Trả lời nhanh: Vai trò của sàn thương mại điện tử trong pháp luật Việt Nam đã đổi căn bản: từ một trung gian kỹ thuật thành một chủ thể có nghĩa vụ trực tiếp về thuế, về kiểm soát hàng giả và về dữ liệu người tiêu dùng. Ba lớp nghĩa vụ này được củng cố đồng thời bởi cơ chế khấu trừ thuế trên nền tảng, Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 với Nghị định 248/2026/ND-CP, và Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 91/2025/QH15.
Khấu trừ thuế: sàn trở thành cánh tay thu thuế
Theo Nghị định 117/2025/ND-CP về quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số, sàn có chức năng thanh toán phải khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân cho hộ, cá nhân kinh doanh bán hàng qua sàn trên từng lần doanh thu phát sinh. Cơ chế này thay đổi quan hệ sàn — người bán: sàn phải xây dựng hệ thống xác định doanh thu, đối soát dòng tiền và cung cấp chứng từ khấu trừ cho người bán, đồng thời người bán phải cung cấp thông tin thuế chính xác và chịu trách nhiệm về tính trung thực của khai báo. Sàn nước ngoài vận hành cho người dùng Việt Nam không đứng ngoài cơ chế này; việc tổ chức hiện diện và đầu mối tuân thủ tại Việt Nam là điều kiện vận hành thực tế để thực hiện nghĩa vụ khấu trừ và làm việc với cơ quan thuế.
Hàng giả và dữ liệu người tiêu dùng
Với hàng giả và hàng cấm, sàn không thể giữ vị thế trung lập thuần túy khi đã biết hoặc được thông báo về vi phạm: nghĩa vụ gồm kiểm soát thông tin người bán, cơ chế tiếp nhận phản ánh, gỡ bỏ hàng hóa vi phạm trong thời hạn quy định và phối hợp cung cấp thông tin cho cơ quan quản lý, trên nền Luật Thương mại điện tử 122/2025, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 19/2023/QH15 và pháp luật sở hữu trí tuệ. Với dữ liệu, hồ sơ người mua và người bán trên sàn là dữ liệu cá nhân khối lượng lớn: sàn phải có căn cứ xử lý rõ ràng, thỏa thuận chặt với bên xử lý phụ và quy trình ứng phó sự cố theo Luật 91/2025 — một vụ rò rỉ dữ liệu sàn là sự cố đồng thời về bảo vệ người tiêu dùng và bảo vệ dữ liệu.
Vận hành tuân thủ ba lớp
- Hệ thống khấu trừ thuế tích hợp vào dòng thanh toán, đối soát và cấp chứng từ tự động cho người bán.
- Quy trình gỡ bỏ hàng vi phạm có thời hạn nội bộ ngắn hơn thời hạn luật định.
- Điều khoản người bán cập nhật theo Luật 122/2025: thông tin, thuế, hàng cấm, chế tài của sàn.
- Hồ sơ bảo vệ dữ liệu của sàn được rà soát như một bên kiểm soát dữ liệu lớn.
Câu hỏi thường gặp
Nghĩa vụ khấu trừ thuế của sàn chi tiết thế nào?
Sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán phải khấu trừ thuế GTGT và TNCN trên doanh thu của hộ, cá nhân kinh doanh bán qua sàn, kê khai và nộp thay theo Nghị định 117/2025, đồng thời cấp chứng từ khấu trừ cho người bán. Người bán vẫn chịu trách nhiệm về thông tin thuế và quyết toán của mình; sàn chịu trách nhiệm về tính đúng của khấu trừ trên dòng tiền mình kiểm soát.
Sàn chịu trách nhiệm gì với hàng giả, hàng cấm trên sàn?
Sàn phải kiểm soát thông tin người bán, tiếp nhận và xử lý phản ánh, gỡ bỏ hàng hóa vi phạm trong thời hạn quy định khi biết hoặc được thông báo, và phối hợp với cơ quan quản lý. Biết vi phạm mà không xử lý khiến sàn mất vị thế trung gian trung lập và phải chịu trách nhiệm, chế tài tương ứng theo Luật Thương mại điện tử và pháp luật bảo vệ người tiêu dùng, sở hữu trí tuệ.
Sàn bảo vệ dữ liệu người tiêu dùng thế nào?
Như một bên kiểm soát dữ liệu cá nhân quy mô lớn theo Luật 91/2025: căn cứ xử lý minh bạch, giới hạn mục đích, thỏa thuận xử lý với đối tác, đánh giá tác động cho các tính năng dữ liệu rủi ro cao và thông báo sự cố đúng hạn. Dữ liệu giao dịch không được dùng cho mục đích ngoài công bố mà không có căn cứ hợp lệ.
Sàn nước ngoài như Shopee, TikTok Shop tuân thủ ra sao?
Sàn nước ngoài phục vụ thị trường Việt Nam phải tổ chức tuân thủ trong nước cho các nghĩa vụ về thuế trên nền tảng, quản lý nội dung hàng hóa và bảo vệ người tiêu dùng, dữ liệu — thông qua hiện diện, đầu mối được ủy quyền và hệ thống làm việc với cơ quan quản lý Việt Nam. Quy mô xuyên biên giới không tạo ngoại lệ cho các nghĩa vụ gắn với người dùng và người bán tại Việt Nam.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng