Khi triển khai dự án đầu tư tại Việt Nam, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (doanh nghiệp FDI) thường phải nhập khẩu máy móc, thiết bị để tạo tài sản cố định: dây chuyền sản xuất, máy gia công, hệ thống phụ trợ. Hai câu hỏi lớn nhất mà nhà đầu tư đặt ra là: lô hàng này có được miễn thuế nhập khẩu không, và thủ tục hải quan thực hiện từng bước ra sao. Bài viết dưới đây hệ thống toàn bộ quy trình theo khung pháp luật hiện hành tại ngày 15/10/2026.
1. Khung pháp lý áp dụng
Thủ tục nhập khẩu máy móc, thiết bị tạo tài sản cố định cho dự án FDI chịu sự điều chỉnh đồng thời của các văn bản sau:
- Luật Hải quan 54/2014/QH13 (còn hiệu lực; đã sửa đổi bởi các Luật 71/2014/QH13, 35/2018/QH14, 07/2022/QH15, 90/2025/QH15 có hiệu lực 01/7/2025 và 133/2025/QH15 có hiệu lực 01/7/2026);
- Nghị định 08/2015/NĐ-CP về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan (sửa đổi bởi Nghị định 167/2025/NĐ-CP, hiệu lực 15/8/2025);
- Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 107/2016/QH13 (sửa đổi bởi Luật 90/2025/QH15 và 133/2025/QH15);
- Nghị định 134/2016/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu — sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP và Nghị định 182/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2025);
- Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (hiệu lực 01/3/2026, thay thế Luật Đầu tư 61/2020) — để xác định dự án thuộc đối tượng ưu đãi đầu tư.
Lưu ý: Luật 11/2026/QH16 sửa đổi Luật Hải quan mới được Quốc hội thông qua ngày 23/8/2026 và chưa có hiệu lực (hiệu lực 01/3/2027), nên chưa áp dụng tại thời điểm này.
2. Điều kiện được miễn thuế nhập khẩu
Theo khoản 11 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 107/2016/QH13, hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định của đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư theo pháp luật về đầu tư được miễn thuế nhập khẩu, bao gồm:
- Máy móc, thiết bị; linh kiện, chi tiết, bộ phận rời, phụ tùng để lắp ráp đồng bộ hoặc sử dụng đồng bộ với máy móc, thiết bị; nguyên liệu, vật tư dùng để chế tạo máy móc, thiết bị hoặc để chế tạo linh kiện, chi tiết, bộ phận rời, phụ tùng của máy móc, thiết bị;
- Phương tiện vận tải chuyên dùng trong dây chuyền công nghệ sử dụng trực tiếp cho hoạt động sản xuất của dự án;
- Vật tư xây dựng trong nước chưa sản xuất được.
Chính sách miễn thuế áp dụng cho cả dự án đầu tư mới và dự án đầu tư mở rộng. Chi tiết được cụ thể hóa tại Điều 14 Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP): căn cứ xác định vật tư xây dựng trong nước chưa sản xuất được thực hiện theo quy định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư; phương tiện vận tải chuyên dùng xác định theo danh mục/tiêu chí của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Điều kiện tiên quyết: dự án phải thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư (ngành, nghề ưu đãi đầu tư hoặc địa bàn ưu đãi theo pháp luật về đầu tư). Doanh nghiệp cần đối chiếu Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) và danh mục ưu đãi trước khi làm thủ tục.
3. Thủ tục hải quan từng bước
Bước 1 — Rà soát tư cách ưu đãi của dự án
Kiểm tra IRC, văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư (nếu có) để xác nhận dự án thuộc diện ưu đãi đầu tư. Đây là căn cứ để cơ quan hải quan chấp nhận cho miễn thuế về sau.
Bước 2 — Lập và thông báo danh mục hàng hóa miễn thuế dự kiến nhập khẩu
Theo Điều 30 Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 182/2025/NĐ-CP), trước khi làm thủ tục hải quan, người nộp thuế có nghĩa vụ thông báo danh mục hàng hóa miễn thuế dự kiến nhập khẩu cho cơ quan hải quan nơi tiếp nhận hồ sơ. Danh mục cần liệt kê đầy đủ tên hàng, mã HS, số lượng, trị giá dự kiến.
Bước 3 — Chuẩn bị hồ sơ hải quan
Theo Điều 25 Nghị định 08/2015/NĐ-CP, hồ sơ hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu gồm: tờ khai hải quan theo mẫu do Bộ Tài chính ban hành; hợp đồng mua bán; hóa đơn thương mại; chứng từ vận tải; giấy phép nhập khẩu hoặc văn bản thông báo kết quả kiểm tra chuyên ngành (nếu hàng hóa thuộc diện phải kiểm tra chuyên ngành); các chứng từ khác theo quy định.
Bước 4 — Khai báo hải quan điện tử
Thực hiện khai báo trên Hệ thống VNACCS/VCIS. Người khai tự kê khai mã HS, trị giá tính thuế, chính sách thuế áp dụng (khai mã miễn thuế tương ứng) và chịu trách nhiệm về tính chính xác của nội dung khai báo.
Bước 5 — Kiểm tra của cơ quan hải quan
Cơ quan hải quan kiểm tra hồ sơ và phân luồng (xanh, vàng, đỏ). Trường hợp máy móc, thiết bị thuộc danh mục phải kiểm tra chuyên ngành (chất lượng, an toàn, hiệu suất năng lượng…), doanh nghiệp thực hiện đăng ký kiểm tra chuyên ngành qua Cổng thông tin một cửa quốc gia theo Nghị định 336/2026/NĐ-CP (hiệu lực 15/10/2026, thay thế Nghị định 85/2019/NĐ-CP).
Bước 6 — Thực hiện nghĩa vụ thuế / thủ tục miễn thuế
Hồ sơ, thủ tục miễn thuế thực hiện theo Điều 31 Nghị định 134/2016/NĐ-CP. Doanh nghiệp nộp hồ sơ miễn thuế cùng hồ sơ hải quan; cơ quan hải quan giải quyết miễn thuế trên cơ sở danh mục đã thông báo và đối chiếu điều kiện ưu đãi của dự án.
Bước 7 — Thông quan và quản lý sau thông quan
Sau khi hoàn thành kiểm tra và nghĩa vụ thuế, hàng hóa được thông quan, đưa về kho của dự án để lắp đặt. Doanh nghiệp phải sử dụng hàng hóa đúng mục đích miễn thuế (tạo tài sản cố định cho dự án); cơ quan hải quan có quyền kiểm tra sau thông quan. Trường hợp chuyển mục đích sử dụng, chuyển nhượng, thanh lý trong thời gian quy định, doanh nghiệp phải kê khai, nộp đủ thuế theo quy định.
4. Những lưu ý thực tiễn quan trọng
- Máy móc, thiết bị đã qua sử dụng: ngoài thủ tục hải quan thông thường, phải đáp ứng quy định riêng về nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng (tuổi thiết bị, tiêu chí kỹ thuật) — doanh nghiệp cần kiểm tra trước khi ký hợp đồng mua bán.
- Đồng bộ danh mục: hàng hóa thực tế nhập khẩu phải khớp với danh mục miễn thuế đã thông báo; phát sinh tăng/giảm cần thông báo bổ sung kịp thời.
- Thời điểm áp dụng chính sách: chính sách thuế áp dụng tại thời điểm đăng ký tờ khai hải quan; doanh nghiệp theo dõi các văn bản sửa đổi (như Nghị định 182/2025/NĐ-CP) để áp dụng đúng.
- Phối hợp với nhà thầu logistics: đại lý hải quan cần được cung cấp đầy đủ IRC, danh mục miễn thuế và thông tin kỹ thuật của thiết bị để khai báo chính xác mã HS.
5. Câu hỏi thường gặp
Dự án FDI không thuộc diện ưu đãi đầu tư có được miễn thuế khi nhập máy móc?
Không. Miễn thuế theo khoản 11 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu chỉ áp dụng cho hàng hóa tạo tài sản cố định của đối tượng được hưởng ưu đãi đầu tư.
Có phải thông báo danh mục miễn thuế trước mỗi lần nhập khẩu?
Doanh nghiệp thông báo danh mục hàng hóa miễn thuế dự kiến nhập khẩu trước khi làm thủ tục hải quan theo Điều 30 Nghị định 134/2016/NĐ-CP; khi có thay đổi, thực hiện thông báo bổ sung.
Nhập khẩu máy móc cho dự án mở rộng có được miễn thuế?
Có. Chính sách miễn thuế áp dụng cho cả dự án đầu tư mới và dự án đầu tư mở rộng, với điều kiện đáp ứng tiêu chí ưu đãi đầu tư.
Bài viết được biên soạn bởi FLAW AI Legal Council — Hội đồng pháp lý AI của FLAT Law Firm, dựa trên văn bản pháp luật hiện hành tại ngày 15/10/2026. Nội dung chỉ mang tính tham khảo chung, không phải tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của quý doanh nghiệp.
Để được tư vấn chi tiết về thủ tục hải quan cho dự án của mình, vui lòng liên hệ FLAT Law Firm.
Trạng thái bài viết: đang chờ Hội đồng QA rà soát.