Công ty của bà Hạnh sản xuất linh kiện điện tử tại Bắc Ninh, khách hàng rải khắp Thái Lan, Malaysia, Indonesia. Đối tác logistics đề nghị: “Chị nên lập hub tại Singapore, hàng đi đâu cũng nhanh, thanh toán cũng gọn”. Bà Hạnh băn khoăn: lập thêm một công ty ở Singapore chỉ để làm trung gian — có đáng không, và thuế tính sao? Đây là bài toán mô hình phân phối khu vực mà hàng trăm nhà sản xuất tại Việt Nam đang đối mặt.
Bốn mô hình, bốn mức độ “cần hub”
| Mô hình | Bản chất | Khi nào phù hợp |
|---|---|---|
| Xuất khẩu trực tiếp | Công ty Việt Nam bán thẳng cho khách từng nước | Khách hàng ít, đơn hàng lớn, không cần kho khu vực |
| Principal tại Singapore | Công ty Singapore mua hàng từ Việt Nam, bán lại cho cả khu vực, chịu rủi ro tồn kho, công nợ | Cần trung tâm tài chính, quản lý rủi ro tập trung, đàm phán giá khu vực |
| Limited-risk distributor (LRD) | Công ty Singapore chỉ phân phối, rủi ro chính vẫn ở công ty Việt Nam (principal), hưởng biên lợi nhuận ổn định thấp | Muốn hiện diện thương mại tại Singapore nhưng giữ quyền kiểm soát và lợi nhuận chính ở Việt Nam |
| Agent/hub dịch vụ | Công ty Singapore chỉ làm logistics, marketing hỗ trợ, hưởng phí dịch vụ | Nhu cầu kho bãi, giao nhận nhanh mà không muốn chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa |
Góc thuế: mô hình nào cũng phải trả lời ba câu hỏi
Một — lợi nhuận phân bổ có đúng bản chất? Nghị định 255/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026) yêu cầu giá giao dịch liên kết tuân thủ nguyên tắc giao dịch độc lập, phân bổ theo chức năng – tài sản – rủi ro. Nếu công ty Singapore chỉ ký lại đơn hàng (không chịu rủi ro tồn kho, không quyết định giá) mà hưởng biên lợi nhuận của principal, cơ quan thuế hai nước đều có cớ điều chỉnh. Chọn mô hình nào thì hợp đồng, nhân sự và dòng tiền phải khớp với mô hình đó.
Hai — phí dịch vụ xuyên biên giới chịu thuế nhà thầu. Nếu công ty Singapore thu phí logistics/marketing từ công ty Việt Nam, khoản phí này chịu thuế nhà thầu: thuế TNDN 5% trên doanh thu tính thuế đối với dịch vụ theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP (khung mới thay thế phần TNDN của Thông tư 103/2014 từ 12/3/2026 theo Thông tư 20/2026/TT-BTC), cộng thuế GTGT theo Luật Thuế GTGT 48/2024. Tính sai một dòng này là mất cả biên lợi nhuận của hub.
Ba — hiệp định thuế có che phủ không? Hiệp định tránh đánh thuế hai lần Việt Nam – Singapore (ký 02/3/1994, hiệu lực 09/9/1994, đã cập nhật MLI từ 01/9/2023) phân định quyền đánh thuế lợi nhuận kinh doanh và thu nhập khác giữa hai nước — nhưng không “miễn” nghĩa vụ kê khai tại Việt Nam. Doanh nghiệp vẫn phải xác định cơ sở thường trú và nghĩa vụ thuế tại từng nước.
Góc thương mại: hub Singapore cho gì ngoài thuế
Lý do chính đáng để lập hub thường không phải thuế: hệ thống cảng và kho ngoại quan, khả năng thanh toán đa tiền tệ, khung pháp lý hợp đồng được các đối tác quốc tế tin cậy, và múi giờ làm việc với cả châu Á lẫn châu Âu. Với hàng điện tử giá trị cao, thời gian giao hàng rút ngắn hai ngày có thể đáng giá hơn mọi tối ưu thuế.
Khung ra quyết định trong một buổi họp
Trả lời bốn câu hỏi: (1) Khách hàng có yêu cầu giao hàng từ kho khu vực không, hay chấp nhận giao từ Việt Nam? (2) Ai chịu rủi ro tồn kho và công nợ — nếu là Việt Nam thì mô hình LRD hoặc agent là đủ, đừng dựng principal giả; (3) Dòng phí dịch vụ xuyên biên giới đã tính thuế nhà thầu chưa? (4) Đội ngũ tại Singapore làm công việc thật gì — nếu câu trả lời là “chưa có ai”, hub chỉ là chi phí.
Câu hỏi thường gặp
Công ty Việt Nam có được quyền phân phối hàng ra nước ngoài trực tiếp không?
Được, trong phạm vi quyền xuất khẩu theo Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và phù hợp cam kết WTO, Luật Đầu tư 143/2025 (hiệu lực từ 01/3/2026). Vấn đề không phải “được hay không” mà là mô hình nào tối ưu về thuế và vận hành.
Mô hình LRD có bị coi là chuyển giá không?
Không tự động bị coi là chuyển giá. LRD là mô hình hợp lệ nếu biên lợi nhuận của nhà phân phối tương xứng với chức năng hạn chế và rủi ro thấp, có dữ liệu so sánh độc lập chứng minh theo Nghị định 255/2026.
Hub Singapore có phải nộp thuế tại Việt Nam không?
Tùy hoạt động thực tế. Nếu hub có cơ sở thường trú hoặc phát sinh thu nhập tại Việt Nam (ví dụ cung cấp dịch vụ cho công ty Việt Nam), phần thu nhập đó chịu thuế tại Việt Nam theo luật nội địa và hiệp định thuế — cần phân tích từng dòng doanh thu.
Bao lâu thì nên đánh giá lại mô hình phân phối?
Mỗi khi có thay đổi lớn: thêm thị trường mới, đổi đơn vị chịu rủi ro tồn kho, hoặc thay đổi chính sách thuế (như khung thuế nhà thầu mới từ 2026). Đánh giá định kỳ hằng năm cùng kỳ lập hồ sơ chuyển giá là nhịp hợp lý.
FLAT Law Firm thiết kế mô hình phân phối khu vực cho nhà sản xuất tại Việt Nam: so sánh principal/LRD/agent, tính toán thuế nhà thầu và lập hồ sơ chuyển giá theo Nghị định 255/2026. Liên hệ để mô hình hóa phương án của doanh nghiệp.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng.