Kinh doanh thực phẩm chức năng là “mỏ vàng” nhưng cũng là lĩnh vực bị xử phạt nhiều nhất trong nhóm thực phẩm: chỉ một quảng cáo chưa được xác nhận nội dung cũng đủ khiến doanh nghiệp bị phạt đến 50 triệu đồng. Đáng chú ý, khung pháp lý đang trong giai đoạn chuyển tiếp đặc biệt — Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục được áp dụng trong khi chờ Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi).
Bài viết hệ thống hóa điều kiện kinh doanh, quy tắc quảng cáo và mức xử phạt đối với thực phẩm chức năng theo pháp luật hiện hành.
1. Khung pháp lý: Nghị định 15/2018/NĐ-CP vẫn đang áp dụng
Nhiều doanh nghiệp nhầm tưởng Nghị định 15/2018/NĐ-CP đã hết hiệu lực sau khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP được ban hành (26/01/2026). Thực tế:
- Nghị quyết 13/2026/NQ-CP (06/4/2026) và Nghị quyết 15/2026/NQ-CP đã tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và nghị định hướng dẫn có hiệu lực;
- Trong thời gian tạm ngưng, Nghị định 15/2018/NĐ-CP tiếp tục có hiệu lực và là căn cứ để giải quyết hồ sơ, xử lý vi phạm.
Luật An toàn thực phẩm 2010 (sửa đổi, bổ sung năm 2018) vẫn là luật mẹ hiện hành; Luật sửa đổi đang được xây dựng, dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp tháng 9/2026.
2. Điều kiện kinh doanh: hai “giấy phép” không thể thiếu
- Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm: đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm thuộc diện phải cấp;
- Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm: từng sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe phải đăng ký bản công bố trước khi lưu thông — đây là “giấy khai sinh” của sản phẩm, bắt buộc khi quảng cáo và khi cơ quan quản lý kiểm tra.
Kinh doanh sản phẩm chưa công bố, hoặc công bố một đằng bán một nẻo, đều bị xử phạt theo Nghị định 115/2018/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 124/2021/NĐ-CP) về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.
3. Quảng cáo thực phẩm chức năng: phải xác nhận nội dung trước
Thực phẩm chức năng thuộc nhóm sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt — quảng cáo phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện (Điều 27 Nghị định 15/2018/NĐ-CP). Ba nguyên tắc bắt buộc:
- Đúng hồ sơ: nội dung quảng cáo phải phù hợp với hồ sơ công bố, hồ sơ đăng ký xác nhận nội dung quảng cáo;
- Khuyến cáo bắt buộc: phải thể hiện rõ “Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh”;
- Không gây hiểu nhầm: không được dùng hình ảnh, trang phục, tên tuổi của bác sĩ, dược sĩ, nhân viên y tế; không đăng thư cảm ơn của bệnh nhân; không ám chỉ sản phẩm có tác dụng chữa bệnh như thuốc.
4. Mức xử phạt quảng cáo (Nghị định 38/2021/NĐ-CP)
Mức phạt dưới đây là mức đối với tổ chức; cá nhân vi phạm bằng một nửa:
- 40–50 triệu đồng: quảng cáo mà không được xác nhận nội dung trước (Điều 49);
- 10–20 triệu đồng: thiếu hoặc thể hiện không đúng khuyến cáo “không phải là thuốc…”;
- 20–30 triệu đồng: nội dung không phù hợp hồ sơ công bố, thiếu thông tin bắt buộc;
- 30–40 triệu đồng: tổ chức hội thảo, hội chợ phát tán tài liệu quảng cáo chưa được xác nhận nội dung;
- 40–60 triệu đồng: gây hiểu nhầm nghiêm trọng — dùng hình ảnh bác sĩ, thư cảm ơn bệnh nhân, khiến người tiêu dùng hiểu lầm có tác dụng chữa bệnh (Điều 52, sửa đổi bởi Nghị định 129/2021/NĐ-CP).
Hình thức bổ sung: buộc gỡ bỏ quảng cáo; tước quyền sử dụng giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm từ 01–03 tháng nếu tái phạm 02 lần trong 06 tháng.
5. Sai lầm phổ biến của doanh nghiệp
- Chạy quảng cáo Facebook, TikTok, livestream bán hàng khi chưa có xác nhận nội dung — livestream cũng là quảng cáo;
- Thuê KOLs, bác sĩ “review” sản phẩm với ngôn từ chữa bệnh — vừa vi phạm quảng cáo, vừa có thể bị xử lý về hành nghề y;
- Dùng giấy công bố của sản phẩm khác, hoặc sửa công thức sau công bố mà không đăng ký lại;
- Viện cớ “giai đoạn chuyển tiếp pháp luật chưa rõ” — Nghị định 15/2018/NĐ-CP đang áp dụng đầy đủ, không có khoảng trống.
Doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm chức năng cần rà soát giấy phép và nội dung quảng cáo? Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Bài viết do FLAW AI Legal Council biên soạn. Bài viết đang chờ Hội đồng QA rà soát, trình chủ sở hữu phê duyệt trước khi công bố. Thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của quý vị.
