Nguyên liệu nhập khẩu gia công được miễn thuế nhập khẩu — nhưng miễn thuế đi kèm “dây cương”: định mức tiêu hao. Vượt định mức hoặc “quên” quyết toán, ưu đãi bị thu hồi toàn bộ.
Ưu đãi thuế nguyên liệu gia công hoạt động thế nào?
Theo Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 107/2016/QH13, nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để gia công hàng xuất khẩu được miễn thuế nhập khẩu. Logic của ưu đãi: nguyên liệu chỉ “đi qua” Việt Nam để thành phẩm xuất đi, không tiêu thụ nội địa nên không đánh thuế. Điều kiện đi kèm: doanh nghiệp phải xây dựng định mức tiêu hao nguyên liệu (bao nhiêu nguyên liệu cho một đơn vị sản phẩm), thực hiện thanh khoản/quyết toán hợp đồng gia công, và hàng gia công phải thực xuất khẩu.
Vi phạm nào dẫn đến thu hồi ưu đãi?
- Chuyển tiêu thụ nội địa nguyên liệu/hàng gia công mà không khai báo, nộp thuế.
- Vượt định mức: lượng nguyên liệu nhập vượt xa định mức đã đăng ký so với lượng thành phẩm xuất khẩu — phần chênh lệch bị coi là gian lận.
- Không thanh khoản/quyết toán hợp đồng gia công đúng hạn.
- Hàng “xuất khẩu” nhưng thực tế quay vòng nội địa (xuất khống).
Hậu quả: thu hồi ưu đãi = truy thu toàn bộ thuế nhập khẩu đã miễn, phạt vi phạm hành chính (hoặc hình sự nếu gian lận lớn), tiền chậm nộp. Hải quan đối chiếu qua hệ thống: lượng nhập – lượng xuất – tồn kho phải khớp định mức.
Cách quản trị rủi ro định mức
Xây dựng định mức sát thực tế sản xuất (có hao hụt hợp lý, có cơ sở kỹ thuật), cập nhật khi thay đổi công nghệ/mẫu mã; quản lý kho nguyên liệu gia công tách biệt với nguyên liệu nội địa; quyết toán hợp đồng gia công đúng hạn; mọi trường hợp chuyển tiêu thụ nội địa phải khai báo và nộp thuế trước khi chuyển.
Câu hỏi thường gặp
Định mức thay đổi do cải tiến công nghệ thì xử lý thế nào?
Đăng ký/điều chỉnh định mức với cơ quan hải quan trước khi áp dụng cho các lô hàng tiếp theo. Định mức mới chỉ áp dụng cho tương lai, không hồi tố cho các lô đã quyết toán.
Nguyên liệu gia công bị hỏng, phế liệu thì có phải nộp thuế?
Phế liệu, phế phẩm thu được trong quá trình gia công khi tiêu thụ nội địa phải kê khai nộp thuế theo quy định. Hàng hỏng không còn giá trị sử dụng xử lý theo quy định hải quan.
Hợp đồng gia công lại (subcontract) có được miễn thuế nguyên liệu?
Được, nếu đáp ứng điều kiện gia công hàng xuất khẩu và thực hiện đầy đủ thủ tục hải quan, định mức, quyết toán theo quy định.
