Thuê nhà 5–10 năm là cam kết lớn: tiền cọc, tiền thuê trả trước có thể lên đến hàng tỷ đồng. Câu hỏi đặt ra: có nên tốn thêm chi phí công chứng hợp đồng? Câu trả lời ngắn gọn: luật không bắt buộc, nhưng bạn nên làm.
Luật quy định thế nào?
Theo Điều 164 Luật Nhà ở 27/2023/QH15, các giao dịch mua bán, thuê mua, tặng cho, đổi, góp vốn, thế chấp nhà ở phải công chứng/chứng thực; còn thuê, mượn, ở nhờ, ủy quyền quản lý nhà ở thì không bắt buộc công chứng/chứng thực, trừ khi các bên có nhu cầu. Hợp đồng thuê có hiệu lực từ thời điểm các bên thỏa thuận (hoặc thời điểm ký nếu không thỏa thuận khác).
Vì sao hợp đồng dài hạn nên công chứng?
1. Giá trị chứng cứ cao nhất: hợp đồng công chứng là chứng cứ không phải chứng minh khi tranh chấp tại tòa — bên kia khó chối cãi chữ ký, nội dung. 2. Chống rủi ro “lật kèo”: với hợp đồng 5–10 năm, chủ nhà có thể đổi ý (đòi tăng giá, lấy lại nhà sớm); hợp đồng công chứng khiến việc đơn phương phá vỡ cam kết đắt giá hơn. 3. Bảo vệ tiền đã trả trước: nếu bạn trả trước 1–2 năm tiền thuê, công chứng là lá chắn khi chủ nhà mất khả năng thực hiện hợp đồng.
Chi phí và thủ tục
Công chứng hợp đồng thuê tại tổ chức hành nghề công chứng; chứng thực tại UBND cấp xã nơi có nhà ở (rẻ hơn). Phí công chứng tính theo giá trị hợp đồng (tổng tiền thuê) — với hợp đồng dài hạn, phí có thể vài triệu đồng, nhỏ so với giá trị được bảo vệ. Mang theo: CMND/CCCD/hộ chiếu, giấy tờ nhà của chủ nhà, hợp đồng thuê dự thảo.
Câu hỏi thường gặp
1. Không công chứng, hợp đồng có hiệu lực?
Có — hiệu lực từ khi các bên thỏa thuận/ký, vì luật không bắt buộc công chứng với hợp đồng thuê.
2. Công chứng ở đâu?
Tổ chức hành nghề công chứng, hoặc chứng thực tại UBND cấp xã nơi có nhà ở.
3. Phí công chứng ai trả?
Các bên thỏa thuận; thường chia đôi hoặc bên có nhu cầu (người thuê) trả.
4. Hợp đồng 1 năm có cần công chứng?
Không bắt buộc và thường không cần thiết; hợp đồng dài hạn 5-10 năm mới đáng công chứng.
5. Chủ nhà không chịu công chứng?
Đó là quyền của họ; bạn có thể đề nghị chịu toàn bộ phí, hoặc cân nhắc lại độ tin cậy của giao dịch.
Bài viết đã được FLAW AI Legal Council kiểm tra chất lượng
Bài viết cung cấp thông tin pháp lý tổng quan, không thay thế tư vấn cho từng trường hợp cụ thể.