Khi lập kế hoạch mở rộng tại Việt Nam, nhiều nhà đầu tư băn khoăn: dự án sắp triển khai có được coi là “dự án đầu tư mới” để hưởng ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp? Và khái niệm này trong Luật Đầu tư 2025 có gì khác so với trước đây? Bài viết làm rõ định nghĩa luật định và các hệ quả pháp lý đi kèm.
1. Định nghĩa luật định (Điều 3.6 Luật Đầu tư 143/2025)
“Dự án đầu tư mới là dự án đầu tư thực hiện lần đầu hoặc dự án đầu tư độc lập với dự án đầu tư đang hoạt động.”
Đính chính quan trọng: định nghĩa này được giữ nguyên từ Điều 3.6 Luật Đầu tư 61/2020 — đây không phải điểm mới của Luật Đầu tư 2025. Luật 24/2026/QH16 (chưa có hiệu lực, hiệu lực từ 01/3/2027) cũng không sửa đổi Điều 3.6.
2. Giải mã định nghĩa — 2 vế độc lập
- Vế 1 — “thực hiện lần đầu”: nhà đầu tư chưa từng có dự án nào tại Việt Nam, nay thực hiện dự án đầu tiên.
- Vế 2 — “độc lập với dự án đầu tư đang hoạt động”: nhà đầu tư đã có dự án đang hoạt động, nhưng dự án này tách bạch hoàn toàn — mục tiêu, địa điểm và hạch toán độc lập.
Phân biệt với dự án đầu tư mở rộng (Điều 3.5 Luật Đầu tư 143/2025): là việc phát triển dự án đang hoạt động bằng cách mở rộng quy mô, nâng công suất hoặc đổi mới công nghệ — không phải dự án đầu tư mới.
3. Hệ quả pháp lý — 4 nhóm
(1) Ưu đãi thuế TNDN: thuế suất ưu đãi 10%/15%/17% (Điều 19 Nghị định 320/2025/NĐ-CP), miễn/giảm thuế chỉ áp dụng cho thu nhập từ thực hiện dự án đầu tư mới đáp ứng điều kiện (ngành nghề ưu đãi, địa bàn ưu đãi — Điều 13 Luật Thuế TNDN 67/2025). Thu nhập phải hạch toán riêng; thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bất động sản hoặc chuyển nhượng dự án không được hưởng ưu đãi theo diện này.
(2) Thời gian tính ưu đãi: tính từ năm đầu tiên dự án có doanh thu (đối với thuế suất ưu đãi) và từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế (đối với miễn/giảm thuế; nếu 3 năm đầu chưa có thu nhập chịu thuế thì tính từ năm thứ 4). Kỳ tính thuế đầu tiên dưới 12 tháng có quy tắc riêng (Điều 12.4.c Luật 67/2025/QH15).
(3) Loại trừ: dự án hình thành từ sáp nhập, hợp nhất, chia, tách hoặc chuyển đổi chủ sở hữu KHÔNG được hưởng ưu đãi theo diện dự án đầu tư mới (Nghị định 320/2025/NĐ-CP) — nhưng được kế thừa ưu đãi của dự án/doanh nghiệp trước đó nếu tiếp tục đáp ứng điều kiện (Điều 12.5 Luật 67/2025/QH15).
(4) Điều kiện cần: dự án phải được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư (hoặc đầu tư theo pháp luật chuyên ngành); ưu đãi chỉ áp dụng cho thu nhập từ hoạt động đáp ứng điều kiện ghi trong giấy chứng nhận.
4. Điều khoản chuyển tiếp (Điều 25 Nghị định 320/2025/NĐ-CP)
Dự án đầu tư mới được thực hiện trước ngày Luật Thuế TNDN 2025 có hiệu lực mà còn đang trong thời gian hưởng ưu đãi → được hưởng tiếp thời gian còn lại; nếu mức ưu đãi mới cao hơn mức đang hưởng thì được chuyển sang mức mới cho thời gian còn lại (tính từ kỳ tính thuế năm 2025).
5. Điểm chưa rõ — cần xác nhận với cơ quan có thẩm quyền
- Tiêu chí “độc lập” chưa có hướng dẫn định lượng (dùng chung mặt bằng? chung thương hiệu? chung chuỗi cung ứng thì có còn “độc lập”?). Bài viết chỉ nêu nguyên tắc và ví dụ minh họa; chưa có hướng dẫn cụ thể, cần xác nhận với cơ quan có thẩm quyền theo từng trường hợp.
- Trường hợp dự án mở rộng sau khi dự án gốc đã hết thời gian ưu đãi — đội nghiên cứu chưa kiểm chứng trực tiếp điều khoản liên quan của Nghị định 320/2025/NĐ-CP, bài viết không khẳng định cứng về điểm này.
Kết luận
“Dự án đầu tư mới” theo Điều 3.6 Luật Đầu tư 143/2025 là khái niệm được kế thừa nguyên văn từ Luật Đầu tư 2020 — không phải điểm mới của Luật 2025. Giá trị thực tiễn của khái niệm nằm ở 4 nhóm hệ quả: ưu đãi thuế TNDN chỉ cho thu nhập hạch toán riêng từ dự án mới; thời gian tính ưu đãi có quy tắc riêng; dự án hình thành từ sáp nhập/chia/tách bị loại trừ khỏi diện ưu đãi này (nhưng được kế thừa ưu đãi cũ); và ưu đãi chỉ áp dụng trong phạm vi điều kiện ghi trên giấy chứng nhận. Với các tiêu chí chưa có hướng dẫn định lượng, nhà đầu tư nên xác nhận trước với cơ quan thuế và cơ quan đăng ký đầu tư.
Doanh nghiệp của bạn đang lập dự án mới tại Việt Nam và cần xác định dự án có thuộc diện dự án đầu tư mới để hưởng ưu đãi thuế? Liên hệ FLAT Law Firm qua trang Liên hệ để được hỗ trợ.
Thông tin tham khảo, không phải tư vấn pháp lý.
Nội dung pháp lý của bài viết do AI Legal Council của FLAT soát xét và trình chủ sở hữu phê duyệt; đây không phải ý kiến của luật sư người thật và không thay thế tư vấn pháp lý cho từng trường hợp cụ thể.