Không phải doanh nghiệp nào có giao dịch liên kết cũng phải lập đầy đủ hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (transfer pricing documentation). Từ kỳ tính thuế TNDN năm 2026, Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã mở rộng đáng kể diện được miễn lập hồ sơ — nhưng “miễn lập” không đồng nghĩa “miễn kê khai”.
Bài viết giúp doanh nghiệp xác định mình thuộc diện nào và nghĩa vụ cụ thể ra sao.
1. Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết gồm những gì
Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết là bộ tài liệu chứng minh các giao dịch giữa các bên liên kết được thực hiện theo nguyên tắc giao dịch độc lập (giá thị trường), gồm ba lớp:
- Hồ sơ quốc gia (Local File): thông tin chi tiết về doanh nghiệp tại Việt Nam và các giao dịch liên kết của doanh nghiệp;
- Hồ sơ toàn cầu (Master File): thông tin tổng thể về tập đoàn đa quốc gia (cơ cấu tổ chức, hoạt động kinh doanh, tài sản vô hình, tài chính);
- Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR): dữ liệu phân bổ doanh thu, lợi nhuận, thuế đã nộp của tập đoàn theo từng quốc gia.
2. Ba trường hợp được miễn lập hồ sơ (Điều 20, NĐ 255/2026/NĐ-CP)
Doanh nghiệp được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết nếu thuộc một trong ba trường hợp sau:
- Trường hợp 1: doanh thu trong kỳ tính thuế dưới 50 tỷ đồng và tổng giá trị các giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng;
- Trường hợp 2: tất cả các bên liên kết đều là đối tượng nộp thuế tại Việt Nam, áp dụng cùng mức thuế suất thuế TNDN và không bên nào được hưởng ưu đãi thuế;
- Trường hợp 3: không phát sinh doanh thu, chi phí từ tài sản vô hình, có doanh thu dưới 500 tỷ đồng và đạt tỷ suất lợi nhuận thuần tối thiểu theo lĩnh vực — phân phối từ 5% trở lên, sản xuất từ 10% trở lên, gia công từ 15% trở lên.
Điểm mới đáng chú ý: ngưỡng tại trường hợp 3 được nâng từ 200 tỷ đồng (theo Nghị định 132/2020/NĐ-CP đã hết hiệu lực) lên 500 tỷ đồng, đồng thời bãi bỏ điều kiện “kinh doanh với chức năng đơn giản” — mở rộng đáng kể số doanh nghiệp được miễn lập.
3. Miễn lập hồ sơ không đồng nghĩa miễn kê khai
Đây là điểm doanh nghiệp hay nhầm lẫn nhất. Dù được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết, doanh nghiệp vẫn phải kê khai thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết trên Phụ lục mới ban hành kèm theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP khi nộp tờ khai quyết toán thuế TNDN.
Không kê khai hoặc kê khai sai vẫn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và bị ấn định thuế.
4. Ai phải lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR)
Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu EUR trở lên phải lập và nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Điều 19 NĐ 255/2026/NĐ-CP). Doanh nghiệp Việt Nam có công ty mẹ tối cao ở nước ngoài đạt ngưỡng tương đương cũng có nghĩa vụ liên quan theo quy định.
5. Lưu ý khi Nghị định 132/2020/NĐ-CP hết hiệu lực
Nghị định 255/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế TNDN 2026) thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Doanh nghiệp cần:
- Sử dụng mẫu Phụ lục kê khai mới khi quyết toán thuế TNDN năm 2026;
- Rà soát lại việc phân loại “được miễn lập hồ sơ” theo ba trường hợp mới — nhiều doanh nghiệp trước đây không được miễn nay có thể được miễn nhờ ngưỡng 500 tỷ đồng;
- Lưu ý giao dịch mượn/cho mượn ≥10% vốn góp với cá nhân điều hành, kiểm soát nay cũng tạo quan hệ liên kết, có thể làm phát sinh nghĩa vụ hồ sơ.
6. Câu hỏi thường gặp
Hỏi: Công ty chỉ giao dịch với công ty mẹ tại Việt Nam, cùng thuế suất 20%, có phải lập hồ sơ không?
Đáp: Thuộc trường hợp miễn lập hồ sơ thứ hai (các bên đều tại Việt Nam, cùng thuế suất, không ưu đãi) — nhưng vẫn phải kê khai Phụ lục giao dịch liên kết.
Hỏi: Doanh thu 300 tỷ, lợi nhuận thuần 12% từ sản xuất, không có tài sản vô hình — có được miễn không?
Đáp: Có khả năng thuộc trường hợp 3 (doanh thu dưới 500 tỷ, tỷ suất lợi nhuận sản xuất ≥10%, không có tài sản vô hình). Doanh nghiệp cần đối chiếu đầy đủ điều kiện và lưu hồ sơ chứng minh.
Hỏi: Không lập hồ sơ khi thuộc diện phải lập thì bị gì?
Đáp: Cơ quan thuế có quyền ấn định giá giao dịch liên kết, ấn định thuế phải nộp, đồng thời xử phạt vi phạm hành chính về thuế.
Doanh nghiệp cần đánh giá nghĩa vụ hồ sơ giao dịch liên kết cho năm 2026? Liên hệ với chúng tôi để được tư vấn.
Bài viết do FLAW AI Legal Council biên soạn. Nội dung đang chờ Hội đồng QA rà soát trước khi trình phê duyệt; thông tin chỉ mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý cho trường hợp cụ thể của quý vị.
