp thuận chủ trương đầu tư.
Đối với điện mặt trời mái nhà, Nghị định 243/2026/NĐ-CP quy định lượng điện dư mua bán tối đa 50% — nhà đầu tư cần tính toán kỹ phương án tài chính trên cơ sở tỷ lệ này.
6. Cảnh báo rủi ro: cơ chế giá FIT đang được đàm phán lại
Cảnh báo quan trọng: cơ chế giá FIT (giá mua điện ưu đãi) cũ hiện đang được đàm phán lại giữa EVN/EPTC và các chủ đầu tư. Bài toán tài chính của dự án không được xây dựng trên giả định “giá FIT cố định”.
Nhà đầu tư cần:
- Đánh giá kịch bản giá điện theo nhiều phương án, không phụ thuộc vào một mức giá FIT duy nhất;
- Theo dõi sát tiến trình đàm phán và khung giá mới (nếu có);
- Đưa điều khoản điều chỉnh giá vào hợp đồng mua bán điện (PPA) một cách thận trọng và có tư vấn pháp lý.
7. Điểm cần xác minh thêm
- Số điều cụ thể về ưu đãi đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư và cấp GCNĐKĐT trong Luật Đầu tư 143/2025 — cần đối chiếu văn bản gốc trước khi trích số điều;
- Vị trí chính xác của “năng lượng tái tạo” trong Phụ lục II Nghị định 96/2026/NĐ-CP (thuộc diện ưu đãi đầu tư thông thường hay đặc biệt ưu đãi);
- Thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án điện theo Luật Đầu tư 143/2025 — không áp dụng quy định cũ của Luật 2020;
- Khung giá điện gió ngoài khơi và cơ chế lựa chọn nhà đầu tư — hiện chưa có khung chính thức.
Checklist thực tế cho nhà đầu tư
- Xác định loại hình năng lượng tái tạo (điện gió ngoài khơi, thủy điện, điện mặt trời, điện gió trên bờ) và kiểm tra có thuộc diện tiếp cận thị trường có điều kiện theo Phụ lục I Nghị định 96/2026/NĐ-CP hay không;
- Đối chiếu dự án với Quy hoạch điện VIII điều chỉnh (Quyết định 768/QĐ-TTg);
- Lập lộ trình thủ tục: chấp thuận chủ trương đầu tư, sau đó cấp GCNĐKĐT — tận dụng quy định mới cho phép thành lập doanh nghiệp trước, bổ sung GCNĐKĐT trong 12 tháng;
- Với điện gió ngoài khơi: kiểm tra điều kiện hưởng ưu đãi Nghị định 58/2025/NĐ-CP (chấp thuận chủ trương trước 01/01/2031, trong 6.000 MW quy hoạch) và tiêu chuẩn kỹ thuật mới tại Nghị định 272/2026/NĐ-CP;
- Xây dựng mô hình tài chính đa kịch bản giá điện — không hứa hẹn, không giả định giá FIT cố định;
- Không sử dụng văn bản đã hết hiệu lực hoặc văn bản dự thảo làm căn cứ.
Câu hỏi thường gặp
Điện mặt trời có thuộc diện tiếp cận thị trường có điều kiện không?
Không. Phụ lục I Phần B Nghị định 96/2026/NĐ-CP chỉ liệt kê “thủy điện, điện gió ngoài khơi và năng lượng hạt nhân” thuộc diện có điều kiện. Điện mặt trời và điện gió trên bờ không nằm trong cụm từ này.
Nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập công ty trước khi có GCNĐKĐT không?
Có. Điểm mới của Nghị định 96/2026/NĐ-CP cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước và hoàn tất thủ tục cấp GCNĐKĐT trong vòng 12 tháng.
Ưu đãi điện gió ngoài khơi gồm những gì?
Theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP: miễn tiền sử dụng khu vực biển trong thời gian xây dựng (tối đa 3 năm) và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo; miễn tiền sử dụng đất/thuê đất trong thời gian xây dựng (tối đa 3 năm). Điều kiện: chấp thuận chủ trương trước 01/01/2031 và nằm trong 6.000 MW quy hoạch.
Giá FIT hiện nay có còn được đảm bảo không?
Không nên giả định như vậy. Cơ chế giá FIT cũ đang được đàm phán lại (EVN/EPTC). Nhà đầu tư phải phản ánh rủi ro này trong mô hình tài chính và không hứa hẹn giá FIT cố định.
Cần tư vấn đầu tư năng lượng tái tạo tại Việt Nam? Liên hệ FLAT Law Firm để được hỗ trợ thủ tục chấp thuận chủ trương, cấp GCNĐKĐT, đánh giá ưu đãi và quản trị rủi ro giá điện.
Bài viết được biên soạn bởi FLAW AI Legal Council — hội đồng kiểm soát chất lượng nội dung pháp lý của FLAT Law Firm (hệ thống trí tuệ nhân tạo, không thay thế luật sư hành nghề). Nội dung chỉ mang tính tham khảo chung, không cấu thành tư vấn pháp lý cho bất kỳ trường hợp cụ thể nào. Văn bản pháp luật có thể được sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế; vui lòng đối chiếu văn bản gốc trước khi áp dụng.