Bão lũ cuốn trôi kho hàng, nhà xưởng ngập nước: doanh nghiệp có được “miễn toàn bộ thuế” không? Câu trả lời thẳng thắn: không có chế độ miễn toàn bộ thuế — pháp luật quy định một tổ hợp cơ chế theo từng sắc thuế: gia hạn nộp thuế, miễn tiền chậm nộp, không xử phạt khi bất khả kháng, chi phí được trừ, khấu trừ GTGT, giảm thuế, thậm chí xóa nợ thuế trong trường hợp đặc biệt. Điều kiện chung: thiệt hại vật chất ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất kinh doanh do thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ (trường hợp bất khả kháng).
1. Gia hạn nộp thuế và không tính tiền chậm nộp (Luật 108/2025/QH15, Điều 14.7.a)
Người nộp thuế bị thiệt hại vật chất ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất kinh doanh do trường hợp bất khả kháng được gia hạn nộp thuế — bao gồm thuế, các khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt. Trong thời gian được gia hạn, không phải nộp tiền chậm nộp trên số tiền được gia hạn. Lưu ý quan trọng: thời gian gia hạn do Chính phủ quy định (Điều 14.8 Luật 108/2025/QH15) — chúng tôi không nêu con số “tối đa 02 năm”, vì đó là hướng dẫn dưới Luật Quản lý thuế 38/2019 cũ, chưa được xác nhận tương ứng dưới Luật 108/2025/QH15.
2. Miễn tiền chậm nộp và không xử phạt khi bất khả kháng
- Miễn tiền chậm nộp (Điều 16.5 Luật 108/2025/QH15): người nộp thuế thuộc trường hợp bất khả kháng (định nghĩa tại khoản 21 Điều 4) được miễn tiền chậm nộp;
- Không xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn khi vi phạm do sự kiện bất khả kháng — Điều 9 NĐ 125/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 7 Điều 1 NĐ 310/2025/NĐ-CP, hiệu lực 16/01/2026); NĐ 310/2025/NĐ-CP cũng bổ sung liệt kê các trường hợp bất khả kháng, gồm thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn bất ngờ, chiến tranh, bạo loạn, đình công…
3. Thuế TNDN: tổn thất không được bồi thường → chi phí được trừ
Theo Điều 9.1.b7 Luật Thuế TNDN 67/2025, phần giá trị tổn thất do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn và trường hợp bất khả kháng khác không được bồi thường được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Hồ sơ chứng minh gồm: biên bản kiểm kê tổn thất, bảng kê xuất nhập tồn, hồ sơ bảo hiểm bồi thường (nếu có), hồ sơ về trách nhiệm bồi thường (nếu có) — hướng dẫn tại TT 20/2026/TT-BTC. Nguyên tắc cứng: phần đã được bảo hiểm bồi thường thì không được trừ trùng.
4. Thuế GTGT: đầu vào của hàng bị tổn thất vẫn được khấu trừ toàn bộ
Theo Điều 14.1.a Luật Thuế GTGT 48/2024, thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT bị tổn thất được khấu trừ toàn bộ, kể cả phần không được bồi thường — với cơ sở nộp thuế theo phương pháp khấu trừ và có đầy đủ hồ sơ. Ghi nhận cập nhật: Luật 149/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Luật Thuế GTGT) không sửa đổi Điều 14 theo các điểm mới đã công bố. Ngoài ra, hàng hóa nhập khẩu để ủng hộ, tài trợ khắc phục thiên tai thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
5. Thuế TNCN: giảm thuế theo mức độ thiệt hại
Theo Điều 5.1 Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15, người nộp thuế gặp khó khăn do thiên tai ảnh hưởng đến khả năng nộp thuế được giảm thuế tương ứng với mức độ thiệt hại, nhưng không vượt quá số thuế phải nộp — áp dụng cho hộ, cá nhân kinh doanh.
6. Xóa tiền thuế nợ: chế định mới đáng chú ý (Điều 21.1.d Luật 108/2025/QH15)
Trường hợp thiên tai, thảm họa, dịch bệnh phạm vi rộng, đã được miễn tiền chậm nộp và gia hạn nộp thuế mà vẫn không có khả năng phục hồi sản xuất kinh doanh và không có khả năng nộp → được xem xét xóa tiền thuế nợ. Điều kiện, thẩm quyền xóa nợ do Chính phủ quy định chi tiết — đây là chế định mới dưới Luật 108/2025/QH15, doanh nghiệp trong tình trạng này cần theo dõi văn bản hướng dẫn và chuẩn bị hồ sơ chứng minh đầy đủ.
7. ⚠️ Các mức miễn/giảm THEO ĐỢT thiên tai — không phải mức cứng
Các con số dưới đây là chính sách áp dụng theo từng đợt thiên tai, dựa trên hướng dẫn của cơ quan thuế khi xảy ra sự kiện (ví dụ: thực tiễn bão Yagi; CV 4328/CT-CS ngày 10/10/2025 hỗ trợ bão số 10, 11) — không phải quyền đương nhiên, phải đối chiếu hướng dẫn cụ thể của đợt thiên tai liên quan:
- Thuế tiêu thụ đặc biệt: giảm theo tổn thất thực tế, không quá 30% số thuế phải nộp của năm xảy ra thiệt hại và không vượt giá trị tài sản bị thiệt hại sau khi trừ phần được bồi thường;
- Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: giảm 50% nếu mức độ thiệt hại bằng 20–50% giá tính thuế;
- Thuế tài nguyên: xét miễn/giảm đối với tài nguyên bị tổn thất (số đã nộp được hoàn hoặc trừ vào kỳ sau);
- Gia hạn nộp thuế, hồ sơ khai thuế: theo hướng dẫn của Tổng cục Thuế/Cục Thuế cho từng đợt — thời gian cụ thể theo văn bản của đợt đó, không áp dụng máy móc hướng dẫn của đợt trước.
8. Rủi ro và khuyến nghị thực hành
- Hồ sơ là tất cả: mọi cơ chế (gia hạn, miễn, giảm, chi phí được trừ, khấu trừ GTGT) đều đòi hỏi hồ sơ chứng minh thiệt hại đầy đủ — lập biên bản kiểm kê tổn thất ngay khi sự cố xảy ra, đừng chờ đến kỳ quyết toán;
- Không tự ý “miễn” cho mình: gia hạn, miễn, giảm đều phải theo thủ tục và văn bản hướng dẫn của cơ quan thuế — tự ý không nộp mà không có quyết định gia hạn vẫn bị tính tiền chậm nộp;
- Tách phần được bồi thường: tổn thất đã được bảo hiểm/bên thứ ba bồi thường thì không được tính chi phí được trừ hay khấu trừ trùng;
- Theo dõi văn bản từng đợt: các mức giảm theo đợt thiên tai chỉ áp dụng khi có hướng dẫn của cơ quan thuế cho đợt đó — kiểm tra trước khi áp dụng.
9. Câu hỏi thường gặp
Bão làm ngập kho hàng, công ty có được miễn toàn bộ thuế GTGT, TNDN không?
Không có chế độ miễn toàn bộ. Công ty được: gia hạn nộp thuế; miễn tiền chậm nộp nếu bất khả kháng; tổn thất không được bồi thường được tính chi phí được trừ TNDN; GTGT đầu vào hàng bị tổn thất vẫn được khấu trừ toàn bộ.
Thiệt hại do bão có được giảm thuế tiêu thụ đặc biệt 30% không?
Mức giảm TTĐB (không quá 30% số thuế phải nộp của năm) là chính sách theo từng đợt thiên tai, áp dụng theo hướng dẫn của cơ quan thuế khi xảy ra sự kiện — không phải mức cứng đương nhiên.
Đã được bảo hiểm bồi thường toàn bộ tổn thất thì còn được tính chi phí được trừ không?
Không. Phần đã được bồi thường thì không được trừ trùng hay khấu trừ trùng.
Thiên tai làm công ty không thể nộp thuế, có bị phạt chậm nộp không?
Được gia hạn nộp thuế (trong thời gian gia hạn không tính tiền chậm nộp); được miễn tiền chậm nộp nếu thuộc bất khả kháng; không bị xử phạt VPHC về thuế, hóa đơn với vi phạm do bất khả kháng — nhưng phải làm thủ tục và có hồ sơ chứng minh.
Nguồn trích dẫn
- Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 — hiệu lực 01/7/2026: Điều 14.7.a (gia hạn nộp thuế khi bất khả kháng), Điều 14.8 (thời gian gia hạn do Chính phủ quy định), Điều 16.5 (miễn tiền chậm nộp khi bất khả kháng; bất khả kháng tại khoản 21 Điều 4), Điều 21.1.d (xóa tiền thuế nợ do thiên tai phạm vi rộng);
- Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 — hiệu lực 01/10/2025: Điều 9.1.b7 (tổn thất thiên tai không được bồi thường → chi phí được trừ); hồ sơ theo TT 20/2026/TT-BTC;
- Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 — hiệu lực 01/01/2026: Điều 14.1.a (GTGT đầu vào hàng bị tổn thất được khấu trừ toàn bộ); Luật 149/2025/QH15 không sửa đổi Điều 14 theo các điểm mới đã công bố;
- Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15: Điều 5.1 (giảm thuế do thiên tai, không vượt số thuế phải nộp);
- NĐ 125/2020/NĐ-CP, Điều 9 (sửa bởi khoản 7 Điều 1 NĐ 310/2025/NĐ-CP, hiệu lực 16/01/2026): không xử phạt VPHC về thuế, hóa đơn khi vi phạm do bất khả kháng.
Thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý. Nội dung do AI soạn thảo và đã được AI Legal Council của FLAT Law Firm kiểm tra chất lượng trước khi xem xét đăng tải; không phải ý kiến tư vấn của luật sư người thật. Quy định pháp luật có thể thay đổi; bạn nên đối chiếu văn bản hiện hành trước khi áp dụng.
Doanh nghiệp của bạn bị thiệt hại do thiên tai và cần rà soát các cơ chế miễn, giảm, gia hạn thuế? Liên hệ FLAT Law Firm để được tư vấn.
