Tình huống: đối tác liên doanh của bạn — nắm 40% — rơi vào thủ tục phá sản. Quản tài viên muốn bán phần vốn cho người trả giá cao nhất, có thể là đối thủ của bạn. Bạn có thể tự mua lại phần vốn? Thường là có — nhưng cửa sổ ngắn và thủ tục nghiêm ngặt.
Hợp đồng trước: điều khoản mất khả năng thanh toán trong thỏa thuận JV
Thỏa thuận JV tốt coi mất khả năng thanh toán là sự kiện chuyển nhượng: kích hoạt quyền mua lại (call option) của các bên còn lại với định giá thỏa thuận trước (công thức hoặc chuyên gia), thực hiện trong cửa sổ xác định (30–90 ngày). Đây là đường nhanh nhất, sạch nhất — thực hiện ngay khi biết thủ tục. Chậm trễ để quản tài viên chào bán tự do.
Tầng luật định: quy tắc chuyển nhượng LLC vẫn áp dụng
Trong công ty TNHH nhiều thành viên, thủ tục ưu tiên mua Điều 53 phủ lên mọi thứ: ngay cả bán của quản tài viên cũng phải tôn trọng quyền ưu tiên mua của thành viên còn lại (30 ngày). Mất khả năng thanh toán không xóa ưu tiên luật định — nhưng bạn phải tuyên bố trong thủ tục, đừng cho rằng quản tài viên biết luật doanh nghiệp Việt Nam.
Định giá và tài trợ
Mua lại khi mất khả năng thanh toán dùng định giá của hợp đồng — thường chiết khấu so với giá hợp lý phản ánh bối cảnh khó khăn (đó là mặc cả thương mại). Chuẩn bị tiền nhanh: xếp sẵn tài chính vì cửa sổ call ngắn, quản tài viên thích người mua tiền mặt. Tranh chấp giá thì điều khoản chuyên gia định đoạt trong thỏa thuận quyết — không phải đấu giá của quản tài viên.
Không có điều khoản mua lại thì sao?
Dựa vào: 1) quyền ưu tiên mua Điều 53 (LLC); 2) thương lượng trực tiếp với quản tài viên — tiền mặt, nhanh, chắc chắn thắng hy vọng đấu giá; 3) trong CTCP, mua trên thị trường nếu cổ phần tự do chuyển nhượng. Và rút bài học: bổ sung điều khoản mua lại khi mất khả năng thanh toán ở lần sửa điều lệ tới.
Câu hỏi thường gặp
1. Quản tài viên có thể bán cho đối thủ của chúng tôi?
Không tự do — quyền ưu tiên mua của bạn (hợp đồng + luật định) đứng trước bán cho bên thứ ba. Tuyên bố bằng văn bản ngay.
2. Phá sản ở nước của đối tác — tương tự?
Phần vốn trong công ty Việt Nam chịu luật Việt Nam bất kể — nhưng phối hợp với thủ tục nước ngoài qua luật sư.
3. Giá nào — thị trường hay chiết khấu?
Theo thỏa thuận JV — thường công thức/chuyên gia, hay chiết khấu khó khăn. Không có điều khoản thì thương lượng; quản tài viên muốn thu hồi tối đa.
4. Loại trừ thẳng đối tác mất khả năng thanh toán được?
“Loại trừ” không phải khái niệm luật định — dùng cơ chế mua lại. Phần vốn có giá trị; ai đó sẽ nắm nó.
5. Chủ nợ của đối tác đòi phần vốn — ưu tiên?
Chủ nợ bước vào vị trí kinh tế của đối tác, nhưng quyền ưu tiên mua và mua lại của bạn tác động lên chính chuyển nhượng — thực hiện trước khi bán của chủ nợ hoàn tất.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
