SPA quy định closing trong 90 ngày sau khi ký, với điều kiện tiên quyết (Conditions Precedent — CP): chấp thuận của cơ quan cạnh tranh, chấp thuận chủ trương đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài… Hết 90 ngày, chấp thuận cạnh tranh vẫn chưa có vì cơ quan yêu cầu bổ sung hồ sơ lần thứ ba. Một bên muốn gia hạn, một bên muốn hủy deal để “thoát”. Nên gia hạn hay hủy? Bài viết phân tích khung quyết định.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Dân sự 2015, Điều 385, 401, 428: hợp đồng và chấm dứt hợp đồng — quyền gia hạn/hủy khi CP không hoàn thành do SPA quy định; hết thời hạn (long-stop date) mà CP chưa hoàn thành thì các bên có quyền không thực hiện closing.
- Luật Cạnh tranh 23/2018/QH14 + NĐ 35/2020/NĐ-CP: thủ tục thông báo tập trung kinh tế — thời gian xử lý của cơ quan cạnh tranh thường là CP tốn thời gian nhất.
- Luật Đầu tư 143/2025/QH15 (thay Luật 61/2020/QH14 từ 01/3/2026): chấp thuận chủ trương đầu tư, đăng ký đầu tư cho nhà đầu tư nước ngoài.
Các CP phổ biến và thời gian thực tế — 5 nhóm
1. Chấp thuận tập trung kinh tế: 30 ngày thẩm định sơ bộ + 90 ngày thẩm định chính thức (có thể gia hạn) theo NĐ 35/2020 — thực tế thường 3–6 tháng nếu hồ sơ phải bổ sung.
2. Chấp thuận đầu tư cho NĐT nước ngoài: chấp thuận chủ trương đầu tư/đăng ký đầu tư theo Luật Đầu tư 143/2025 — 1–3 tháng tùy dự án và địa phương.
3. Chấp thuận của bên thứ ba: ngân hàng (chuyển nhượng tài sản thế chấp), đối tác hợp đồng quan trọng (điều khoản change of control)… — thời gian khó lường, phụ thuộc thiện chí bên thứ ba.
4. Không có MAC: không xảy ra thay đổi bất lợi trọng yếu trong giai đoạn interim — CP “tự động” nhưng dễ tranh cãi (xem EXP-6208).
5. Cam đoan đúng tại closing: các cam đoan R&W vẫn đúng tại thời điểm closing — nếu phát hiện sai phạm thì CP này không hoàn thành.
Gia hạn hay hủy — khung quyết định 4 câu hỏi
1. CP còn lại có khả thi không? Nếu chấp thuận chỉ bị chậm thủ tục (cơ quan đang xử lý, đã gần xong) → gia hạn. Nếu CP gần như không thể hoàn thành (cơ quan có dấu hiệu từ chối, bên thứ ba không hợp tác) → cân nhắc hủy.
2. Deal còn hấp dẫn không? Đánh giá lại giá trị thương vụ sau thời gian trì hoãn: thị trường thay đổi, công ty mục tiêu suy giảm… Nếu deal đã “hết ngon”, long-stop date là “lối thoát” hợp pháp — nhưng kiểm tra nghĩa vụ nỗ lực (hell-or-high-water vs best efforts) trước khi dùng.
3. Bên nào chịu trách nhiệm về CP chưa hoàn thành? Nếu một bên không nỗ lực hoàn thành CP thuộc trách nhiệm của mình (ví dụ bên mua chậm nộp hồ sơ cạnh tranh), bên kia có thể đòi bồi thường vi phạm nghĩa vụ — không chỉ đơn giản là hủy deal.
4. Chi phí cơ hội của việc chờ: gia hạn 3–6 tháng tốn chi phí tư vấn, đội ngũ “treo”, công ty mục tiêu bất ổn vì thương vụ treo — so với lợi ích của deal. Đôi khi hủy deal đúng lúc tốt hơn gia hạn miễn cưỡng.
Gia hạn đúng cách — 5 điểm
1. Văn bản gia hạn: ký phụ lục SPA gia hạn long-stop date — không gia hạn miệng. 2. Gia hạn có điều kiện: gắn với tiến độ cụ thể của CP (ví dụ gia hạn 60 ngày để chờ chấp thuận cạnh tranh, không phải gia hạn vô thời hạn). 3. Bổ sung bảo vệ: nhân cơ hội gia hạn để đàm phán thêm bảo vệ (tăng escrow, bổ sung cam đoan cập nhật…). 4. Phí gia hạn (ticking fee): bên được lợi từ gia hạn trả phí cho bên kia — thông lệ quốc tế, tạo động lực hoàn thành CP nhanh. 5. Quyền hủy sau gia hạn: quy định rõ nếu hết thời gian gia hạn mà CP vẫn chưa xong thì quyền hủy thuộc về bên nào.
Long-stop date nên đặt bao lâu?
Tùy CP nặng nhất: thương vụ cần chấp thuận cạnh tranh nên đặt 6–9 tháng; thương vụ đơn giản 3–4 tháng. Đặt quá ngắn thì phải gia hạn nhiều lần (mất đà); quá dài thì “treo” công ty mục tiêu. Nên đặt long-stop date = thời gian dự kiến hoàn thành CP + biên độ 2–3 tháng.
Một bên cố tình “ngâm” CP để chờ hết long-stop date?
Vi phạm nghĩa vụ nỗ lực (efforts covenant) trong SPA — bên kia có thể đòi bồi thường thiệt hại thay vì để deal “chết” tự nhiên. Thu thập chứng cứ về sự thiếu nỗ lực (không nộp hồ sơ, không bổ sung khi được yêu cầu…) để làm cơ sở đòi bồi thường.
CP về chấp thuận cạnh tranh: ai nộp hồ sơ?
Thông thường bên mua (hoặc cả hai bên cùng) nộp hồ sơ thông báo tập trung kinh tế cho Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia. SPA nên quy định rõ trách nhiệm, thời hạn nộp (ví dụ 10 ngày làm việc sau khi ký SPA) và nghĩa vụ hợp tác cung cấp thông tin — chậm nộp hồ sơ là nguyên nhân phổ biến nhất khiến CP này trễ.
Hủy deal khi hết long-stop date có phải bồi thường không?
Về nguyên tắc không — hết long-stop date mà CP chưa hoàn thành thì các bên có quyền không closing mà không phải bồi thường (trừ khi một bên vi phạm nghĩa vụ nỗ lực hoàn thành CP). Đây chính là chức năng “lối thoát an toàn” của long-stop date. Kiểm tra SPA: một số SPA quy định phí hủy deal (termination fee) ngay cả khi hủy vì CP — đừng bỏ qua điều khoản này.
Có thể closing một phần (partial closing) khi một số CP chưa xong?
Về nguyên tắc các CP là điều kiện của toàn bộ closing — nhưng các bên có thể thỏa thuận closing một phần hoặc miễn trừ (waive) một số CP không trọng yếu. Waive CP là quyền của bên được hưởng CP đó; waive phải bằng văn bản và cân nhắc kỹ — waive đồng nghĩa với chấp nhận rủi ro của CP đó.
Liên hệ FLAT Law Firm
FLAT Law Firm tư vấn các bên trong M&A: thiết kế điều khoản CP và long-stop date, xử lý khi CP không hoàn thành đúng hạn và đàm phán gia hạn. Liên hệ ngay khi thấy CP có nguy cơ trễ — xử lý sớm 30 ngày tốt hơn xử lý khi đã hết hạn.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng